Werkplekleren

Conferentie Samen Opleiden

Evenement

Graag nodigen we je uit voor de dertiende conferentie Samen Opleiden en Professionaliseren op donderdag 25 januari 2024 op de Vrije Universiteit Amsterdam. De lerarenopleidingen van UvA, VU en HvA en opleidingsscholen organiseren de conferentie samen.

Het thema voor 2024 is Toekomstgericht Leraren Opleiden. Op deze conferentie verkennen we hoe we de nieuwe generatie docenten de kennis en vaardigheden kunnen meegeven om zich een leven lang in het dynamische docentenbestaan te blijven ontwikkelen.

Locatie

De conferentie zal op de VU worden gehouden. De start van de conferentie is in Theaterzaal 1 op de begane grond van het VU.NU-gebouw: Boelelaan 1111, Amsterdam.

Aanmelden

Aanmelden kan via dit formulier.

Kosten

Deelname aan de conferentie is kosteloos, maar niet vrijblijvend. Als je je aanmeldt, rekenen we erop dat je komt. De keuze voor de workshops maak je op de dag zelf bij de inloop tussen 9.15 en 9.45 uur.

Organisatie

De Conferentie Samen Opleiden wordt georganiseerd door de lerarenopleidingen van de Hogeschool van Amsterdam, de Vrije Universiteit Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam in samenwerking met opleidingsscholen.

Programma

Je kunt naast de keynotes aan twee workshops deelnemen. Orienteer je vooraf op één van de workshops in het ochtendprogramma en één in het middagprogramma. Er zijn een beperkt aantal plekken per workshop. Op de dag zelf kun je je opgeven voor de workshops.

Programma ochtendsessie 09.15-12.45 uur

Tijd

Onderdeel

Wie

Waar

09.15

Inloop

NU.VU, hal

09.45

Plenaire start

NU.VU, Theaterzaal 1

10.00

Keynote 1

Hink-stap-springen door de tijd: toekomst verkennen voor lerarenopleiders

Bregje de Vries

NU.VU, Theaterzaal 1

11.00

Pauze

11.30

Workshopronde 1 (acht parallelsessies)

Toekomstbestendig opleiden van onbevoegde collega’s

Carry Quint en Sandra van Dalen (H2O)

WN-P656

Coachend opleiden met de NOA-Mindfolio

Pettra van Beveren en Ranko Steusel (NOA)

BV-OH38

Hoe begeleid je studenten die al voor de klas staan?

Wilma Dieben en Muriël Krijgsman (Yuverta)

WN-S607

Begeleidingspraktijk evalueren en doorontwikkelen met zelfscan en hulpkaart

Hanna Westbroek (VU)

WN-C629

Ontwerpsessie: Samen opleiden in een mix van traditioneel en vernieuwend onderwijs

Yke Meindersma en Alexandra Broussard
(VU, Xplore)

BV-OH53

Inspelen op de toekomst bij het samen opleiden: Burgerschap en AI

Amber Brand (HvA)

WN-F619

Docentprofessionalisering ondersteunen met praktijkgerichte PLG’s

Jeroen Marechal en
Ed van den Berg (Bètapartners)

BV-1H50

Schooltalk, een innovatieve en onderwijskundige tool

Erwin Jansen, Marije de Jong en Michael Brink (HvA, Sancta Maria)

BV-1H26

12.45

Lunch

Programma middagsessie 14.00- 16.45 uur

Tijd Onderdeel Wie Waar

14.00

Keynote 2. Burgerschapsonderwijs

Toekomstgericht leraren opleiden voor het verzorgen van burgerschapsonderwijs

Hester Radstake

NU.VU, Theaterzaal 1

15.00 Pauze

15.15

Workshopronde 2 (acht parallelsessies)

We doen het samen: de kunst van real-time coaching voor leraren in opleiding

Louise Taylor (HvA)

BV-1H26

Aan de slag met het inductiespel

Marcelle Hobma
(Talent als Docent)

MF-A210

Literatuur als instrument voor burgerschapsvorming

Vincent Hernot en
Paul Moeyes (HvA)

HG-02A36

Inburgeren van studenten op de stageschool

Frans Kranenburg, Matt Decovsky en
Nancy O’Brien (HvA, AICS)

BV-1H50

What’s the world coming to? Burgerschap en AI

Milton Rudge en
Camilla Heath (IVKO)

BV-0H21

Doorlopend professionaliseringsprogramma

Liesbeth van der Woud en Elmar van Ee (De Dam)

MF-A311

30 minuten sessies: De adaptieve docent

Bart Doedens en
Stefan Duistermaat (Regius)

MF-A216

en

MF-A228

30 minuten sessies: MBO op de kaart

Mieke Theunissen en Nienke Basslé (Regio College Zaandam)

MF-A216

en

MF-A228

30 minuten sessies: BSL-ontwerptool

Eelke Munniksma (Xplore)

MF-A216

en

MF-A228

16.15

Borrel

Lobby Campus Square

16.45

Einde

Keynotes

Keynote 1: Hink-stap-springen door de tijd: toekomst verkennen voor lerarenopleiders door Bregje de Vries (VU)

Lerarenopleiders leiden ‘de leraar van morgen’ op. Maar hoe toekomstbewust doen we dat eigenlijk? In deze keynote kussen we onszelf wakker en doen - net als Doornroosje - onze ogen open over 100 jaar. Hoe denken of hopen we dat onderwijs er in 2124 uitziet? Wat zou dat kunnen betekenen voor het opleiden van leraren? Met wensbeelden en doemscenario’s en frisse blikken navigeren we door de tijd en ontdekken het belang van toekomst verkennen voor toekomstbestendig leraarschap.

Keynote 2: Toekomstgericht leraren opleiden voor het verzorgen van burgerschapsonderwijs door Hester Radstake (Bureau Common Ground)

De burgerschapsopdracht vraagt het nodige van de vakdocenten en van de lerarenopleiders om hen daar goed op voor te bereiden. Soms is de koppeling tussen burgerschap en vakinhoud zo gemaakt, soms kost dat meer moeite. Met de maatschappelijke dimensie komen ook controversiële onderwerpen vaker naar voren tijdens de les. Dat kan docenten voor extra uitdagingen stellen, waar ze vanuit hun vakgerichte opleiding niet meteen op voorbereid zijn. Hoe ga je daarmee om en hoe kun je daar toekomstige docenten op voorbereiden?

Workshops ochtend

Carry Quint en Sandra van Dalen, Opleidingsschool H2O

Hoe kunnen we onbevoegde collega’s, die al voor de klas staan en al functioneren als volwaardig teamlid, zo goed mogelijk begeleiden om langstuderen en voortijdig uitvallen te voorkomen? H2O zet steeds meer in op maatwerk door te werken vanuit een individueel leerwerkplan en heeft een daarbij aansluitend concerngericht online themagroepenaanbod ontwikkeld. Parallel daaraan heeft Het Haarlem College een speciaal programma ontwikkeld voor langstudeerders. We delen deze ervaringen en zullen op zoek gaan naar andere succesverhalen die het opleiden van collega’s toekomstbestendiger maken.

Pettra van Beveren en Ranko Steusel (NOA)

In deze workshop laten we de deelnemers kennismaken met de opleidingsdidactiek Coachend Opleiden van NOA. Aan de hand van onze twee instrumenten de NOA-Coachkaart en de NOA-Mindfolio laten we hen ervaren hoe we handen en voeten geven aan de begeleidings- en reflectiegesprekken en aan het ontwikkelen van de professionele identiteit van (aanstaande en zittende) leraren(opleiders). Aan het einde van onze workshop kunnen deelnemers de diverse dimensies van hun onderwijs verbinden met hun eigen ontwikkelvragen. Daarnaast hebben ze een mindfolio gemaakt die zij kunnen inzetten bij begeleidingsgesprekken of in schoolgroepbijeenkomsten.

Wilma Dieben-Rijlaarsdam en Muriël Krijgsman (Yuverta)

Op steeds meer scholen staan studenten als docent in opleiding (DIO) zelfstandig voor de klas. Wat betekent dit in de dagelijkse praktijk voor school-, instituutsopleider, vakdidacticus en werkplekbegeleider? Voor welke uitdagingen komen zij te staan? Welke verwachtingen mag je van een DIO hebben en hoe zit het met beoordelen? Je bent tenslotte niet de leidinggevende van een DIO. Je voert andersoortige gesprekken met een student dan met een DIO. Een student vraagt om een andere manier van begeleiden dan een DIO. Kan dit ook invloed hebben op het curriculum van de opleidingsschool? Moeten de WPB-cursussen aangepast worden? Allemaal vragen waar wij graag over in gesprek gaan. Met deze workshop hopen we jou te prikkelen en te stimuleren hierover na te denken. Hieruit zullen suggesties en ideeën naar voren komen die, hopen wij, handvatten zullen geven hoe je het beste studerende collega’s kunt begeleiden.

Hanna Westbroek (VU)

In deze workshop gaan deelnemers aan de slag met een zelfscan- en hulpkaart, waarmee werkplekbegeleiders hun begeleidingspraktijk evalueren: in hoeverre ondersteun ik bij mijn LIO reflectie op de praktijk, verbinding van praktijk en theorie en afstemming van theorie en persoon?

De hulpkaart geeft handvatten voor het verder ontwikkelen van de begeleidingspraktijk. Deelnemers doen een ervaring op met de tools. Vervolgens gaan we het gesprek voeren over de werkzaamheid van de tools, en hoe je ze zou kunnen gebruiken in de praktijk.

Yke Meindersma (VU) en Alexandra Broussard (Xplore)

Als je samen opleidt in een mix van traditioneel en vernieuwend onderwijs, dan kom je soms ‘puzzels’ tegen. Het blijkt bijvoorbeeld lastig om de eisen die vanuit een traditioneel perspectief aan de stage gesteld worden om te denken, zodat de stage binnen vernieuwingsonderwijs uitgevoerd kan worden. In deze ontwerpsessie willen we één onderdeel van die puzzel aan de deelnemers voorleggen: de verschillende definities van een ‘les’ of ‘klas’. Hoe kunnen we, rekening houdend met de verschillende definities, tóch een volwaardige stage bedenken voor een minor- of module-student op Xplore of andere vernieuwingsscholen? We gaan hier met de deelnemers aan puzzelen a.d.h.v. de gestelde doelen in de praktijkbeoordelingsformulieren van VU en UvA die met de stage bereikt moeten worden. De verschillende stakeholders houden de resultaten van deze workshop vervolgens tegen het licht, om te kijken of hiermee het huidige knelpunt kan worden verholpen.

Amber Brand (HvA)

We verwachten van leerlingen dat ze zich leren verhouden tot maatschappelijke en politieke vraagstukken. Dit vraagt van vakdocenten een 'nieuwe' vaardigheid: verburgerschappen. Tegelijk krijgen we, als professional, maar ook als burger, te maken met de opkomst van generatieve AI, zoals ChatGPT. Welke burgerschapsvragen kunnen we in eerste instantie onszelf stellen? En op welke manier kunnen we dit soort vragen ook goed met leerlingen bespreken? De deelnemers maken kennis met de werkvorm ‘waardenverkenning’ en krijgen concrete voorbeelden van ‘verburgerschappen’ bij onder meer wiskunde en Nederlands.

Jeroen Marechal (directeur Bètapartners), Ed van den Berg (oud lerarenopleider Natuurkunde)

De samenwerking in netwerken rond opleiden en professionaliseren is een beproefd concept in het netwerk Bètapartners, een scholennetwerk dat werkt aan goed, actueel en inspirerend bètaonderwijs in de regio Amsterdam. Een van de activiteiten is een professionele leergemeenschap voor natuur- en scheikundedocenten. We geven een inhoudelijke toelichting op de PLG en bespreken de randvoorwaarden van succesvolle PLG’s. Daarna verkennen we interactief hoe we startende docenten kunnen betrekken bij een PLG en bespreken welke andere activiteiten binnen een ‘partner’-netwerk relevant kunnen zijn voor startende docenten.

Erwin Janssen (HvA-Schooltalk), Marije de Jong (HvA-Schooltalk) en Michael Brink (Lyceum Sancta Maria-Schooltalk)

Schooltalk is een innovatieve tool die speciaal is ontworpen om dialoog, reflectie en verbinding te bevorderen binnen het onderwijs. Het doel van Schooltalk is om een positieve verandering teweeg te brengen in de manier waarop medewerkers binnen het onderwijs met elkaar in gesprek gaan over onderwijs. Het biedt een tool om verbinding te stimuleren tussen alle belanghebbenden in het onderwijs en stelt medewerkers in staat om direct en op een georganiseerde manier van elkaar te leren. Door interactie en samenwerking te bevorderen, zorgt Schooltalk ervoor dat onderwijsprofessionals op een constructieve en resultaatgerichte manier met elkaar communiceren.

Workshops middag

Louise Taylor (HvA)

Dompel jezelf onder in de wereld van real-time coaching tijdens deze workshop! Ontdek de kracht van directe begeleiding via een Bug-in-Ear (Bluetooth oortje) en ervaar hoe dit innovatieve hulpmiddel docenten-in-opleiding kan ondersteunen bij het verfijnen van hun pedagogische en didactische vaardigheden. Je krijgt de kans om hands-on ervaring op te doen om zodoende te kunnen beslissen of deze dynamische aanpak iets is voor jouw eigen lespraktijk. Laten we het verschil maken in het onderwijs van morgen!

Marcelle Hobma (Onderwijsregio Kennemerland & Groot-Amsterdam (Talent als Docent))

Startende leraren hebben recht op een 3-jarig inductieprogramma dat invulling geeft aan werkdrukvermindering, enculturatie, professionele ontwikkeling, observatie, intervisie en gerichte begeleiding.

Binnen Talent als Docent is een tool ontwikkeld (het Triviant Inductiespel) waarmee de stand van zaken rond zulke begeleidingsarrangementen op de eigen school met meerdere betrokkenen en vanuit verschillende rollen tegen het licht gehouden kan worden. Het spel wordt gespeeld zoals het bekende Triviant, waarbij de verschillende aspecten van inductie uitvoerig aan bod komen. De vragen stimuleren de dialoog over de criteria en de (door) ontwikkeling hiervan.

Speel het spel en kom tot nieuwe inzichten!

Dr. Vincent Hernot & Dr. Paul Moeyes (beiden Hogeschool van Amsterdam, English department)

Aan de hand van een aantal praktische voorbeelden wordt geïllustreerd hoe literaire teksten kunnen worden gebruikt als 'neutraal speelveld' om controversiële maatschappelijke onderwerpen bespreekbaar te maken. De docent kan 'uit het verhaal stappen' om de actualiteit in de discussie te betrekken, maar op elk gewenst moment terugkeren naar de veilige, niet controversiële begrenzing van het verhaal. De discussie zelf doet ondertussen een beroep op het kritisch denkvermogen van de leerlingen en ontwikkelt tegelijkertijd hun luister- en spreekvaardigheid en hun empathisch vermogen, allemaal essentiële elementen in de burgerschapsvorming. Aan de werkplekbegeleider worden handvatten gegeven om de student-in-opleiding te evalueren en begeleiden bij het geven van dit soort literatuurlessen.

Frans Kranenburg (HvA) en Matt Decovsky & Nancy O'Brien (AICS)

Als student kun je op een school terechtkomen die het onderwijs anders inricht dan je gewend bent, zoals een vernieuwingsschool of een internationale school. Deze school heeft misschien een schooleigen visie op leren, pedagogie en persoonsvorming, een zelf ontwikkeld leerplan in een schooleigen jargon, en dan vaak nog alles in afkortingen! Hoe komen de student en werkplekbegeleider er samen uit om de kennis en verwachtingen van de lerarenopleiding te laten rijmen met de nieuwe school en omgekeerd? In het kader van een NRO-project is een spelvorm ontwikkeld om het inburgeringsgesprek van de student met de werkplekbegeleider te vergemakkelijken.

Milton Rudge & Camilla Heath, IVKO, Amsterdam

Voor startende docenten kan het doceren en toepassen van kunstmatige intelligentie (AI) en burgerschapsvaardigheden een uitdaging zijn. Toch is het mogelijk om ze te combineren. Aan de hand van generatieve AI (zoals ChatGPT) en ethiek kunnen studenten zelfregulatie leren om hun eigen tekst te verbeteren terwijl ze kritisch nadenken over hun eigen handelen. Een voorwaarde daarvoor is dat begeleiders van startende docenten de interesse stimuleren in curriculumontwikkelingen: ontwikkeling verbreedt kennis en ideeën en geeft docenten een houvast aan leerstof, en het geeft docenten zelfvertrouwen in wat en hoe ze iets weten, en vooral de manieren dat het in een klaslokaal overgedragen kan worden.

Na een korte uitleg over ons onderzoek en ontwikkeling van burgerschap en AI in schrijfvaardigheid voor Engels Havo 4, gaan deelnemers samen met ons werken om hun eigen les te ontwikkelen. Ze moeten nadenken over hoe ze een onderdeel van burgerschap kunnen integreren in hun eigen vak, gecombineerd met mediawijsheid en ethische reflectie. Een sterke interesse in lesontwikkeling voor de toekomst en in samenwerken is een vereiste.

Liesbeth van der Woud en Elmar van Ee (De Dam)

Hoe ontwikkel je een doorlopend professionalisingsprogramma voor docenten (van student, naar starter, naar meesterschap)? In deze inspiratiesessie delen we onze good practice op het Gerrit van der Veen College met betrekking tot de inhoudelijke professionaliseringsactiviteiten, de ingezette strategie daarbij, de genomen stappen en de actoren die hierbij betrokken zijn (opleidingsinstituut, schoolleiders, schoolopleider, en de begeleiders). Tijdens de bijeenkomst is er ook ruimte voor het uitwisselen van eigen voorbeelden en ideeën. Het doel van de sessie is om tot inspiratie te komen, bewust te worden van de ontwikkelfase waarin je opleidingsschool zit en verheldering te krijgen over mogelijke vervolgstappen in de verdere ontwikkeling van een doorlopend professionaliseringsprogramma binnen je opleidingsschool.

Mieke Theunissen & Nienke Basslé (Regio College Zaandam)

Op de lerarenopleidingen neemt het MBO regelmatig een ondergeschikte rol in. In deze workshop willen wij meer inzicht geven in deze vorm van onderwijs. Lesgeven op het mbo vereist specifieke vaardigheden van de docent en de begeleiders. Het onderwijs is vaak breder georiënteerd en praktijkonderwijs maakt een belangrijk deel van de opleiding uit. In de workshop willen wij duidelijk maken wat de docent in opleiding nodig heeft in het MBO en hoe de opleiders dit kunnen faciliteren. Er wordt uitgelegd wat het verschil is tussen VO en MBO, met nadruk op het Entree-onderwijs. Na afloop van de workshop weten de deelnemers meer over het MBO en hebben ze een duidelijker beeld wat er als docent en opleider/begeleider van je wordt gevraagd.

Bart Doedens & Stefan Duistermaat - Regius College Schagen

In het nieuwe CAO akkoord van september 2023 is het inductieprogramma voor startende leraren (eindelijk) opgenomen. Er wordt binnen school meer tijd ingeruimd om dit programma vorm te geven en uit te voeren. Echter, veel scholen zoeken nog naar een praktische invulling voor (een deel van) hun inductieprogramma. We nemen deelnemers mee in ons programma voor het derde jaar, waarin de onderzoekende/adaptieve houding van de docent centraal staat. We delen onze opzet, bevindingen en de zaken waar we tegen aanlopen bij dit programma.

Eelke Munniksma, Xplore Amsterdam

De website https://bsl-ontwerptool.nl is een handig instrument om het inductiearrangement op scholen te ontwerpen of te evalueren. In deze workshop nemen we een ontwerpcyclus door waarbij je met de hulp van de tool jouw inductietraject op orde kan brengen/houden!

Gepubliceerd door  Faculteit Onderwijs en Opvoeding 16 januari 2024

Datum

Startdatum 25 jan

Tijd

09:45 - 16:45 uur