Hogeschool van Amsterdam

Werkplekleren

Conferentie Samen Opleiden

Uitwisselen van best practices van opleidingsdidactiek

Evenement

Dit jaar vieren we een jubileum: het is de 10e keer dat we de Conferentie Samen Opleiden organiseren. Daar zijn we trots op! We hopen dat je er ook in 2021 weer bij zult zijn. We gaan noodgedwongen online. We hebben er om die reden voor gekozen om in week 4 op twee dagen een kort programma aan te bieden. Op 26 en 28 januari verzorgen we een ‘kort en krachtig’ middagprogramma met een keynote en één ronde workshops.

Het overkoepelende thema van de conferentie is, net als vorig jaar,‘Uitwisselen van best practices van opleidingsdidactiek'. Op beide middagen staat een ander belangrijk aspect van opleiden centraal.

Op dinsdag 26 januari is het thema: Professionaliseren. De keynote wordt verzorgd door Sebastiaan Dönszelmann. Op donderdag 28 januari is het thema: Verbinden van Theorie, Praktijk en de Persoon van de leraar. Dit thema wordt uitgediept in de keynote van Fred Korthagen. Beide middagen wordt het thema verder uitgewerkt in een zorgvuldige selectie van workshops. Verschillende gewaardeerde collega’s van opleidingsinstituten en scholen grijpen de kans om verschillende onderwerpen rond het hoofdthema te presenteren en te bespreken. Via het aanmeldformulier kan je je voorkeuren opgeven.

Indeling

Beide middagen starten we om 15.00 uur met een interactieve keynote, we sluiten af om 17.30 uur. De keynote op dinsdag duurt een uur en op donderdag is dit anderhalf uur. Na een pauze van een kwartier starten vervolgens de workhops. Op dinsdag duren de workshops vijf kwartier en op donderdag duren de workshops drie kwartier.

Zoom

Voor zowel de keynotes als de workshop werken we met het programma Zoom. Elke sessie heeft een host die het geheel modereert. Na aanmelding krijg je de Zoom-links tijdig toegestuurd.

Aanmelden

Aanmelden voor de conferentie kan tot en met 15 januari 2021 via het online aanmeldformulier.

Kosten

Deelname aan de conferentie is kosteloos, maar niet vrijblijvend. Als je je aanmeldt, rekenen we erop dat je komt.

Organisatie

De organisatie is in handen van een team mensen van de betrokkenen instellingen en opleidingsscholen. Dit zijn Mathijs Booden (UvA), Jasper Hooimeijer (HvA), Joke de Jong (H2O), Lieke Kievits (ROSA), Dirk Koppen (HvA), Lutz Lohse (UvA), Yke Meindersma (VU) en Piet Spee (H2O).

Programma 26 januari

Tijd Activiteit
15.00 Opening conferentie
15.05 Keynote door Sebastian Dönszelmann
15.45 Vraag & Antwoord
16.00 Pauze
16.15 - 17.30

Breakout-sessies

1A Effectieve (opleidingsteams) door Pim Harder en Bart de Boer
1B De zes rollen van de leraar door Bart de Wolf en Michael Brink
1C Het didactisch klaverblad door Bruno Oldeboom
1D Schoolgroepen op de GSF door Nathalie Out, Madelief Brok, Sung Ritzema en Myrthe Corbijn
1E Bewegende intervisie door Bregje Prent en Malu Sanders
1F Maak een plaatje van je les door Aad Monquil en Hanna Westbroek
1G Onderzoekswerkplaats: professionaliseren met effect! door Hans van der Linden

17.30 Einde

Programma 28 januari

Tijd Activiteit
15.00 Opening conferentie
15.05 Keynote door Fred Korthagen
16.30 Pauze
16.45

Breakout-sessies

2A De leerling voor WPB's door Eelko de Vries en Jan Bruin (AONHW)
2B Leerpatronen en handelingssuggesties door Mark Fehling
2C Dialoogkaarten voor het mbo door Marco Snoek en Jannet Doppenberg
2D Op reflectiereis met de NOA-coachwaaier door Ranko Steusel en Pettra van Beveren
2E Online Schoolgroepen door Piet Spee en Carry Jeramiah-Quint
2F ASK: Aan de slag voor de klas door Derk Pik en Ilona van Heijst

17.30 Einde

Keynote dinsdag 26 januari Van didactiek naar klaslokaal: Over context, overtuigingen en denkmodus door Sebastiaan Dönszelmann

Hoe komt het dat goed doordachte en onderzochte didactiek de weg naar het klaslokaal soms maar moeizaam weet te vinden? Het is aanwijsbaar lastiger om ontwikkelingen door te voeren in het onderwijs dan in andere werkvelden. De heldere verklaringen hiervoor komen in deze sessie aan bod. Om een tip van de sluier op te lichten: die verklaringen komen voort uit de eigen schoolcontext, uit overtuigingen van docenten en uit de manier waarop wij denken wanneer we het druk hebben. Oplossingen zijn er gelukkig ook. Niet altijd de eenvoudigste oplossingen, maar we kunnen er vandaag mee beginnen, in deze interactieve sessie. Sebastiaan neemt jullie graag mee naar de kloof tussen theorie en praktijk, en daar ook weer uit!

Sebastiaan Dönszelmann deelde zijn inzichten al in een workshop op de Conferentie Samen Opleiden 2020. Vanwege het grote succes van die workshop verzorgt hij dit jaar de keynote over hetzelfde onderwerp.

Over Sebastiaan Dönszelmann

Na een studie Frans aan de Vrije Universiteit en Didactique du français langue étrangère in Besançon werkte Sebastiaan 12 jaar als docent, coach, afdelingsleider en schoolopleider in het Amsterdamse voortgezet onderwijs. Dat werk combineerde hij lange tijd met een baan aan de VU waar hij sinds 2004 vakdidacticus vreemde talen, docent algemene didactiek en trainer is. In 2019 promoveerde Sebastiaan op het onderzoek Doeltaal-Leertaal, een studie naar effectieve doeltaaldidactiek en naar didactische professionalisering van ervaren docenten.

Keynote donderdag 28 januari Hoe kunnen studenten optimaal leren van praktijkervaringen? Opleidingsdidactiek voor Samen opleiden door Fred Korthagen.

In deze keynote gaan we samen met Fred Korthagen aan de slag rond de kern van Samen Opleiden: hoe kunnen studenten optimaal leren van praktijkervaringen? Hoe leer je studenten reflecteren, zó dat ze enthousiast worden voor reflectie? Hoe motiveer je hen om systematiek en diepgang te brengen in hun reflecties? Hoe verbind je als opleider praktijk en theorie? Welke werkvormen en instrumenten zijn daarbij behulpzaam?

In deze bijeenkomst ligt de nadruk dus op opleidingsdidactiek. Fred Korthagen zal ook een leerlijn schetsen voor reflectie, bestaande uit vier fasen. Die leerlijn maakt het mogelijk dat praktijk, theorie en persoon verbonden worden, met reflectie als onderlegger.

Over Fred Korthagen

Fred Korthagen is emeritus hoogleraar onderwijskunde van de Universiteit Utrecht, met als specialisaties opleiden, training, coaching en reflectie. Hij gaf leiding aan twee instellingen voor het opleiden van leraren en publiceerde honderden artikelen en boeken in acht talen. Samen met co-auteurs schreef hij onder andere de boeken De kracht van reflectie, Een leraar van klasse en Krachtgericht coachen. Fred Korthagen ontving internationale prijzen voor zijn werk. Vanuit zijn organisatie Korthagen Opleidingen geeft hij over de hele wereld lezingen en cursussen.

Workshops

Je kunt zowel op 26 januari (nummer 1A t/m G) als 28 januari (nummer 2A t/m F) deelnemen aan een workshop.

Pim Harder en Bart de Boer, schoolopleiders Opleidingschool Zaanstreek Waterland

Tijdens deze workshop zoomen we in op het lanceren van een team. Welke condities ondersteunen je bij het opzetten van een effectief en succesvol (opleidings-) team? Welke zaken moeten op orde zijn en hoe zorg je ervoor dat de kans van slagen zo groot mogelijk is? Aan de hand van het gedachtegoed van de Team Diagnostic Survey en voorbeelden uit de praktijk, nemen we je mee op een korte reis door de mogelijkheden.

Bart de Wolf en Michael Brink, ROSA

Samen nòg beter leraren opleiden: dat is wat we willen. Een belangrijke vraag hierbij is: in hoeverre hanteer je als opleidingsschool een gemeenschappelijk vocabulaire en eenzelfde aanpak bij de begeleiding van de studenten? Een gemeenschappelijke taal schept immers duidelijkheid voor alle betrokkenen. Een andere belangrijke vraag is deze: kan een opleidingsschool gebruikmaken van een eigen begrippenkader bij de begeleiding van studenten? Leidt dit tot een eenduidig profiel van de opleidingsschool of brengt dit studenten juist in verwarring? De methodiek en de taal uit De zes rollen van de leraar van Martie Slooter worden op veel opleidingsscholen gebruikt. Hoe helpt deze methodiek ons bij het nog beter opleiden van leraren en hoe verhoudt het gebruik van ‘de zes rollen van de leraar’ zich tot de beoordelingssystematieken van de verschillende instituten? Hier gaan we graag op deze conferentie mee aan de slag.

Bruno Oldeboom, Windesheim

Deze sessie gaat over het in kaart brengen van de dynamiek in een klas. Redenen genoeg om daar goed bij stil te staan en de Fysieke factoren in samenhang met de Relatie, Inhoud en Structuur aandacht te geven. Zo kan een docent de lessen F.R.I.S maken. De vier F.R.I.S.-aspecten vormen samen het didactisch klaverblad. Als een leraar haar/zijn aandacht goed verdeelt over alle vier aspecten, neemt de kans op geluk in de les toe. Het didactisch klaverblad geeft gemeenschappelijke taal om de begeleiding diepgang te geven, maar helpt ook snel toepasbare inzichten te geven.

Nathalie Out, Madelief Brok, Sung Ritzema en Myrthe Corbijn, GSF

We delen het aanbod van de themabijeenkomsten die dit schooljaar worden aangeboden op de Gooise scholen federatie. De studenten hebben hierin een keuzevrijheid. De workshops worden op verschillende scholen gegeven en passen bij het type onderwijs van de desbetreffende GSF school. We geven 'good practices' en voorbeelden van hoe we deze workshops hebben vormgegeven in coronatijd.

Bregje Prent en Malu Sanders, Esprit

Bewegen is van waarde bij intervisie. Door niet te blijven zitten, maar juist te gaan wandelen of een oefening te doen waarbij je denken omgezet wordt tot bewegen, kom je tot andere gesprekken en nieuwe inzichten.

Aad Monquil en Hanna Westbroek, VU

Patronen en routines bieden docenten en leerlingen houvast, maar kunnen ook ontwikkeling in de weg zitten. De reflectieoefening 'Maak een plaatje van je les' maakt inzichtelijk hoe docenten (in opleiding) hun lessen opbouwen en voorbereiden. Het resultaat is een verzameling onderling samenhangende doelen met daarbij behorende ontwikkelvragen. Het maken van zo’n plaatje en het evalueren van het plaatje zelf, is een leerzame ervaring en vormt startpunt voor reflectie en ontwikkeling.

Hans van der Linden, ROWF

De onderzoekswerkplaats (OZW) bestaat uit vier teams: Lichamelijke Opvoeding, Gamma (maatschappijvakken), Alfa (talen) en Bèta. Deze teams maken wetenschappelijk onderbouwde lesontwerpen en doen daarvoor praktijkgericht onderzoek. De OZW wordt per cluster begeleid door een onderzoeker met vakdidactische expertise (vanuit HvA, VU, UVA en ALO) en ervaring in het begeleiden van praktijkgericht lerarenonderzoek.

Deelname heeft niet alleen een positief effect op de lespraktijk van de individuele deelnemers, maar heeft ook een directe koppeling met de vaksectie. In deze workshop geven we uitleg over de werking en effecten van de OZW en laten we deelnemers aan het woord. Ook gaan we met elkaar volgens de structuur van de OZW met een lesontwerp aan de slag.

Eelko de Vries en Jan Bruin, AONHW

Werkplekbegeleiders willen graag begeleiden, maar voor scholing zijn zij minder te porren. Dat zal niet alleen op onze school zo zijn! Met De Leerkring werkplekbegeleiders hebben we een antwoord gevonden op onze wens met werkplekbegeleiders te werken aan de kunst van het begeleiden. Wij leggen onze aanpak graag voor en zullen ingaan op het totstandkomen en de inhoud van De Leerkring.

Mark Fehling, ROWF

Soms ontstaat er ruis in de begeleiding tussen de werkbegeleider en de student. Inzicht in het leerpatroon van de student en de daarbij behorende handelingssuggesties kunnen zorgen voor betere begeleiding op maat. In deze workshop gaan we hier dieper op in.

Marco Snoek en Jannet Doppenberg, HvA

In navolging van dialoogkaarten voor het po/vo zijn recent dialoogkaarten ontwikkeld voor het mbo. De kaarten voor het mbo zijn niet alleen aangepast op de context van het mbo, maar ook flink uitgebreid. Denk hierbij aan kaarten over studentbegeleiding of het ontwerpen van onderwijs.

In de workshop worden de dialoogkaarten voor het mbo gepresenteerd en wordt nader ingegaan op hoe de kaarten kunnen worden ingezet als begeleidingsinstrument. De dialoogkaarten voor het mbo zijn vindbaar in de app ‘Bekwaam als leraar’ die te vinden is in de Apple Store en in de Android Play Store.

Ranko Steusel, Pettra van Beveren et al., NOA

Tijdens deze workshop leggen we uit hoe we met de NOA-coachwaaier werken en zoomen we in op de ReflectieREIS. Met dit instrument leren studenten om stapsgewijs op een werkblad van leerbehoefte naar mogelijkheden te komen.

Piet Spee en Carry Jeremiah-Quint, H2O

In deze tijd hebben we met struikelen en weer opstaan ons het online lesgeven eigen gemaakt. In deze workshop, die als schoolgroep is vormgegeven, wordt ingegaan op deze ervaringen en nemen we tips en tricks door voor lesgeven in online schoolgroepen. Ook de inbreng van de deelnemers wordt zeer gewaardeerd, waardoor we samen weer een stap verder komen.

Derk Pik en Ilona van Heijst, UvA

Aan de Slag voor de Klas (ASK) is een opleiding voor zij-instromers tot eerstegraads leraar in een van de bèta- of economietekortvakken. Deze opleiding is bedoeld voor professionals met 10 jaar ervaring in het bedrijfsleven of de publieke sector die (al dan niet in hybride vorm) een baan als leraar in het voortgezet onderwijs ambiëren. Om voor de klas aan de slag te kunnen is een stevige pedagogische en vakdidactische voorbereiding nodig die geboden wordt in vier intensieve opleidingsweken aan de UvA. Daarnaast geven kandidaten twee dagdelen les op een school en zijn er maandelijkse avondbijeenkomsten voor intervisie, inspiratie en feedback. In deze workshop maak je kennis met ASK en de specifieke opleidingsdidactiek van dit veeleisende maar veelbelovende programma.

Gepubliceerd door  Faculteit Onderwijs en Opvoeding 17 december 2020

Datum

Startdatum 26 jan
Einddatum 28 jan

Tijd

15:00 uur