Hogeschool van Amsterdam

Urban Technology

Bestelbus uit, bakfiets op

HvA doet praktijkgericht onderzoek naar duurzame alternatieven voor de servicelogistiek

24 nov 2020 09:35 | Urban Technology

Van de bestelbus naar de elektrisch aangedreven bakfiets: steeds meer servicemonteurs zetten hun geliefde wagen aan de kant voor het duurzame alternatief. En dat is nodig, in 2025 moet de stadslogistiek namelijk volledig emissievrij zijn. Maar die overstap gaat niet altijd zonder slag of stoot. De monteur en z’n busje, die zijn vaak onafscheidelijk. De Hogeschool van Amsterdam (HvA) zoekt binnen lectoraat Citylogistiek naar passende duurzame oplossingen voor de servicelogistiek.

De elektrisch aangedreven bakfiets, ook wel e-cargo bike, als duurzaam alternatief is fijn voor stadsinwoners, die ervaren zo minder hinder als vervuiling, verkeersdrukte en geluidsoverlast. Maar ook voor de servicemonteurs zelf. Omdat het verkeer vaak vaststaat in de stad, komt de e-cargo bike goed van pas. Zo hoeven ze niet meer gefrustreerd rondjes te rijden voor een parkeerplek in de buurt of torenhoge parkeerkosten te betalen. Het bespaart tijd en geld en bevordert productiviteit en plezier.

‘Allerlei bedrijven zijn ermee bezig’, vertelt Walther Ploos van Amstel, lector Citylogistiek bij de Hogeschool van Amsterdam (HvA), aan Het Parool . ‘In Utrecht laat Coca-Cola bijvoorbeeld monteurs die de leidingen onderhouden al per bakfiets komen.’

Overstappen op e-cargo bike bij ‘hub’

Vooralsnog is een kwart van alle bestelauto’s in de stad een servicebusje. Daar komt bovenop dat de mensen die in de stad moeten zijn, 90 procent van buiten komt, vertelt Ploos van Amstel. ‘Mensen die je hard nodig hebt: liftmonteurs, cv-installateurs, klussers. Specialisten die bovendien een groot geografisch gebied bereizen.’ In plaats van dat zij in die grote getale met hun busje de stad in rijden, kunnen ze bij een ‘hub’ overstappen op de e-cargo bike. De hubs bevinden zich vaak net buiten de ring van de stad. ‘Zo’n overstappunt is een geweldige connectie’, aldus Ploos van Amstel.

Cultuur- en gedragsverandering

Maar wíllen de monteurs wel op een bakfiets? ‘Een bus of auto is een soort statussymbool voor een monteur’, vertelt Remco van den Beld, ketenmanager bij servicebedrijf Feenstra, aan Amsterdam Economic Board (AEB). Dat vraagt dus om cultuur- en gedragsverandering en flexibiliteit. Iets waar Susanne Balm (HvA) onderzoek naar doet in project Gas op Elektrisch.

‘In dat project koppelen we servicebedrijven aan aanbieders van zero-emissie-oplossingen’, vertelt Balm aan AEB. ‘We bekijken hoe ze hun logistiek het best kunnen organiseren, we evalueren het gedrag en de houding van medewerkers en we denken na over nieuwe businessmodellen hieromheen, en hoe we die succesvol kunnen opschalen.’

Pilot met e-cargo bikes

Om gedragsverandering te bewerkstelligen, worden servicemonteurs nauw betrokken bij het project. Zo konden monteurs de e-cargo bike van mobiliteitsbedrijf DOCKR alvast testen in het drukke Amsterdam. En in april vulden verschillende servicebedrijven een vragenlijst in, waarmee ideeën voor pilots werden opgehaald. Daaruit kwamen vijf interessante mogelijke oplossingen, waarvan er een werd doorontwikkeld tot pilot: installatiebedrijf Feenstra doet nu een proef met de e-cargo bikes van DOCKR vanaf de hub van zero-emissie verhuisbedrijf Deudekom in Duivendrecht.

Foto: DOCKR - E-cargo bike

Uitdagingen

Er zijn natuurlijk ook uitdagingen. Zo kwam er uit de vragenlijst onder andere naar voren dat een koffiemomentje bij de hub belangrijk is voor de servicemonteurs. En wat te doen in de winter en als het regent? Goede regenkleding is nodig en een vast bedrag om ergens binnen te lunchen moet geregeld worden. Dat werd normaliter in de bus gedaan. Daarnaast heb je bij de ene serviceklus meer of groter materiaal nodig dan bij de ander. Dat past niet altijd in een bakfiets. En er moet voldoende parkeerplekken zijn voor de busjes om over te stappen bij een hub.

HvA-studenten helpen mee

Al met al vraagt de overstap om een andere manier van organiseren. Momenteel zijn vijf HvA-studenten bij het Gas op Elektrisch betrokken, om te kijken hoe het toekomstige vervoer beter georganiseerd kan worden. Samen met de onderzoekers achterhalen zij wat werkt en wat niet werkt en onder welke voorwaarden het voor de medewerkers plezierig werken blijft. Balm aan AEB: ‘Het mooie is dat alle deelnemers bereid zijn om hun ervaringen te delen: aanbieders van oplossingen, maar ook de servicebedrijven zelf. Iedereen heeft een klein stukje van de puzzel in handen. Door al die puzzelstukjes bij elkaar te brengen kunnen we erachter komen wat het beste werkt.’

Lectoraat Citylogistiek

Binnen het lectoraat Citylogistiek van Centre of Expertise Urban Technology wordt onderzocht hoe binnensteden en woonwijken op het groeiende vrachtverkeer moeten inspelen; welke kansen zijn er voor slimme en schone stadslogistiek? Onderzoeksthema’s zijn onder meer de inzet van zero-emissievoertuigen (ook licht elektrisch), horecabevoorrading, afval, bouwlogistiek, servicelogistiek en publieke inkoop. Het praktijkonderzoek kijkt daarbij naar nieuwe verdienmodellen, slimme logistieke concepten, innovatieve technologie, stadshubs en overheidsbeleid.