Hogeschool van Amsterdam

Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

‘Onderzoek helpt ons bij het doorbreken van belemmeringen’

5 nov 2018 00:00 | AKMI

De gemeente Purmerend en het lectoraat Legal Management van de Hogeschool van Amsterdam werken in 2018-2019 samen in een onderzoek naar de informele behandeling van bezwaarschriften. Studenten en docent/onderzoekers van de faculteit Maatschappij en Recht doen onder leiding van de lector praktijkgericht onderzoek bij vijf Noord-Hollandse gemeenten. In hoeverre slagen die gemeenten er in oplossingsgericht en burgervriendelijk te werk te gaan?

Veel gemeenten volgen deze werkwijze om een oplossing te vinden voor het (niet-juridische) probleem dat doorgaans achter het formele bezwaarschrift schuil gaat. Zij willen hierdoor het contact met de burger verbeteren. Dit wordt ook wel de informele aanpak genoemd. We spraken met de heer Nick Steenhagen, jurist bij het team Juridische en Veiligheidszaken van de gemeente Purmerend, over zijn bevindingen.

Wat is de meerwaarde voor de gemeente Purmerend in de samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam?

‘Wij vinden onderzoek naar de eigen werkwijze belangrijk, maar we hebben de tijd en capaciteit niet om het zelf te doen. Bovendien ben je niet altijd kritisch genoeg. Daarnaast vinden wij het maatschappelijk zinvol om studenten een kijkje in de keuken te geven. We merken ook dat wij als organisatie de informele aanpak belangrijk vinden, maar dat de burger soms toch een negatieve grondhouding heeft omdat hij het vertrouwen in de overheid is kwijtgeraakt. Burgers, maar ook juridische professionals zoals advocaten denken nog vaak dat wij niet open staan voor andere oplossingen. Dat vinden wij heel jammer. We willen met dit onderzoek ook naar buiten toe uitdragen dat wij wel degelijk bezig zijn om de burger centraal te stellen.’

De Hogeschool van Amsterdam heeft praktijkonderzoek hoog in het vaandel. Wat zijn uw ervaringen?

‘Mijn ervaring is dat in ons geval de studenten van HBO-Rechten en Sociaal Juridische Dienstverlening (juridische opleidingen binnen de faculteit Maatschappij en Recht) heel geschikt zijn voor het doen van praktijkgericht onderzoek. Zij hebben de sociale en praktische vaardigheden om dit type onderzoek te doen. Als ik dat vergelijk met studenten van de universiteit, dan kunnen de Hbo-studenten soms sneller schakelen en weten zij wat er in de praktijk gebeurt. Het onderwijs op de Hbo sluit dan ook beter aan bij de praktijk. Denk aan een vak als Informatievaardigheden, het opzoeken en beheren van juridische stukken, dat is heel waardevol in de praktijk. Het betekent voor ons wel dat het extra inzet vereist om de studenten te begeleiden, aan de andere kant houdt het je wel scherp.’

Wat betekenen straks de resultaten van dit onderzoek voor uw organisatie?

‘Ik hoop en verwacht dat wij in vergelijking met andere gemeenten al heel goed op weg zijn in de informele aanpak. Ik denk wel dat er verbeterpunten zijn, met name als ik denk aan trainingen voor de bezwaarbehandelaars. Het zou bijvoorbeeld heel goed helpen wanneer we om de drie, vier maanden onder begeleiding van een coach blijven werken aan onze vaardigheden. Je ziet in ons overleg waarin wij bezwaarschriften bespreken dat we elkaar scherp proberen te houden als het gaat om de informele aanpak. Ook als er sprake is van een dilemma: moeten we hier de juridische weg bewandelen of kunnen we het anders oplossen? Ik weet ook zeker dat als er aanbevelingen uit het onderzoek naar voren komen, wij die zullen overnemen. Wij weten ook wel waar de zwaktes zitten in onze werkwijze, maar we hopen uit het onderzoek te leren hoe we de belemmeringen kunnen doorbreken. Zo’n onderzoek helpt niet alleen ons team, maar maakt de informele aanpak ook inzichtelijk voor de hele organisatie.’