Hogeschool van Amsterdam

Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

Nieuwe bouwstenen voor Community Building

22 jun 2017 15:33 | AKMI

Community Building lijkt terug van weg geweest op de agenda van het sociaal werk. De discussie rond Samenlevingsopbouw 2.0 kreeg nieuwe impulsen tijdens het symposium Community Building voor een zorgzame wijk op 13 juni. De Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam slaagde erin een gemengd en nieuwsgierig gezelschap te verzamelen in het Wibauthuis op de Amstelcampus.

Nieuwe bouwstenen voor Community Building

Het deelnemersaantal telde ruim 100 professionals uit wijkteams en zorginstellingen, bestuurders, ervaringsdeskundigen en vrijwilligers uit Amsterdam en gemeenten uit de regio, zoals Hoorn en Purmerend. De aanwezigen stelden vele vragen rond samenlevingsopbouw in deze tijd van decentralisaties, maar plenair en in workshops werd ook gekeken naar oplossingsrichtingen. Gaandeweg werd duidelijk dat het slow social work, verbinding maken en het ontwikkelen van ‘third places’ als belangrijke bouwstenen kunnen dienen voor de huidige samenlevingsopbouw/community building.

Lezing door Lex Veldboer

Verbinden hoger op de agenda

Er is een aanzwellend koor dat stelt dat samenlevingsopbouw hoger op de agenda moet bij de decentralisaties. In de sociale basisstructuur wordt veel verwacht van sociale makelaars die zich gaan richten op slow social verbindingswerk rondom bewoners met een zorgvraag. Maatschappelijke initiatieven voor verbinding staan eveneens volop in de belangstelling. En bij allerlei soorten wijkteams wordt de urgentie van ingebouwd opbouwwerk onderkend om cliënten te kunnen koppelen aan informele partijen. Dus zien we allerlei partijen van wijkverpleegkundigen tot leraren druk in de weer met het versterken van community support. Naast werken aan ‘zelf’ en ‘eigen’, is ‘verbinden’ aan een comeback bezig als een belangrijke opdracht.

Complicaties

Samenlevingsopbouw voor zorgzame wijken is echter makkelijker gezegd, dan gedaan. Niet overal is een geschiedenis van maatschappelijk initiatief waarop kan worden aangesloten. Niet overal voelen mensen met beperkingen zich thuis in hun woonwijk en gaan ze graag verbindingen aan met buren, vrijwilligers et cetera. En soms knelt het ook dat het beleid soms sneller de ‘community turn’ heeft gemaakt dan de wijkbewoners zelf. En wat is eigenlijk nodig voor deze opgave? Vraagt het om een bepaalde professionele expertise, een combinatie van hoofd, hart en handen? Of kom je al een heel eind met praktische wijkkennis, communicatieve vaardigheden en enthousiaste bedoelingen?

Third Places

Op het symposium werden deze vragen naar voren gebracht, maar werd ook gekeken naar oplossingsrichtingen. De in de inleiding en workshops besproken voorbeelden van community support waren allemaal sterk gericht op het ontwikkelen van ‘third places’. Dat zijn semi-openbare ‘veilige’ laagdrempelige plekken tussen ‘thuis’ en ‘algemene’ buurtplekken waar gelijkgestemden elkaar kunnen ontmoeten en van waaruit onder begeleiding onderlinge ondersteuning kan groeien. Het is als het ware een ‘home away from home’ voor deelnemers. Een kenmerkend voorbeeld dat door Lex Veldboer in zijn inleiding werd aangestipt zijn de buurtcirkels in Rotterdam.

Samenwerkende tandems?

De ruim 100 deelnemers uit Amsterdam, Hoorn, Purmerend, Amstelveen en andere plaatsen onderstreepten in de workshops het belang van dergelijke third places, maar hadden ook sterk uiteenlopende visies wie deze third places het best kan ondersteunen. Samenwerking ‘als tandem’ tussen formele en informele community builders werd een aantal keren nog als de meest wenselijke oplossing geformuleerd. Bij de nadruk op third places werd ook gewaarschuwd dat de afstand tussen professionals en hun doelgroep erg klein kan worden, zeker als professionals meedraaien in digitale gemeenschappen. Ook werd onderstreept dat samenlevingsopbouw relevant is op andere terreinen dan zorg, zoals de leefbaarheid van wijken.