Centre of Expertise Urban Vitality

Studenten winnen 1e plek Nestlé-scriptieprijs met onderzoek

27 nov 2020 10:51 | Urban Vitality

Voor herstellende ziekenhuispatiënten en ouderen is het essentieel om voldoende eiwitten binnen te krijgen. Maar hoe weet je wat voldoende is? Studenten Voeding en Diëtetiek Dominique Terpstra (22) en Elsbeth de Boer (21) vergeleken twee gangbare rekenmethodes voor eiwitbehoefte en ontdekten dat die vaak behoorlijk verschillende uitkomsten opleveren. Daarmee zetten ze een stevige discussie in hun vakgebied in gang. Hun afstudeerscriptie kreeg de Nestlé Scriptieprijs voor Voeding en Diëtetiek.

Er zijn twee manieren om te berekenen hoeveel eiwitten iemand nodig heeft: aan de hand van lichaamsgewicht (LG) of vetvrije massa (VVM); het totale gewicht van de spieren, de botten en het vocht in het lichaam. “Met name in het ziekenhuis is de eiwitbehoefte een van de belangrijkste dingen die je moet weten om de voedingstoestand van de patiënt te verbeteren”, vertelt Elsbeth de Boer. Ze studeerde onlangs af bij de opleiding Voeding en Diëtetiek aan de HvA. “In onze ziekenhuisstages kwamen we elke dag in aanraking met eiwitberekening”, zegt haar voormalige medestudent Dominique Terpstra. Door ziekte en ziekenhuisopname verliezen mensen snel veel gewicht, met name doordat hun spiermassa afneemt. Om het herstel te bevorderen, is het nodig dat de patiënt weer spiermassa opbouwt. Daarvoor moet de patiënt voldoende eiwitten binnenkrijgen.

Elsbeth de Boer HvA Voeding

Elsbeth

Nauwelijks literatuur

“In onze stages gebruikten we de methode met het lichaamsgewicht”, legt Dominique uit. “Maar elke patiënt heeft een andere lichaamssamenstelling en de eiwitbehoefte wordt vooral bepaald door de vetvrije massa. Ik vroeg me dus altijd af: wat ben ik eigenlijk aan het doen? Waarop is dit gebaseerd?” Het vergelijken van rekenmethodes voor eiwitbehoefte bleek een geschikt afstudeeronderwerp, een die Dominique en Elsbeth graag op zich namen.

Literatuuronderzoek was deel van hun afstudeerproject, maar daar waren ze snel mee klaar: er bleek nauwelijks literatuur die de rekenmethodes onderbouwt. En dus begonnen Dominique en Elsbeth in februari 2020 aan de data-analyse van bijna 2.300 mensen: 1.785 ziekenhuispatiënten uit het Amsterdam UMC en 513 ouderen die meededen aan leefstijlinterventies in het Amsterdam Nutritional Assessment Center van de HvA.

Dominique Terpstra

Dominique

Plakkertjes

“Met name bij mensen met ondergewicht en obesitas zien we grote verschillen tussen beide rekenmethodes”, vertelt Dominique. Elsbeth: “Ook bij de andere groepen zagen we grote verschillen.” De verschillen zijn goeddeels verklaarbaar doordat lichaamsgewicht en vetvrije massa bij toenemend overgewicht steeds verder uiteenlopen. “De vetvrije massamethode lijkt daarom beter”, zegt Dominique. Elsbeth: “We kunnen niet zeggen of deze methode ook echt beter is. Daarvoor is vervolgonderzoek nodig waarin proefpersonen langere tijd worden gevolgd.” Tot die tijd doen diëtisten er goed aan om voortaan te rekenen met de vetvrije massa van de patiënt. “Die is relatief makkelijk te meten”, legt Dominique uit. “Patiënten hoeven niet eens op te staan, ze krijgen twee plakkertjes op en moeten even stilliggen.” Overigens raden Dominique en Elsbeth ook vervolgonderzoek aan om tot een formule te komen die de vetvrije massa bepaalt die de patiënt had voor zijn of haar ziekte. Elsbeth: “Als mensen in het ziekenhuis belanden, zijn ze vaak al spiermassa kwijt. De kans is dus aanwezig dat je de eiwitbehoefte alsnog onderschat.”

Kritisch

Tijdens hun diploma-uitreiking hoorden Elsbeth en Dominique dat ze waren genomineerd voor de Nestlé Scriptieprijs. “Gaaf natuurlijk”, zegt Dominique, “maar we dachten niet dat we zouden winnen.” Elsbeth: “Het is wel nieuw onderzoek, er is hierover nog weinig geschreven. En omdat we zo’n grote groep onderzocht hebben, kunnen we er ook echt iets over zeggen. En het is heel relevant voor de praktijk.”

Docent-begeleider Amely Verreijen: “De berekening van de eiwitbehoefte is een onderwerp waar in de diëtetiek en de voedingswetenschap nog niet veel over gesproken wordt. Dat zou wel moeten, en dat heeft dit onderzoek mooi aan het licht gebracht. Elsbeth en Dominique hebben het goed uitgezocht, netjes verwerkt en kritisch gekeken naar de resultaten. Ze hebben een prachtige scriptie geschreven, die een discussie in het vakgebied in gang zet. Ik ben heel trots op hen.”

Accepteer de marketingcookies om deze video te zien