Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Techniek

Hoe bewegen we naar een duurzaam Amsterdam?

Drie onderzoeken binnen Urban Technologie die duurzame oplossingen bieden voor de stad

31 jan 2020 16:38 | Urban Technology

Zorgt een collectief warmte- en koudenet voor klimaatoplossingen of zijn elektrische auto’s de redding? In het kader van de Warme Truienweek op de Hogeschool van Amsterdam (HvA) besteedt onderzoeksprogramma Urban Technology aandacht aan klimaatacties en -oplossingen. Drie onderzoeken van Urban Technology omtrent het veranderende klimaat en duurzaamheid laten zien hoe de stad weerbaar wordt gemaakt voor de toekomst.

Tijdens de Warme Truienweek, van 3 tot en met 7 februari, wordt bij de HvA de verwarming een aantal graadjes lager gezet, om zo energieverspilling te lijf te gaan. Elke graad lager bespaart namelijk 6% energie en CO2. Onderzoeksprogramma Urban Technology haakt ook in op de duurzame week en brengt onderzoeken onder de aandacht die actief bijdragen aan de energietransitie en klimaatoplossingen, zoals de projecten Hittebestendige Stad, Future Charging en RiRa Amstel III.

Volledige elektrisch rijden door Future Charging

Elektrisch rijden is al lang geen sciencefiction meer en maakt een snelle groei mee. ‘In december 2019 werden voor het eerst meer elektrische auto’s gekocht dan vervuilende varianten’, aldus Rick Wolbertus, hoofdonderzoeker van het project Future Charging . Onderzoekers van het Future Charging-project willen het elektrisch rijden verder stimuleren en beter faciliteren met voldoende laadpalen in Amsterdam. ‘Met het analyseren van opgehaalde data uit ons eerdere IDO-laad-project onderzoeken wij onder andere of we meer losse laadpalen nodig hebben of juist laadpalen moeten plaatsen op een centraal plein. Tegelijkertijd willen we het straatbeeld niet aantasten.’

De ambitie van de overheid is om binnen nu en 12 jaar alleen nog maar nieuwe elektrische auto’s op de markt toe te laten. 'Dan heb je nog veel meer laadpalen nodig in de stad dan er nu mogelijk is', zegt Wolbertus. Het team schetst daarom ook de toekomstige behoefte, met een eigen ontwikkeld simulatiemodel. Hierdoor wordt een waardevolle database gecreëerd om diverse toekomsten te simuleren en hierbij de markt, beleidsmakers en het bedrijfsleven klaar te maken voor de elektrische toekomst.

Collectieve warmte- en koudenet in RiRa Amstel III

Het consortium RiRa Amstel III ontwerpt een collectief warmte- en koudenet in het Amstel III-gebied in Amsterdam Zuidoost. Dit gebied ondergaat de komende jaren een transformatie van bedrijventerrein richting woon-werk gebied met recreatieve functies. Equinix is met meerdere datacenters in Amsterdam (waaronder in Amstel III) een partner in het consortium. Ze hopen grote aantallen restwarmte uit hun datacenters niet ongebruikt te laten vervliegen, maar in te zetten voor verwarming van oude en nieuwe gebouwen. Dit gaat energieverspilling en CO2-uitstoot te lijf.

Het consortium onderzoekt samen met partijen in het gebied (vastgoedeigenaren, gemeente, leveranciers) of het te realiseren warmte- en koudenet kan voorzien in een groot deel van de warmte- en koudebehoefte van de bedrijven en geplande woningen op het terrein. 'Het project leidt tot inzichten over collectieve ontwerpprocessen, in dit geval het ontwerp van een (open) warmtenet, een onderwerp waar veel in beweging is en de regels geschreven en kaders geschetst worden as we speak,' aldus projectleider Felia Boerwinkel. 'De datum dat we van het gas af moeten nadert gestaag. Het benutten van restwarmte is daarom een sterke ambitie, gezien de milieuwinst die dit opbrengt.'

Hittebestendige maatregelen in kwetsbare gebieden

Klimaatverandering zorgt ervoor dat onze steden steeds vaker last hebben van hittegolven. ‘Afgelopen twee zomers zie je dat het in Nederland ook extreem warm kan worden, waardoor het in de binnensteden minder aangenaam vertoeven is’, aldus Ronald Loeve, projectleider van HvA’s onderzoek Hittebestendige Stad . Binnen het project wordt met behulp van hittekaarten en simulaties onderzocht welke maatregelen het beste werken om onaangename hitte in openbare ruimtes tegen te gaan.

‘We werken samen met gemeente Amsterdam aan een hittekaart, een plattegrond van de stad waarin we aangeven hoe warm het op een hete dag wordt’, zegt Loeve. Daarnaast kijken we ook naar kwetsbare gebieden, zoals wijken waar veel ouderen wonen of kinderdagverblijven zitten, die extra zorg nodig hebben. Tenslotte brengen we in kaart hoe ver bepaalde huizen en wijken verwijderd zijn van koele plekken. Zijn die niet op ongeveer vijf minuten loopafstand te vinden? Dan adviseren wij bijvoorbeeld meer bomen te plaatsen in de buurt. Het is misschien een open deur, maar zij bieden snel en eenvoudig schaduw en verkoeling. Daarnaast verdampen bomen ook nog eens water, waardoor de luchttemperatuur daalt.’