Hogeschool van Amsterdam

Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Supporting teacher and school leader careers

Ontwikkelmogelijkheden creëren binnen het beroep van leraar

17 apr 2020 18:02 | Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Eén van de manieren om het beroep van leraar aantrekkelijker en inspirerender te maken is het creëren van ontwikkelmogelijkheden binnen het beroep van leraar. In de afgelopen twee jaar heeft een werkgroep van de Europese Commissie zich gebogen over de vraag hoe loopbaanmogelijkheden voor leraren te versterken zijn.

De resultaten daarvan zijn nu vastgelegd in het rapport Supporting teacher and school leader careers: A policy guide, dat handvatten biedt voor beleidsmakers bij het ondersteunen van loopbaanontwikkeling en loopbaanbeleid, zowel op landelijk niveau als binnen scholen.

Een beroep met diverse ontwikkelmogelijkheden

Uitgangspunt is een beeld van het beroep waarin diverse ontwikkelmogelijkheden bestaan.
Die mogelijkheden hebben niet alleen betrekking op de ontwikkeling van leraar richting team-, afdelings- of schoolleider. Het gaat ook om mogelijkheden waarbij leraren zich ontwikkelen als expert in het werken met kinderen of naast hun leraarschap andere inhoudelijke rollen binnen of buiten de school op zich nemen. Of over het maken van de overstap naar andere scholen of onderwijssectoren, het actief zijn op verschillende niveaus binnen de klas, de school of in landelijke netwerken, of het leraarschap combineren met een andere baan.

Deze ontwikkelmogelijkheden laten een breed pallet zien, wat kan bijdragen aan leraren die hun passie en plezier in het werken als leraar vasthouden. En dat is in het belang van leerlingen.

Voor het zichtbaar maken, versterken en ondersteunen van dergelijke ontwikkelmogelijkheden binnen het beroep van leraar is volgens het rapport een aantal zaken nodig:

  1. Allereerst een gedeeld beeld over (de ontwikkelmogelijkheden binnen) het lerarenberoep
  2. Dat beeld moet vertaald worden naar structuren die loopbaanontwikkeling ondersteunen in de vorm van
    1. De erkenning van fases in de ontwikkeling van leraren
    2. Een expliciet beeld van rollen en mogelijkheden en de kwaliteiten die daarvoor nodig zijn
    3. Ontwikkel- en professionaliseringstrajecten
    4. Mogelijkheden om ambities en (nieuwe) kwaliteiten in te kunnen zetten in de vorm van rollen en arbeidsvoorwaarden
    5. Een systeem van beloning en erkenning
    6. Concrete loopbaaninstrumenten die leraren en schoolleiders kunnen gebruiken bij het vormgeven aan en ondersteunen van loopbaanontwikkeling
  3. Een ondersteuningssysteem op school- of bestuursniveau in de vorm van loopbaanbeleid als onderdeel van het strategisch personeelsbeleid
  4. Scholen die als lerende organisaties gericht zijn op de ontwikkeling van leerlingen èn medewerkers
  5. Overheidsbeleid dat vanuit dat gedeelde beeld over het beroep de voorwaarden schept.

Concrete praktijkvoorbeelden

Het rapport bevat een groot aantal concrete praktijkvoorbeelden van (aanzetten tot) beleid dat gericht is op het versterken van loopbaanmogelijkheden uit verschillende landen.

Het rapport is tot stand gekomen op basis van werkconferenties waarin verschillende landen hun aanpakken deelden en kritisch toetsten. Maar ook door expert seminars en discussies binnen de Working Group Schools.
Zie voor de verslagen van die werkconferenties Europese perspectieven op loopbanen voor leraren en Europese perspectieven op loopbanen voor leraren2 en een hoofdstuk in Leraar: een Professie met Perspectief over de rol van beoordeling bij loopbaanontwikkeling.

Working Group Schools

De Working Group Schools bestaat uit vertegenwoordigers uit elke lidstaat, aangevuld met enkele vertegenwoordigers uit belanggroepen zoals de vakbonden, werkgeversorganisaties en lerarenopleidingen. Nederlandse vertegenwoordiger namens OCW is Marco Snoek, lector Leren en Innoveren bij de Faculteit Onderwijs en Opvoeding van de Hogeschool van Amsterdam.

Het rapport en de samenvatting zijn online beschikbaar.

Over het rapport vond op 24 maart een webinar plaats.

Binnenkort volgt ook nog een Nederlandse vertaling van de samenvatting.