Hogeschool van Amsterdam

Amsterdamse cafébezoeker drinkt gemiddeld zes glazen per avond

Jaarlijks onderzoek naar middelengebruik in de hoofdstad nu uitgevoerd door de HvA

20 sep 2019 12:00 | Afdeling Communicatie

Amsterdamse cafébezoekers drinken fors, maar kiezen ook vaak voor alcoholvrije periodes. Het aantal rokers is gelijk gebleven, maar het aantal mensen dat dagelijks rookt neemt af. Dit zijn enkele opvallende resultaten uit Antenne Amsterdam, de langstlopende Nederlandse monitor voor het volgen van ontwikkelingen in middelengebruik en de drugsmarkt. Het onderzoek wordt sinds kort uitgevoerd door de Hogeschool van Amsterdam in samenwerking met verslavingsinstelling Jellinek.

Onderzoekers van het eerste uur, Ton Nabben en Annemieke Benschop, maakten eind vorig jaar de overstap van de UvA naar de HvA.  "Meer dan logisch," vindt Nabben. "Bij de HvA is onderzoek veel meer ingebed in de stad."

Jongeren

Antenne werd meer dan 25 jaar geleden opgezet door de Universiteit van Amsterdam en Jellinek. Het brengt jaarlijks, op basis van een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve gegevens, het middelengebruik onder jongeren en jongvolwassenen in de hoofdstad in kaart.

De multi-methodische onderzoeksopzet kent drie onderdelen: een panelstudie, een survey, en analyse van uitslagen van de Amsterdamse drugstestservices van GGD en Jellinek. Sinds 2018 is de uitvoer van de monitor ingebed binnen het HvA-onderzoeksprogramma's Urban Management en Urban Vitality.

Alcoholvrije periodes

Wat in 2018 vooral opvalt op basis van de enquêtes die 540 cafébezoekers, veelal twintigers, invulden? ‘We zien aan de ene kant flink alcoholgebruik, maar daarnaast meer alcoholvrije periodes," zegt Benschop. "Dat mensen zo’n periode inlassen, zagen we hiervoor minder. Je zou dus kunnen stellen dat er meer bewustwording komt rond alcohol. Alcoholgebruik lijkt daarmee voorzichtig dezelfde kant op te gaan als het roken."

Festivals en clubs

Ook blijkt uit de interviews met cafébezoekers dat er een verschuiving is naar andere plekken voor alcoholconsumptie dan in het café. Ton Nabben: “Denk aan festivals, clubs of juist gewoon thuis.”

"Over de jaren zie je toch telkens een golfbeweging terugkomen, " zegt Benschop. "We zaten in een opgaande golf, waarin drugsgebruik steeds meer toenam, en die golf lijkt nu weer te stagneren.’ 

Lachgas

Wel zijn er zorgen over het gebruik van lachgas. Het aanbod is de afgelopen jaren flink gegroeid en onder de cafébezoekers heeft ruim eenderde het afgelopen jaar lachgas gebruikt. Onder kwetsbare jongeren en in het urbanmilieu zien de panelleden een toename van gebruik bij jonge groepen met weinig drugservaring. 

In oktober start Nabben met een lachgasonderzoek in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid. Samen met het Trimbosinstituut gaat Nabben problematisch lachgasgebruik onder niet westerse jongeren onderzoeken.

Vervolgonderzoek

Verder blijkt het Amsterdamse Antenne model een inspiratiebron om het zowel regionaal als ook op nationaal niveau uit te rollen. Nabben: “Binnenkort wordt de Antenne Gooi en Vecht uitgebracht en momenteel werk ik samen met Verslavingskunde Nederland (VKN) aan een pilot van een landelijke panelmonitor over problematisch druggebruik in groepen. Dit doe ik in nauwe samenwerking met alle verslavingszorginstellingen in Nederland.”

Doel van de landelijke panelmonitor is vroege signalering.  Op die manier kunnen verslavingsinstellingen een betere vertaalslag maken naar gerichte preventie bij moeilijk bereikbare gebruikersgroepen.

 

  • mw.  W.J. Benschop