Hogeschool van Amsterdam

Innovaties HvA-studenten verlichten vluchtelingenbestaan in azc

Studenten Product Design werkten samen met Refugee Company

27 jun 2016 18:39 | Afdeling Communicatie

Studenten Product Design van de Hogeschool van Amsterdam maakten ontwerpen om het leven van vluchtelingen in de noodopvang en azc's te verlichten. Donderdag 23 juni waren de eindresultaten te zien op FabCity, zoals een kluisje voor waardepapieren, de ‘nutshell’ om noten te roosteren, en de ‘study case’, een koffertje dat ook dient als studienisje.

Geen privacy, bang zijn dat je documenten gestolen worden, en iedere dag eten van een plastic bord: het leven in een azc of noodopvang is voor vluchtelingen stressvol. De Product Design-studenten wilden daar iets aan doen. Via samenwerkingspartner Refugee Company kwamen zij in contact met vluchtelingen in Amsterdamse noodopvanglocaties en azc's, die zij eerst interviewden over hun behoeftes. De afgelopen maanden werkten zij aan hun ontwerp in het HvA Innovatielab en presenteerden het eindresultaat aan de geïnterviewde vluchtelingen en bezoekers van FabCity.

 De studenten ontwierpen onder andere:

  • Een kluisje dat aan ieder opvangbed vastgemaakt kan worden
  • Een draagbare studiecel voor meer privacy
  • Een shower caddy om zowel kleding als handdoek en douchespullen aan een haakje te hangen
  • Afbreekbare verpakking om eten warm te houden
  • Elektrische notenbrander om de sfeer (geur) van thuis op te wekken

Studente Nienke Koning hoorde van haar taalmaatje Jaafer hoeveel er in de opvang wordt gestolen. Veel vluchtelingen slapen uit noodzaak met hun jas aan of nemen hun documenten mee bij het douchen. Daarop kwam Nienke op het idee voor haar ontwerp: een kluisje dat geïntegreerd wordt in het stapelbed. Een simpele uitvinding, maar enorm hard nodig. ‘Als je aankomt in het azc is een van je eerste levensbehoeftes dat je belangrijkste spullen veilig zijn,’ zegt Nienke Koning. Dat is echter niet het geval. ‘Het is een zorg die je niet zou moeten hebben als je eindelijk een dak boven je hoofd hebt.’

Nienke’s kluis kan in principe zo ingezet worden. In de noodopvang wordt door COA namelijk overal hetzelfde stapelbed gebruikt: twee enkele frames die op elkaar worden gestapeld. Op de website van de leverancier vond Nienke de exacte afmetingen, en zo ontwierp zij het stalen kluisje dat precies tussen de verbindingsstukken past van de bedden in alle opvanglocaties.

Studente Kavita Dajal nam een andere behoefte als uitgangspunt bij haar ontwerp ‘Studycase’. Zij leert Nederlands aan Mohamed, en hij gaf aan dat hij de hele dag werd lastiggevallen en niet serieus werd genomen als hij ergens met zijn boeken wilde oefenen. ‘Ik kan me hier nooit concentreren,’ had hij gezegd. Daarop maakte Kavita dit koffertje, dat je kunt uitklappen en kunt neerzetten als een soort scherm om achter te studeren. Het is van vilt gemaakt, want dat is geluidsdempend en geeft tegelijk een geborgen gevoel. De binnenkant is gevlochten, zodat je pennen, boeken en telefoon erin kunt hangen.

'Hoe vaak hoor je niet dat je een douche helpt om ruzie en stress van je af te spoelen?’ vraagt Diana Zheng als ze haar ‘Shower Caddy’ demonstreert. De douche is een van de weinige privémomenten in noodopvang of azc. Maar erg ontspannen is het niet, omdat er maar één haakje hangt voor zowel kleding, handdoek als douchespullen. Diana ontwierp deze waterproof tas met vakjes, hengsels en ruimte, waarin je door de handige indeling alle douchespullen, kleren en handdoek kwijt kan.

Thomas Vlek maakte een doosje van biobased materiaal dat het eten warmhoudt: 2Good2Waste. Eten in de noodopvang gaat van plastic borden, en het eten koelt daardoor snel af. Thomas: ‘Zo’n plastic bord wordt bovendien gebruikt voor een maaltijd van een half uur, maar heeft een afbreektijd van zo’n honderd jaar. Meestal wordt het na gebruik niet gescheiden en verbrand samen met het restafval.’ Thomas’ voedselverpakking is gemaakt van een bijzonder biomateriaal, namelijk gras: daar groeit genoeg van, en het kost minder dan papier van houtvezels. Het materiaal is waterafstotend, demonstreert hij ter plekke: je kunt er ook vloeistof en soep in gieten.

The Nutshell van Laura Lemoine is een ‘machine’ waarmee je noten kunt roosteren op een halogeenlamp, door aan een hendel te draaien. Geroosterde noten worden veel gegeten in Syrië en horen bij sociale momenten. Laura:  'De bonding tussen mensen is door de hele tocht heel sterk geworden, maar omdat de gemeenschappelijke ruimte kaal en ongezellig is, zit niemand daar bij elkaar.' De Nutshell creëert een moment samen in de gemeenschappelijke ruimte en verspreidt een vertrouwde geur.

Femke Bijlsma van de Refugee Company is aanwezig om de eindproducten te bekijken. Zij is verrast door de inventies: ‘Dit zijn de problemen die de vluchtelingen dagelijks ervaren, en de oplossingen zijn niet bedacht vóór mensen, maar met mensen. Veel designers kijken alleen op grote schaal: hoe kunnen we de huisvestingskwestie oplossen. Maar hoe specifieker de oplossing voor een klein, dringend probleem, hoe meer dit uiteindelijk bijdraagt aan grote kwesties.’

Het boekje met de geselecteerde ontwerpen is online door te bladeren.

Het COA heeft aangegeven zeer geïnteresseerd te zijn. Refugee Company gaat met COA kijken hoe de innovaties toegepast en getest kunnen worden op nieuwe locaties.

HvA-docent Product Design Annelies de Leede heeft dit programma van het HvA Innovatielab opgezet, vormgegeven en begeleid, in samenwerking met docent Esther Steenwinkel en Femke Bijlsma van de Refugee Company.

Heeft u ideeën om de ontwerpen in te zetten of verder te brengen, neem dan contact op met Suzanne Hansen: s.a.hansen@hva.nl.

Thorvald van der Westen ontwierp een multifunctioneel meubel, voor kinderen om mee te spelen of om op te zitten of te hangen