Hogeschool van Amsterdam

Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke Innovatie

Respijthuis Amerbos succesvol geëvalueerd

29 jun 2017 11:44 | AKMI

Respijthuis Amerbos in Amsterdam-Noord is een van de eerste respijthuizen in Nederland die volledig gerund worden door ervaringsdeskundigen (vrijwillig en betaald), in de vorm van zelfbeheer. Dit initiatief komt mede voort uit een onderzoek van de Werkplaats Sociaal Domein Amsterdam (voorheen Wmo-werkplaats) naar zelfbeheer in residentiële voorzieningen. Ook respijthuizen uit Amerika dienden als voorbeeld. Het respijthuis Amerbos is mei 2016 gestart als pilot. Onlangs is deze pilot geëvalueerd en omgezet naar een regulier project vanwege goede resultaten.

Achtergrond en ontstaan

Het project Respijthuis Amerbos is een samenwerkingsverband van Arkin, GGZ inGeest en HVO-Querido, geïnspireerd en ondersteund vanuit de Hogeschool van Amsterdam door onderzoeker Max Huber. Een respijthuis is een veilig onderkomen voor mensen met psychische kwetsbaarheid, die het thuis even niet redden. Gasten kunnen er maximaal twee weken tot rust komen en deelnemen aan activiteiten die het herstel bevorderen. Het huis biedt ruimte aan tien gasten, 24 uur per dag begeleid door drie beroepskrachten en vijftien vrijwilligers.

Succesvol samenwerkingsverband

Karla Nijnens is teammanager bij het Herstelbureau van HVO-Querido en een van de initiatiefnemers. Ze vertelt dat er al een paar jaar een plan bestond voor een voorziening voor kort verblijf, gebaseerd op zelfbeheer met daarin een grote rol voor ervaringsdeskundigen. ‘We hebben gekeken naar de praktijken van respijthuizen in Amerika. We wilden achterhalen of we het in Amsterdam ook van de grond konden krijgen, eveneens met een vorm van zelfbeheer. Eind 2015 schreef de gemeente Amsterdam een aanbesteding uit, daar sprongen we succesvol op in met ons plan.’

In maart 2016 werden de ondersteuners en de vrijwilligers geworven en Respijthuis Amerbos ging in mei van dat jaar van start. Sinds de zomer van dat jaar verbleven er doorlopend acht of negen gasten in het huis. Gasten zijn erg tevreden en ook de betrokken zorgorganisaties zijn enthousiast over de behaalde resultaten, aanleiding om de pilot om te zetten in een regulier project. Tegelijkertijd zijn plannen gemaakt voor verdere ontwikkeling, onder meer qua ambulante ondersteuning.

Vervolgonderzoek respijthuis in ontwikkeling

Max Huber geeft op basis van eigen en internationaal onderzoek aan dat het moeilijk is het ideaal van zelfbeheer vast te houden. ‘De cultuur dat het waardevol is om dingen uit te spreken en samen op te lossen, lijkt in Nederland vaak te ontbreken. Bij veel kwesties is de onderliggende discussie: hoeveel aanspraak wil je maken op het zelfredzaam vermogen van gasten en vrijwilligers? Als je die verantwoordelijkheid daar weghaalt, ontstaat er mogelijk een nieuwe vorm van institutionalisering. Als je vrijwilligers steeds uit de wind probeert te houden, ontneem je ze de mogelijkheid om te groeien.’

Een onderzoek naar respijthuis is in ontwikkeling, in samenwerking tussen het respijthuis, HVO-Querido, de academische werkplaats Herstel van GGZ inGeest en de werkplaats sociaal domein van de HvA.