Hogeschool van Amsterdam

Urban Technology

Onderzoek naar circulair afvalsysteem voor grof afval

HvA ontwikkelt circulaire toekomstvisie voor Amsterdams grof afval

6 feb 2020 13:43 | Urban Technology

Zo’n 20% van het huishoudelijk afval in Amsterdam bestaat uit bijzonder en grof afval, zoals afgedankte bankstellen. Het gros wordt verbrand, terwijl de materialen vaak nog bruikbaar zijn. De gemeente wil deze afvalstroom circulair maken. Een veelomvattende wens, want het gaat om een complete systeemverandering; van burgers die hun afval anders aanbieden tot aangepaste wetgeving. De Hogeschool van Amsterdam (HvA) ontwikkelt hiervoor een toekomstvisie met bijbehorende onderzoeksagenda voor de komende vijf jaar. Tevens een blauwdruk voor andere steden met circulaire ambities.

Bijzonder en grof afval, dat is alles wat niet in de huisvuilcontainer past of hoort. Door het te verbranden gaan de materialen verloren, terwijl er volop kansen zijn voor hogere verwaarding. Bijvoorbeeld door de producten (na reparatie of Refurbishment) opnieuw te gebruiken in hun huidige functie of door delen van een product te gebruiken in nieuwe producten met een andere functie (Repurpose).  

Complex systeem

Rondom grof afval is een complex systeem gebouwd. Denk bijvoorbeeld aan de processen voor inzameling en verwerking; de gemeente haalt afgedankte spullen op bij de burger op of burgers leveren hun afgedankte spullen op vaste plekken in, de gemeente sorteert en selecteert volgens richtlijnen voor recycling, verbranding, etc.. Maar daarboven hangen ook minder tastbare zaken, zoals wet- en regelgeving. Daar staat bijvoorbeeld in dat afval alleen als afval gebruikt mag worden en niet voor andere functies. Kortom, circulair omgaan met bijzonder en grof afval betekent een systeem veranderen.  

Integrale visie

De gemeente Amsterdam heeft al een paar pilots opgezet, bijvoorbeeld met kleinere inzamelpunten in de buurt. Maar een systeemverandering vraagt om een integrale visie. Wat is de gewenste situatie en hoe kun je dat bereiken? Dat raakt aan veel verschillende expertises. Een paar voorbeelden. 

Het vraagt om inzicht in gedrag. Hoe zorg je dat bewoners anders naar hun afval gaan kijken en hun verantwoording nemen in een nieuwe werkwijze? Wat hebben ze bijvoorbeeld nodig om hun afval anders aan te kunnen bieden? Hoe richt je zo’n inzamelpunt in voor maximale benutting? 

Denk ook aan kennis van technologieën. Hoe selecteer je de materialen bijvoorbeeld op bruikbaarheid? En welke technieken zijn nodig om het te kunnen sorteren en te verwerken tot nieuwe producten? 

Of logistiek. Nu rijden burgers zelf naar een inzamelpunt met hun oude kast achterin de auto. Kan dit wellicht anders om zo veel transport bewegingen te voorkomen? En als de materialen ook nog ter plekke worden verwerkt tot nieuwe producten, dan scheelt dat de gemeente veel vrachtwagenritten. 

En niet te vergeten data. De gemeente moet veel data verzamelen om de materialen goed te kunnen analyseren en verwerken. Daardoor ontstaat een completer beeld van de materialenstromen in de stad en op welke plekken er verbetering mogelijk is. 

Toekomstvisie 

Experts van onderzoeksprogramma Urban Technology (UT) aan de HvA zullen al deze aspecten samenvoegen in één toekomstvisie. Uiteraard samen met de medewerkers van de gemeente. Om een volledig beeld te kunnen schetsen betrekken zij verschillende disciplines bij dit proces; van Digitale Productie en Data Science tot Psychologie voor een Duurzame Stad. 

Inge Oskam, lector Circulair Ontwerpen en Ondernemen aan de HvA: ‘Dat is precies de reden waarom de gemeente de HvA heeft gevraagd. Omdat dit vraagstuk alleen integraal opgelost kan worden en de HvA heeft veel verschillende disciplines in huis. Door alle kennis en ervaring die we hebben te combineren, hopen we in dit project een blauwdruk neer te kunnen zetten voor systeemveranderingen in steden, zodat andere steden niet opnieuw het wiel hoeven uit te vinden.’