Hogeschool van Amsterdam

Zwarte Gaten Consortium ontvangt grote toekenning door NWO

26 nov 2020 14:45 | Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding

Het Nederlands Zwarte Gaten Consortium krijgt 4,9 miljoen euro toegekend door NWO in het kader van de Nationale Wetenschapsagenda. Samen met hogescholen, waaronder de Hogeschool van Amsterdam, gaat het consortium onder meer nieuw onderwijsmateriaal maken om mensen van alle achtergronden, maar kinderen in het bijzonder, te interesseren voor wetenschap.

Het nieuwe interdisciplinaire consortium gaat de raadsels rond zwarte gaten en de mysteries van het heelal verder ontrafelen. Sterrenkundigen en natuurkundigen slaan de handen ineen om nieuwe ontdekkingen te doen en geologen ‘duiken de grond in’ voor de mogelijke ondergrondse bouw van de Einstein Telescoop.
Hoofdaanvrager Stefan Vandoren van de Universiteit Utrecht: ‘Dit is een bijzonder mooi project waar we onderzoek, technologie en maatschappelijk belang in combineren.’

Het Nederlands Zwarte Gaten Consortium

Het Nederlands Zwarte Gaten Consortium bestaat uit onderzoekers uit de theoretische natuurkunde, astronomie, geologie en meteorologie, technici die werken aan de volgende generatie zwaartekrachtdetectoren, en onderzoekers van wetenschapscommunicatie, wetenschapsgeschiedenis, gecombineerd met lerarenopleidingen en musea.

Einstein Telescoop

Door bij te dragen aan de ontwikkeling van de geavanceerde Einstein Telescoop bereidt het consortium toekomstig onderzoek aan zwaartekrachtsgolven voor. De infrastructuur voor die telescoop kan wellicht in de ondergrond van het grensgebied van Zuid-Limburg gebouwd worden. Om deze mogelijkheid te onderzoeken zal de Geologische Dienst Nederland onderdeel van TNO, in partnerschap met de Provincie Limburg en bedrijven, de ondergrond in kaart brengen. Verder zal het consortium de huidige theoretische inzichten over zwarte gaten testen met gegevens van onder andere de zwaartekrachtsgolfdetectoren Virgo en LIGO, en de Event Horizon Telescope Ook zal het de nieuwste ideeën over zwarte gaten en de aard van zwaartekracht verder ontwikkelen.

Educatief programma

Het consortium brengt het project naar de rest van de maatschappij met tentoonstellingen in museum Boerhaave en ontdekkingscentrum Continium. Tegelijkertijd vertalen educatie-experts van het consortium de nieuwste bevindingen naar een educatief programma. Ze ontwikkelen en onderzoeken nieuw lesmateriaal inclusief een interactieve digitale tool om het leren van wetenschappelijke denkwijzen te bevorderen, trainen leraren uit het basis- en middelbaar onderwijs, en werken samen met verschillende educatieve partners zoals natuurkunde.nl. Tevens richt het een Citizen Science project op dat gegevens van de BlackGEM telescopen gebruikt.

Die telescopen gaan zoeken naar lichtflitsen behorende bij zwaartekrachtsgolf gebeurtenissen.

Mede-hoofdaanvrager Peter Jonker (Radboud Universiteit & SRON): 'Het bijzondere aan dit project is dat we een wisselwerking creëren tussen onderzoek uitvoeren en toekomstig onderzoek voorbereiden. We helpen de voorbereiding van de bouw van bijvoorbeeld de Einstein Telescoop en bestuderen tegelijkertijd zwarte gaten waarmee we de nieuwe generatie inspireren die die telescoop gaat gebruiken.' Het consortium bestaat uit 31 aanvragers vanuit universiteiten en hogescholen, en 6 partners vanuit de industrie, musea en overheid.

Inbreng Hogeschool van Amsterdam

HvA onderzoeker Joanna Holt (lid van de Lectoraat Didactiek van de Bètavakken, Faculteit Onderwijs en Opvoeding) is co-leider van het werkpakket ‘Zwarte gaten onderzoek in de context van scholen en lerarenopleidingen’. De HvA ontwikkelt en onderzoekt een lespakket voor de basisschool/brugklas (10-12 jaar). ‘Cutting-edge’ wetenschappelijk onderzoek (o.a. sterrenkunde) levert een boeiende context om verschillende onderwerpen uit de kerndoelen te behandelen. Dit wordt gecombineerd met de nieuwste didactiek van Natuur- en Techniekonderwijs, wat goed aansluit bij het al lopende Minds-On project.

Twee NWA-projecten toegekend

Dit is een van de projecten die financiering krijgen binnen het programma van de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) van NWO. Ook het BioClock consortium, waar de Hogeschool van Amsterdam onderdeel van uitmaakt, ontvangt een grote toekenning door NWO.