Hogeschool van Amsterdam

Urban Technology

Van spijkerbroek naar wandpaneel

HvA creëert economische en ecologische waarde met textielafval

3 feb 2020 09:50 | Urban Technology

Hoe kun je waarde creëren met afgedankt materiaal dat moeilijk te recyclen is, zoals textielafval? Samen met Ahrend, Sympany en Starbucks onderzocht de Hogeschool van Amsterdam (HvA) het in de projecten RECURF en RECURF-UP!. Zij toonden aan dat je designproducten, zoals tafels en wanpanelen, kan maken uit textielafval. Ook ontwikkelden ze een circulair business model om deze circulaire producten met toegevoegde waarde in de markt te zetten.

Diverse Amsterdamse bedrijven hebben textielafval dat ze niet kunnen hergebruiken. Ahrend zat met snijafval uit de meubelstoffeerderij, Starbucks met de jutezakken waar ze koffie in vervoert en Sympany met ingezameld consumenten textiel dat niet meer draagbaar is, zoals denim. Het werd verwerkt tot isolatiemateriaal en paardendekens of zelfs verbrand. Samen met de HvA gingen de drie bedrijven op zoek naar een hoogwaardigere bestemming voor deze reststroom.

Nieuwe bio composieten

In het project RECURF (2015-2017) onderzocht het team diverse materiaalcombinaties, onder andere het textielafval in combinatie met verschillende bioplastics. Projectleider Mark Lepelaar: ‘Daar kwamen nieuwe bio composieten uit, vooral geschikt voor de ontwikkeling van plaat- en schaalvormige interieurtoepassingen, zoals wandpanelen van denim, cafétafels van jute en geluiddempende panelen.’

Circulaire keten

In het vervolgproject RECURF-UP! (2017-2019) onderzocht het team de materiaaleigenschappen en de inzet van digitale productietechnieken voor het manipuleren van producteigenschappen om zowel seriematig als klant specifiek te kunnen produceren. Maar ook hoe zij de hele keten circulair kon maken. Het resultaat: nieuwe materialen met unieke technische, functionele en esthetische eigenschappen. Vergeleken bij biobased plastics zijn deze nieuwe biocomposieten sterker en flexibeler, hebben ze een hogere isolatiewaarde, een betere geluiddempende werking en een hogere en unieke belevingswaarde door hun unieke look & feel. Het materiaal kan worden gebruikt voor allerlei toepassingen; van designstoel, tot wandpaneel en brillenkoker.

Impact

‘Naast de ontwikkeling van nieuwe producten uit reststromen, wilden we ook impact genereren en het probleem van textielafval oplossen’, vertelt Lepelaar. ‘Daar is meer voor nodig dan alleen technologieën. Bedrijven dienen ook in hun business modellen te innoveren, ofwel de manier waarop ze waarde creëren en behouden met hun producten. We hebben daarom een nieuw business model ontwikkeld dat circulair, collaboratief en opschaalbaar is. Het is nu toegepast voor het bio composiet RECURF, maar zeker ook geschikt voor andere toepassingen.’

Circulair business model

Een circulair business model levert voordelen op voor zowel het milieu als de eindgebruiker. Dat betekent dat rekening moet worden gehouden met de milieu-impact van de nieuwe producten die voortkomen uit het verwaarden van reststromen. In dit project verandert textielafval in een designproduct, maar na gebruik moeten de materialen in dat designproduct ook weer hoogwaardig kunnen worden hergebruikt. Elke reststroom heeft zijn eigen waardesysteem.

Open collaborative process

Het business model is tot stand gekomen door middel van een open collaboratief proces. Dat betekent dat alle stakeholders (partijen, ketenpartners) worden betrokken en dat het business model voor alle partijen interessant moet zijn. Voor de samenwerking als geheel moet er iets neergezet worden dat toegevoegde waarde heeft voor elke partij en dat op zichzelf levensvatbaar is. Tegelijkertijd moet de samenwerking voor elke partij afzonderlijk voldoende opleveren.

Opschaalbaar model

‘Tot slot moeten de projecten met circulaire business modellen opschaalbaar zijn. Dat hebben we vooral gerealiseerd door niet het product, maar de klant centraal te stellen’, licht Lepelaar toe. ‘De aanbieder van de reststroom is tevens de afnemer van het nieuwe product, waardoor hij meer eigenaar van de grondstoffen wordt dan klant. Dat leidt tot grotere kansen op afname en opschaling. Het textielafval van Ahrend leverde bijvoorbeeld akoestische bureaupanelen op die zij goed konden gebruiken wegens gebrek aan privacy in de open werkruimtes.’