Hogeschool van Amsterdam

Eindpublicatie Polderen met Kennis: Thuis in huis en buurt?

Over thuisgevoel en participatie van mensen met psychische problemen

21 apr 2020 15:10 | Urban Governance

Stel, je kampt met psychiatrische problematiek, je woont op jezelf, en je hebt een warme plek gevonden om gelijkgestemden regelmatig te ontmoeten, wat werk te verrichten. Een plek die je een leef ritme en een gevoel van veiligheid geeft; een plek kortom waar je je thuis voelt buiten je eigen huis. En dan komt de corona-lockdown, en is ook die maatschappelijke voorziening die een belangrijk deel van je leven is gaan vormen, ineens dicht. Bij de Waterheuvel, een clubhuisgemeenschap voor Amsterdammers met psychische problemen aan de Sarphatistraat, proberen ze op allerlei manieren om hun instelling digitaal open te houden. Bijvoorbeeld met een dagopening via internet, digitale groepsbijeenkomsten, en het rondbrengen van maaltijden voor leden. Ondanks deze mooie initiatieven en creatieve flexibiliteit zijn de leden nu meer dan ooit teruggeworpen op de vierkante meters van hun eigen huis en woning, en moeten ze daar proberen er het beste van te maken, een het gevoel van thuis en samen in stand te houden. Verre van eenvoudig.

Het ‘thuisvoelen’ in huis en buurt is sowieso voor deze mensen niet vanzelfsprekend, ook in ‘normale’ tijden. Binnen de context van de vermaatschappelijking van de zorg, het idee dat mensen die voorheen in residentiële instellingen hun zorg ontvingen nu zoveel mogelijk ‘binnen’ de samenleving worden verzorgd, deden we eind vorig jaar samen met de Waterheuvel onderzoek naar de rol van de buurt en het eigen huis in het ‘je ergens thuis voelen’. Daarbij bekeken we tegelijkertijd hoe deze groep zo goed mogelijk betrokken kan worden bij besluit en idee vorming rond de ontwikkeling en mogelijke herstructurering van de buurten waar ze in wonen. Enerzijds wilden we dus achterhalen welke elementen in huis en buurt voor de clubleden van belang waren om zich thuis te voelen, en anderzijds op welke wijze zij betrokken kunnen worden bij meedenken over veranderingen en ontwikkelingen in hun huizen en buurten.

Dat onderzoek, dat we deden in het UGSI-programma Polderen met Kennis, samen met het lectoraat Culturele en Sociale Dynamiek, leidde tot de publicatie “Thuis in huis en buurt?”, waarin we met de leden van de Waterheuvel een ‘reis’ maken langs verschillende thema’s rondom thuis voelen. Met behulp van een creatieve arts-based onderzoeksmethode, die we uitgebreid beschrijven hebben we niet alleen meer licht laten schijnen op belangrijke elementen en pinpunten rondom het thuis voelen, maar tegelijkertijd geprobeerd te leveren aan het ontwikkelen van een methode om deze groep vaak kwetsbare mensen te betrekken bij overleggen en besluitvorming rondom de ontwikkeling van hun hun directe omgeving.