Hogeschool van Amsterdam

Urban Education

Seksuele opvoeding in onderwijs en jeugdhulp

Ondersteuning van professionals en docenten in opvoeding rond seksualiteit

Project

Jeugdhulpprofessionals, jongerenwerkers en docenten kunnen een belangrijke rol spelen bij de gezonde relationele en seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren. Maar beide groepen vinden het vaak lastig om op het punt van relaties en seksualiteit aan opvoeding te doen. Binnen Urban Education richten twee projecten zich daarom op het versterken van hun competenties op dit gebied.

DOEL VAN DIT PROJECT

Verder bouwen op Safeguarding

De basis voor deze Urban Education projecten is Safeguarding young people in care, een groot Europees samenwerkingsproject specifiek gericht op (toekomstige) social work professionals die werken in de residentiële zorg en pleegzorg. Het project leverde een website op met allerlei materialen voor docenten van toekomstige professionals, een online course en een reflectie-instrument voor professionals en een internationale summer school voor toekomstige professionals.

De twee projecten van Urban Education bouwen voort op de resultaten van Safeguarding, zodat de resultaten beter toepasbaar zijn. Vanwege de sterke overlap tussen de projecten worden ze hier als één beschreven. 

RESULTAAT VAN DIT PROJECT

Seksuele opvoeding in het onderwijs 

In het eerder genoemde Safeguarding young people in care project zijn allerlei materialen ontwikkeld rondom het bespreekbaar maken van seksualiteit. Bij het onderzoek binnen dat project kwamen ook veel bronnen naar voren die specifiek gingen over lesgeven. Omdat het Safeguarding project zich specifiek richtte op kwetsbare jeugdigen opgroeiend in de residentiële zorg en pleegzorg zijn materialen specifiek gericht op onderwijs niet meegenomen. In dit Urban Education traject is besloten deze materialen alsnog te analyseren.

Praktische tips voor docenten

Het resultaat is een handreiking om (toekomstige) docenten in het (speciaal) primair onderwijs, (speciaal) voortgezet onderwijs, mbo en hbo toe te rusten met praktische tips om dit thema bespreekbaar te maken in de klas.

Download de handreiking "Seksualiteit bespreken in de klas, hoe doe je dat?" (PDF)

Download de factsheet "Seksualiteit bespreken in de klas, hoe doe je dat?" (PDF)

Download the English factsheet "Discussing sexuality in the classroom - practical tips for teachers" (PDF)

Expertgroep rondom seksualiteit

Er is een interfacultaire expertgroep opgericht rondom het thema ‘relaties en seksualiteit.’ In de groep zitten docenten van de faculteit Onderwijs & Opvoeding en de faculteit Maatschappij & Recht van de HvA. De expertgroep onderzoekt hoe bestaande onderwijsproducten rondom het thema breder kunnen worden ingezet in het HvA-onderwijs. Hierbij wordt onder andere gebruik gemaakt van onderwijsproducten uit het internationale project Safeguarding young people in care. Daarnaast worden leservaringen en didactische kennis uitgewisseld, om zo docenten te ondersteunen bij het lesgeven over dit thema.  

Bij interesse om deel te nemen aan de interfacultaire expertgroep, neem contact op met Mirjam Walpot.

VIDEO: Verslag van de presentatie 'Seksualiteit, bespreekbaar maken in de klas' tijdens de Ontwikkeldagen Social Work aan de HvA.

Accepteer de marketingcookies om deze video te zien

Reflectie voor professionals in de jeugdhulp

Veel organisaties voor jeugdhulp en jeugdbescherming trainen hun medewerkers in het bespreken van relaties en seksualiteit. Uit onderzoek is echter bekend dat trainen alleen niet voldoende is om het geleerde in de praktijk te brengen; het is nodig om ook op de werkvloer te kunnen leren. Reflectie-instrumenten kunnen daarbij helpen. 

In het eerdere project Safeguarding young people in care is een Engelstalig reflectie-instrument voor professionals ontwikkeld, zodat zij kunnen reflecteren op hun competenties rond relationele en seksuele opvoeding in de jeugdhulp en jeugdbescherming. Dit reflectie-instrument is naar het Nederlands vertaald.
 

Download hier het Nederlandse reflectie-instrument (PDF)

Middels een kleinschalige pilot met Spirit Jeugdhulp wordt getest op welke manier het reflectie-instrument beginnende en ervaren professionals in jeugdhulp en jeugdbescherming kan ondersteunen. Het instrument wordt nu ingezet bij trainingen voor nieuwe medewerkers binnen Spirit Jeugdhulp. Daarnaast testen ervaren professionals van Julia, een ambulant hulpverleningstraject voor meisjes die te maken hebben (gehad) met seksueel grensoverschrijdend gedrag, het gebruik van het instrument binnen de hulpverlening. De pilot wordt samen met professionals en trainers geëvalueerd om het instrument nog beter te laten aansluiten op de praktijk.
 

Literatuuronderzoek naar competenties van professionals

Naast het reflectie-instrument, dat vooral gebaseerd is op de praktijk van de jeugdwerker, wordt er ook een scoping review uitgevoerd. Dit is een literatuuronderzoek met als doel ook de wetenschappelijke publicaties in kaart te brengen die over het bespreken van seksualiteit in de hulpverlening gaan. Naar verwachting zal dit de zomer van 2019 afgerond zijn.
 

Wie zijn bij dit project betrokken?

De projecten over relationele en seksuele opvoeding in het onderwijs en de jeugdhulp zijn een initiatief  van het lectoraat ‘Kwaliteit en effectiviteit in de zorg voor jeugd’ en Spirit Jeugdhulp.

Qpido, Seksespecifiek expertisecentrum van Spirit Jeugdhulp.
 

Gepubliceerd door  Urban Education 2 april 2019