Centre of Expertise Urban Education

De overstap van pro en vso naar mbo

Een verkennend onderzoek naar actoren en factoren van invloed op een succesvolle overstap van pro en vso naar mbo in Amsterdam

Project

Overgangen in de onderwijsketen zijn belangrijke sleutelmomenten in de schoolloopbanen van jongeren. Voor jongeren die zich al in kwetsbare situaties bevinden blijkt de overstap van praktijkonderwijs (pro) en voortgezet speciaal onderwijs (vso) naar vervolgonderwijs (mbo) een groot obstakel. In Amsterdam nemen betrokkenen daarom verschillende interventies om deze overstap succesvoller te laten verlopen. De ondernomen interventies pakken wisselend uit, mede doordat deze zich veelal richten op het oplossen van een enkel aspect van het probleem. Het wordt daarom belangrijk gevonden om meer grip te krijgen op de verschillende aspecten van het probleem binnen de Amsterdamse context. In dit verkennende onderzoek staat daarom de vraag centraal: Welke actoren en factoren beïnvloeden een succesvolle overstap van pro en vso naar, én landing in het mbo in Amsterdam?

Project

Om de onderzoeksvraag te beantwoorden heeft er een verkenning van de literatuur plaatsgevonden en zijn er semigestructureerde interviews afgenomen bij verschillende betrokken professionals. De geïnterviewde professionals zijn werkzaam bij verschillende pro-, vso- en mbo-scholen in Amsterdam en bij de gemeente Amsterdam.

Doel van het project

Het doel van dit onderzoek was het verkrijgen van meer inzicht in de actoren en factoren van invloed op de overstap van pro en vso naar mbo in Amsterdam teneinde adviezen te kunnen geven over mogelijke interventies om deze overgang voor kwetsbare jongeren in Amsterdam succesvoller te laten verlopen.

Resultaat van dit project

We presenteren hieronder een beknopte versie van de resultaten van het onderzoek en de aanbevelingen die daaruit zijn voortgekomen. Een uitgebreidere versie is te lezen in de rapportage.

Zowel de literatuurverkenning als de resultaten van de interviews laten zien dat het vraagstuk complex is omdat een groot aantal met elkaar interacterende actoren en factoren de overstap van jongeren van pro of vso naar mbo beïnvloeden.
De belangrijkste actoren van invloed zijn de:

  1. jongere,
  2. mentor en/of stagebegeleider van de toeleverende school,
  3. intaker en mentor van de mbo-opleiding en/of instelling,
  4. medewerkers passend onderwijs,
  5. ouders en/of verzorgers, en
  6. hulpverleners van buiten de school.

De belangrijkste factoren van invloed zijn:

  1. de kenmerken en/of ondersteuningsbehoefte van de jongere, die betrekking hebben op de passende ondersteuning die de jongere nodig heeft, de mate waarin de jongere zelfinzicht heeft en de opvattingen die de jongere heeft over de overstap naar het mbo;
  2. de mate en vorm van samenwerking tussen toeleverende en ontvangende school, welke beïnvloed wordt door de mate van pro-activiteit van onderwijsprofessionals, variatie in het aanmeldproces en/of routes naar extra ondersteuning op mbo’s en diversiteit in kwaliteit van overdrachtsinformatie;
  3. het verschil in pedagogisch-didactisch klimaat in de klas en op school, waarbij deze op het pro en vso aansluit bij de behoefte van jongeren, is dit op het mbo veelal minder het geval;
  4. de wet- en regelgeving, waarbij het toelatingsrecht volgens zowel pro en vso als mbo het meest van invloed is;
  5. het ondersteuningsaanbod en de organisatie van de ondersteuning op de mbo-instelling, waarbij niet elk mbo alle ondersteuning kan bieden en de route naar ondersteuning tussen zowel mbo’s als opleidingen binnen mbo-instellingen kan verschillen; en
  6. de voorbereiding op de overstap en de nazorg door het pro en vso, waarbij zowel de voorbereiding, ook wel LOB, als de nazorg beter kan. Volgens de geïnterviewden speelt er nog een factor mee specifiek gerelateerd aan de context van Amsterdam:
  7. het groot aantal pro-, vso- en mbo-scholen waar jongeren vanaf en naartoe kunnen stromen. Deze factor interacteert met alle eerdergenoemde factoren en maakt met name de samenwerking tussen scholen complex. Tegelijkertijd zijn er diverse ontwikkelingen gaande waardoor jongeren geen overstap ervaren en/of deze geleidelijk wordt gemaakt. De door alle geïnterviewden geprezen PrO-ROC route lijkt daar een goed voorbeeld van.

De aanbevelingen die op basis van de bevindingen worden gedaan, hebben betrekking op:

  • Het verkleinen van de stap van pro en vso naar mbo, inspiratie halende uit de routes die al zijn opgetuigd om dit te realiseren;
  • Het versterken van de structurele samenwerking;
  • Het verbeteren van inzicht in gegevens van de jongeren voor het organiseren van de juiste ondersteuning en samenwerking;
  • Het meer tijd creëren voor oriënteren, kiezen en het eigen maken van mbo-vaardigheden.

Lees de gehele rapportage via de onderstaande knop

Wie zijn bij dit project betrokken?

Uitvoerend onderzoekers:

Mede-aanvrager en meedenker bij de start van het project: Nesrien Abu Ghazaleh (HvA)
De volgende instellingen hebben hun medewerking verleend aan het onderzoek:
Orion, Kolom, Altra, Luca Praktijkschool, Media College, ROC van Amsterdam, ROCTOP en Gemeente Amsterdam.

Gepubliceerd door  Urban Education 26 september 2022

Project Info

Startdatum 03 mei 2021
Einddatum 12 aug 2022