Hogeschool van Amsterdam

Forensisch onderzoek

Chemisch profileren van vingersporen

Nieuwe detailinformatie donor door chemische samenstelling van vingerafdrukken

Project

In het project ‘Chemisch profileren van vingersporen’ wordt aan de hand van de chemische samenstelling van vingerafdrukken nieuwe informatie over de donor afgeleid, zoals geslacht en bepaalde gewoontes. Denk hierbij aan dieet of roken. Met deze methode kan ook informatie uit sporen gehaald worden wanneer het vingerspoor van slechte kwaliteit is, of wanneer de referentieafdruk niet beschikbaar is in de database van de politie.

Het onderzoek valt binnen het overkoepelende project ‘Vingersporen, de bron en verder’, waarin gezocht wordt naar meer detailinformatie over vingersporen dan bij traditionele vingerspooranalyses. De chemische samenstelling van vingersporen biedt nieuwe gegevens en kansen, zelfs bij vingersporen die door slechte kwaliteit normaliter worden uitgesloten. Op deze manier kan de verdachtenpopulatie toch verkleind worden of kunnen mensen juist worden uitgesloten. Zo wordt met dit project het proces van opsporing, vervolging en bewijsvoering verder geoptimaliseerd. 

Chemische verbindingen analyseren

Vingerafdrukken worden gevormd door afscheiding, die wordt achtergelaten door de donor op een voorwerp of materiaal. De afscheiding van een vingerafdruk bestaat uit zowel zweet als talg, en bevat daarmee een groot aantal verschillende chemische verbindingen, zoals onder andere aminozuren, vetzuren, cholesterol, eiwitten en zouten. Door de verbindingen die aanwezig zijn in een vingerafdruk te analyseren, wordt het mogelijk om meer detailinformatie over de donor op te halen. 

Roken en dieet voor opsporing

De detailinformatie bestaat uit donoreigenschappen, zoals geslacht en leeftijd. Maar ook specifiekere informatie over gewoontes van de donor komt aan het licht, zoals dieet of roken. Bovendien is het met dit onderzoek mogelijk te achterhalen wat de vingerspoordonor heeft aangeraakt voor het zetten van het spoor. Een voorbeeld is het onderzoek naar condooms. Sporen van glijmiddel kunnen gemeten worden door vingerafdrukken die zijn gezet nadat een condoom is aangeraakt. 

Kwaliteit vingerspoor niet belangrijk

‘Op deze manier is de kwaliteit van het vingerspoor (het papillair lijnenpatroon) niet meer belangrijk’, zegt onderzoeker Ward van Helmond. ‘We kijken immers naar welke stoffen er in het spoor zitten, niet naar het patroon waarin deze zijn achtergelaten. We benutten hierbij veelgebruikte analytische technieken, zoals chromatografie (zowel vloeistof als gas) en massaspectrometrie.’ Chromatografie is een veelgebruikte methode om mengsels van verschillende stoffen te scheiden. Massaspectrometrie wordt vervolgens gebruikt om de stoffen te identificeren en kwantificeren.    

Van publicaties naar proefschrift

Het onderzoek is een PhD-traject dat leidt tot een proefschrift in 2020, uitgevoerd door Ward van Helmond. Inmiddels zijn er artikelen gepubliceerd in gerenommeerde wetenschappelijk tijdschriften:  

van Helmond, W., van Herwijnen, A. W., van Riemsdijk, J. J. H., van Bochove, M. A., de Poot, C. J., & de Puit, M. (2019). Chemical profiling of fingerprints using mass spectrometry. Forensic Chemistry, 16, [100183]. https://doi.org/10.1016/j.forc.2019.100183

van Helmond, W., Begieneman, M. P. V., Kniest, R., & de Puit, M. (2019). Classification of condom lubricants in cyanoacrylate treated fingerprints by desorption electrospray ionization mass spectrometry. Forensic Science International, 305, [110005]. https://doi.org/10.1016/j.forsciint.2019.110005

van Helmond, W., O’Brien, V., de Jong, R., van Esch, J., Oldenhof, S., & de Puit, M. (2019). Non-marking collection of amino acids from fingerprints using hydrogels. In M. A. Alterman (Ed.), Amino acid analysis: methods and protocols (2 ed., pp. 429-438). (Methods in molecular biology (Clifton, N.J.); Vol. 2030). New York: Humana Press Inc.. https://doi.org/10.1007/978-1-4939-9639-1_32

van Helmond, W., O'Brien, V., de Jong, R., van Esch, J., Oldenhof, S., & de Puit, M. (2018). Collection of amino acids and DNA from fingerprints using hydrogels. ANALYST, 143(4), 900-905. https://doi.org/10.1039/c7an01692a

van Helmond, W., Kuijpers, C-J., van Diejen, E., Spiering, J., Maagdelijn, B., & de Puit, M. (2017). Amino acid profiling from fingerprints, a novel methodology using UPLC-MS. ANALYTICAL METHODS, 9(38), 5697-5702. https://doi.org/10.1039/c7ay01603d

Betrokken partijen en onderwijs

Deze onderzoekslijn valt binnen het project ‘Vingersporen, de bron en verder', gesubsidieerd door SIA, RAAK-PRO. Het onderzoek is een samenwerking tussen Nederlands Forensisch Instituut (NFI), Technische Universiteit Delft (TU Delft) en Hogeschool van Amsterdam (HvA). Diverse 3e-jaars stagiairs en afstudeerders van de HvA dragen bij aan het onderzoek, door middel van analytische methode ontwikkeling, dataverzameling en data-analyse.

De andere onderzoekslijnen binnen project Vingersporen, de bron en verder:

Vingersporen informeren over activiteit
Gebruik en interpretatie van vingersporen in de strafrechtketen

Gepubliceerd door  Faculteit Techniek 6 maart 2020