Van ChatGPT-advies tot polarisatie: nieuwe lector HvA en Rathenau Instituut onderzoekt hoe ‘hybride realiteiten' ons leven veranderen
Nieuws
Jongeren die advies vragen aan ChatGPT in plaats van aan vrienden. Politieke meningen die worden gevormd door algoritmes en livestreams op sociale media. In ons dagelijks leven raken de digitale en fysieke wereld steeds meer vermengd, met grote gevolgen voor hoe we samenleven. Per 1 juni start Esther Hammelburg als lector Hybride Realiteiten aan de Hogeschool van Amsterdam (HvA). In dit nieuwe L.INT-lectoraat bundelt de HvA de krachten met het Rathenau Instituut om te onderzoeken hoe ‘hybridisering’ ons persoonlijke leven, werken en het publieke leven beïnvloedt, en om handvatten voor de praktijk te ontwikkelen.
“Veel mensen denken dat we de negatieve gevolgen van digitalisering kunnen tegengaan door de online wereld af te sluiten, of flink te beperken”, zegt Hammelburg. “Maar dat is niet de realiteit waarin we leven."
In ons dagelijks leven lopen de online en offline wereld continu in elkaar over. Wat op digitale platforms gebeurt, beïnvloedt hoe we de wereld zien, begrijpen en hoe we met elkaar omgaan, zegt Hammelburg. "Het is belangrijk dat we meer oog krijgen voor die vervlechting, zodat we onderliggende problemen kunnen aanpakken, en een betere hybride wereld kunnen vormgeven.”
Esther Hammelburg op de conferentie re:publica
Onderzoek naar samenleving die voortdurend ‘aan’ staat
Hammelburg gaat in dit L.INT-lectoraat onderzoeken hoe ‘hybride realiteiten’ invloed hebben op ons persoonlijke, professionele en publieke leven. Op persoonlijk vlak is dat bijvoorbeeld de impact van sociale media en AI-chatbots op mentale gezondheid en relaties.
Maatschappelijk gezien gaat het bijvoorbeeld hoe digitale platforms het publieke debat vormen. Hammelburg onderzocht dit eerder samen met Post-X Society (opent in nieuw venster), een stichting die ook praktijkpartner is in het nieuwe lectoraat.
Op professioneel vlak onderzoekt het lectoraat de impact van ‘hybridisering’ met name voor de mediasector en creatieve industrie. Want immersieve technologie, AI en hybride live-ervaringen veranderen het werk van journalisten (opent in nieuw venster), (media)makers en culturele instellingen ingrijpend.
Tijdens een test voor het 'hybride canvas' in het Stedelijk
Onderzoeksvragen uit de praktijk
L.INT (opent in nieuw venster) staat voor ‘lectoraten en instituten’: deze regeling maakt het mogelijk dat een lector, die een gepromoveerd onderzoeker is aan een hogeschool, kan samenwerken voor een periode van vier jaar met een onderzoeksinstelling; in dit geval het Rathenau Instituut (opent in nieuw venster). Dit onafhankelijke instituut onderzoekt hoe digitalisering de samenleving verandert, en wat nodig is voor maatschappelijk verantwoorde technologie-ontwikkeling. Doel van dit gezamenlijke lectoraat is om met praktijkgericht onderzoek bij te dragen aan een samenleving waarin digitale technologie op een verantwoorde manier wordt toegepast, ter ondersteuning van innovatie in de beroepspraktijk, sociaal welzijn en de democratie.
Het onderzoek gebeurt interdisciplinair, in samenwerking met praktijkpartners als Offlimits (opent in nieuw venster), het Nederlands Jeugdinstituut (opent in nieuw venster) (NJi), PublicSpaces (opent in nieuw venster), Media Campus NL (opent in nieuw venster) en stichting Post-X Society (opent in nieuw venster). “Door nauw samen te werken met deze partners, zowel rond onderzoeksvragen als uitvoering, spelen we in op behoeftes uit de praktijk en de samenleving zelf,” aldus Hammelburg. Het lectoraat ontwikkelt vervolgens concrete handreikingen, voorlichtingen en methodes, die direct toepasbaar zijn in de praktijk.
Onderwijs
Het nieuwe lectoraat werkt ook nauw samen met de opleidingen Communicatie en Creative Business van de HvA, rond vernieuwing in zowel het werkveld media en communicatie, als het curriculum. Daarnaast worden ook andere HvA-opleidingen betrokken bij het onderzoek naar thema’s als (de invloed van) AI, sociale media, online gemeenschappen en digitale publieke ruimtes.
Over Esther Hammelburg
Esther Hammelburg onderzoekt hoe media en technologie onze samenleving veranderen. Ze promoveerde in 2021 op onderzoek naar mediagebruik tijdens festivals en ontving daarvoor de Boekman Dissertatieprijs (opent in nieuw venster).
Op basis van dit onderzoek en werksessies met onder meer het Stedelijk Museum Amsterdam, Cultuurloket DigitALL en Melkweg Amsterdam ontwikkelde Hammelburg het Hybrid Experience Canvas: een tool die de culturele sector helpt bij het ontwerpen van hybride events, exposities, mediaformats, performances, apps en immersieve installaties. Het canvas wordt op 25 juni gepresenteerd tijdens een bijeenkomst in samenwerking met tijdschrift Boekman. (opent in nieuw venster)
Momenteel doet Hammelburg onder meer onderzoek naar de hybride leefwereld van jongeren, desinformatie op livestreamplatforms, online platforms gebaseerd op publieke waarden (civic social media (opent in nieuw venster)) en zogeheten ‘deathtech’: technologie waarmee overleden dierbaren digitaal kunnen voortleven.
Naast haar nieuwe rol als lector is Hammelburg directeur van het Society 5.0 Festival (opent in nieuw venster) en leidt zij een programmalijn binnen het Centre of Expertise Creative Innovation (opent in nieuw venster). Neem contact op via: e.e.hammelburg[a]hva.nl.