Jongeren worden zelf onderzoeker naar onrechtvaardigheid in hun dagelijks leven
Nieuws
De Hogeschool van Amsterdam start in maart met onderzoek naar hoe jongeren in Amsterdam Zuidoost, Nieuw-West, Noord en Zaandam-Oost onrechtvaardigheid ervaren, en hoe docenten en jeugdprofessionals hen beter kunnen ondersteunen bij het omgaan hiermee. Jongeren worden als kennispartner betrokken via workshops, storytelling en podcasts. Het onderzoek wordt gefinancierd vanuit het Centre of Expertise Rechtvaardige Stad.
Hoewel de brede welvaart in Amsterdam groeit, profiteren niet alle jongeren daar in gelijke mate van. Vooral jongeren die opgroeien in bovengenoemde buurten hebben minder kans op een goede gezondheid, woonruimte, passend werk en voldoende groen en voorzieningen dan jongeren in andere buurten. Dit heeft effect op hun welzijn. En op de mate waarin zij zich verbonden voelen met de samenleving.
Annerieke Coenraads, Programmadirecteur Nationaal Programma Samen Nieuw-West: "In gebieden zoals Nieuw-West zien we veel goede bedoelingen van professionals en instanties naar jongeren toe. Soms slaan we daarmee compleet de plank mis. In Nieuw-West verdienen jongeren het om zelf als expert gezien en gehoord te worden, zonder dat iemand anders vóór hen beslist wat het beste is. En dat blijkt in de praktijk best complex."
Welzijn en burgerschap gaan hand in hand
Verschillende instanties, zoals de Onderwijsraad en het RIVM, benadrukken de cruciale rol van docenten en jeugdprofessionals in het ondersteunen van jongerenwelzijn. Tegelijkertijd tonen studies aan dat burgerschapsonderwijs en jongerenwerk essentieel zijn voor veerkracht, gelijkwaardigheid én maatschappelijke betrokkenheid. Deze inzichten maken duidelijk: welzijn en burgerschap kunnen niet los van elkaar worden gezien. Samen bepalen ze in hoeverre jongeren zich erkend en volwaardig onderdeel van de samenleving voelen.
“Ik herken zeker dat jongeren situaties in hun leven als onrechtvaardig ervaren. Denk bijvoorbeeld aan opgroeien met een ondersteuningsbehoefte, armoede of maatschappelijke thema’s die hen sterk bezighouden. Tegelijkertijd merk ik dat het soms lastig kan zijn om hen hierin goed te ondersteunen, vooral wanneer de ervaren onrechtvaardigheid samenhangt met bredere maatschappelijke of systemische factoren waar wij als professionals beperkt invloed op hebben.” - docent van het Orion College
In het nieuwe onderzoek wordt gekeken hoe jongeren onrechtvaardigheid ervaren. En hoe docenten en jeugdprofessionals hen beter kunnen ondersteunen bij het omgaan met onrecht. De jongeren, docenten en jeugdprofessionals zijn daarin volwaardige kennispartners. Ze delen hun verhalen, denken mee over de onderzoeksvragen en worden erkend en beloond voor hun bijdrage. Met creatieve methoden zoals storytelling en het maken van een podcast brengen ze hun ervaringen in kaart.
Van onderzoek naar concreet lesmateriaal
Het project met de titel Van eenzaam ondergaan naar samen navigeren loopt tot voorjaar 2027. De opbrengsten worden direct vertaald naar de praktijk en het onderwijs met:
- Lesmateriaal voor docenten in het hoger onderwijs en lesmateriaal voor toekomstig professionals;
- Professionaliseringsaanbod voor docenten en jeugdprofessionals;
- Publieksproducten zoals podcasts en verhalen die de stemmen van jongeren, docenten en jeugdprofessionals hoorbaar maken.
Brede samenwerking van onderwijs, onderzoek en wijkpartners
Het onderzoek wordt uitgevoerd door een multidisciplinair team van HvA-onderzoekers uit meerdere lectoraten met:
- Dr. Daphne Wiersema (Kansrijke schoolloopbanen in een diverse stad) - projectleider
- Dr. Elise Talgorn (Creative media for social change)
- Dr. Willemijn Vermeer (Psychologie voor een duurzame stad)
- Dr. Willemijn Rinnooy Kan (Burgerschapsonderwijs)
En met medewerking van het lectoraat Youth Spot - Jongerenwerk
Daphne Wiersema: "Vraagstukken rond jongerenwelzijn en ervaren onrechtvaardigheid zijn complex omdat ze zich afspelen op het snijvlak van onderwijs, leefwereld en maatschappelijke systemen. Geen enkele professional of discipline overziet dit geheel alleen. Door verschillende ervaringen en kennisbronnen met elkaar te verbinden, willen we beter begrijpen wat jongeren nodig hebben."
De samenwerking gaat verder dan de HvA alleen. Het team werkt samen met verschillende vo- en mbo-scholen en jeugd- en jongerenorganisaties in de vier wijken. Daarnaast is de creatieve organisatie Bekijk 't betrokken. Deze brede coalitie van onderwijs, onderzoek en wijkpartners maakt het mogelijk om kennis direct te vertalen naar de praktijk.
Het onderzoek wordt gefinancierd vanuit het Centre of Expertise Rechtvaardige Stad dat kennis ontwikkelt over stedelijke rechtvaardigheid vanuit de samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en de praktijk. Asis Aynan, programmamanager Centre of Expertise Rechtvaardige Stad: "De kennis van burgers, professionals en onderzoekers is voor ons allemaal even waardevol voor het werken aan rechtvaardigheid. En dat zien we terug in de aanpak van dit onderzoek.”