Handelen bij eenzaamheid onder jongeren

Eenzame jongeren

Hoewel eenzaamheid sinds de coronacrisis zichtbaarder is geworden, is er sprake van een licht stijgende trend van eenzaamheid onder jongeren sinds 2008. Dit is zorgwekkend omdat  (langdurige) eenzaamheid grote gevolgen kan hebben. Zo gaat eenzaamheid gepaard met een hoger risico op psychische problemen (zoals depressie, cognitieve achteruitgang, angsten) en suïcidale gedachten. Het kan leiden tot minder participatie in de samenleving, lagere schoolprestaties en schoolvermijding.

Daarom is preventie essentieel. Omdat jongeren nauwelijks hulp zoeken voor hun eenzaamheid, spelen betrokkenen uit hun directe omgeving – waaronder professionals uit jeugdzorg, onderwijs en jongerenwerk - een grote rol in het signaleren van (een verhoogd risico op) eenzaamheid, het bespreekbaar maken van eenzaamheid, en het bieden van steun en het waar nodig toeleiden naar passende hulp.

In dit project werken verschillende professionals, jongeren, deskundigen, docenten en onderzoekers intensief samen aan het ontwikkelen en uittesten van onderbouwde (e) tools voor professionals om het handelen van professionals bij eenzaamheid van jongeren te versterken. Door het handelen bij eenzaamheid van professionals op een duurzame manier te versterken, worden eenzame jongeren beter geholpen en gevoelens van eenzaamheid verminderd.

Handvatten voor professionals

In vijf werkpakketten richten wij ons op het ontwikkelen, testen en implementeren van drie (e)tools voor professionals:

1. Een praktijkprofiel
   Een beschrijving van de gewenste inhoud van het handelen van jeugdprofessionals bij jongeren (met een verhoogd risico op) eenzaamheid, waarin duidelijk wordt uit welke onderdelen het handelen van jeugdprofessionals bestaat en wat zij kunnen zeggen en doen.
2. Een e-learning
   Een e-module voor aankomend, beginnend en ervaren jeugdprofessionals waarin zij hun kennis, vaardigheden en inzichten kunnen vergroten over hoe te handelen bij jongeren met eenzaamheid.
3. Een gesprekstool
   Een tool waarmee professionals op een laagdrempelige manier eenzaamheid bespreekbaar kunnen maken met individuele jongeren en zicht kunnen krijgen op waar (de ondersteuning van jongeren bij) het verminderen van eenzaamheid zich op kan richten 

Voor het ontwikkelen en testen van de tools gebruiken we de methode Intervention Mapping (Bartholomew et al., 2016) als handvat. 

Er vindt een interactieve workshop implementatie plaats en er is een aparte stap in het project opgenomen gericht op de implementatie van de ontwikkelde producten in de eigen dagelijkse praktijk van professionals in het onderwijs, jongerenwerk en de jeugdhulp. Daarnaast worden diverse artikelen gepubliceerd en workshops georganiseerd en vindt er een slotconferentie plaats.

Onderwijs

Gedurende het project is er een meedenkgroep met docenten van de opleidingen Social Work en Pedagogiek van de Hogeschool van Amsterdam en de opleiding Pedagogiek van de Hogeschool Utrecht betrokken. Docenten uit de meedenkgroep geven feedback op de te ontwikkelen tools. Studenten passen de tools toe bij jongeren die zij begeleiden. De uitkomsten worden geagendeerd in het onderwijs aan de Hogeschool van Amsterdam en de Hogeschool Utrecht. De ontwikkelde tools worden wordt via edusources.nl (platform voor open leermaterialen in het hoger onderwijs) open aangeboden.

Meer weten over het onderzoek?

Neem contact op met Dr. W. A. Manders, senior onderzoeker in het lectoraat Jeugdzorg.