Terugblik: Masterclass ‘Waar sta jij? Samen in gesprek over AI’
Nieuws
Afgelopen week stonden Maaike van Cruchten, Frank Kloos en Inte Gloerich op de HvA Kennisparade met hun masterclass ‘Waar sta jij? Samen in gesprek over AI in werk en samenleving’. Tijdens deze workshop werden deelnemers op een interactieve manier uitgenodigd erachter te komen wat ze nou eigenlijk écht van AI vinden.
Liever mens of AI?
Een dagelijkse wandeling maken met een oudere met dementie of een essay van een student beoordelen: in hoeverre kunnen we AI hiervoor inzetten? Maaike, Frank en Inte legden concrete praktische taken voor aan de groep met de vraag: 'Mag dit aan AI overgelaten worden, moet een mens dit doen, of is het een combinatie?' Elke deelnemer werd uitgenodigd om stickers te plakken op een bord -van een paar meter lang- met daarop een schaal met aan de ene kant ‘alleen mens’ en aan de andere kant ‘volledig AI’. Op deze manier konden de deelnemers laten zien waar ze stonden ten opzichte van de inzet van AI. Samen maakten de deelnemers zo live een levensgrote datavisualisatie!
Concrete voorbeelden leiden tot concrete antwoorden
Na het plakken van stickers, ging de groep met elkaar in gesprek. De concrete scenario's gaven houvast, zagen Maaike, Frank en Inte. Het was geen abstract gesprek meer, maar juist heel concreet: vinden we dat AI ingezet kan worden bij het nakijken van studentenwerk? En zo ja, op welke manier dan? Een algemene vraag zoals ‘Wat vind jij van AI?’ is moeilijk te beantwoorden en daardoor krijg je algemene antwoorden. Maar wanneer je vraagt over dagelijkse dilemma’s of taken dan wordt het gesprek heel persoonlijk, en kan iedereen meepraten.
AI als Barbie of dronken oom
Het tweede onderdeel van de workshop ging over metaforen voor AI. Als je AI zou willen beschrijven aan de hand van een metafoor, wat zou dat dan zijn? Dit gaf weer nieuwe, creatieve inzichten. Denken in metaforen vraagt ook om te denken over hoe je je voelt bij of over AI, en hoe je dat zou kunnen vangen. AI als barbiepop bijvoorbeeld: AI doet zich voor als mens, maar is het niet. Of AI als die ‘dronken oom op een feestje’: hij spreekt aldoor, niet altijd de waarheid, en zeker ook niet altijd duidelijk, maar wel alomaanwezig. Na het onderdeel van de metaforen kreeg iedereen een ‘tweede kans’-sticker: na al deze gesprekken, waar sta je nu? En wat bleek: bijna iedereen was wel van standpunt veranderd – niet drastisch, maar toch wel zichtbaar. En dat was ook het doel van de workshop: niet om ‘vast te leggen’ wat ‘de mening’ is van deelnemers, maar om het gesprek te faciliteren, en reflectie op gang te brengen. Deelnemers kregen zelfs een kleine visualisatiekaart mee naar huis om later nog eens stickers te plakken als alles bezonken is.
Ervaring
Jopie Nooren, voorzitter van het College van Bestuur, was op deze dag een van de deelnemers en deelde haar ervaring met ons: "Tijdens de kennisparade heb ik deelgenomen aan de inspirerende én verdiepende workshop “Stilstaan bij AI”. Het was een goed voorbereide en interactieve bijeenkomst waarin we uitgedaagd werden ons uit te spreken over de waarde van AI versus menselijk handelen. Variërend van het wandelen van iemand met dementie, via het nakijken van essays van studenten tot de selectie van sollicitanten en het bepalen waar we in onze organisatie we efficiënter kunnen werken. Opvallend was dat niemand alles over wilde laten aan AI. Door elkaar te bevragen werd ons beeld van de mogelijkheden maar ook de aandachtspunten bij de inzet van AI verrijkt. De context doet ertoe evenals welke AI-oplossing het is. Het was een mooie verdieping op de lezing van Maaike Harbers in het ochtendprogramma van de kennisparade en haar oproep om als je het over de inzet van AI te hebben om concreet te worden en de tijd te nemen om de kansen en aandachtspunten met elkaar te verkennen."
Ook workshopgever Maaike hebben we na de workshop gesproken: ‘’We hadden een divers publiek: er waren studenten, onderzoekers, docenten en zelfs iemand uit het college van bestuur. Al die mensen hebben hun eigen context en ideeën. Met zo’n groep krijg je dus veel ervaringen en perspectieven bij elkaar. Iedereen kwam aan het woord en droeg echt iets bij. We hebben in vijf kwartier heel veel opgehaald.’’
Maaike en Frank doen binnen Creative Media for Social Change onderzoek naar AI en Inte doet op haar beurt bij Visual Methodologies Collective (opent in nieuw venster) onderzoek naar Slow AI. Een samenwerking als deze is veel leuker dan alleen maar kennis met elkaar uitwisselen, vertelde Maaike: "Zo leer je op een andere manier over elkaars onderzoek!’’
Meer informatie
Benieuwd naar het project dat Maaike en Frank binnen onze onderzoeksgroep doen?
In de publicatie ‘Dream a Little: over AI en creatieve praktijken’ van het Centre of Expertise Creative Innovation wordt een soortgelijke workshop door Maaike en Frank behandeld! Deze wordt op donderdag 16 april aan het publiek gepresenteerd.