Opleiden voor de energietransitie krijgt vervolg: start onderzoeksproject H2LEARN
Nieuws
De waterstofeconomie groeit sneller dan het onderwijs kan bijhouden. Met H2LEARN (2026–2030) bouwt de HvA samen met partners in het onderwijs, regionale overheden en bedrijven aan een regionaal ecosysteem waarin studenten en professionals leren en innoveren om de waterstofeconomie te versnellen. Het landelijke vervolgprogramma bouwt voort op successen uit Expeditie Waterstof.
Van expeditie naar ecosysteem
Een jaar lang trokken elf docenten van zeven onderwijsinstellingen, onderzoekers en bedrijven uit regio Noord-West samen op in Expeditie Waterstof. Ze bezochten labs, pilotprojecten en bedrijven — van het waterstofplatform in de Eemshaven en het mobiliteitslab van de HvA tot de H2HUB in Twente en de biomassacentrale in Amsterdam. Doel: ontdekken hoe je onderwijs nauw verbonden houdt met een werkveld dat zichzelf elke maand opnieuw uitvindt.
De expeditie begon met een harde realiteit. In de Roadmap Noord-West kwamen vijf knelpunten aan het licht: versnipperd onderwijs, een curriculum dat achterloopt op de techniek, beperkte tijd en praktijkervaring bij docenten, weinig veilige en betaalbare praktijkplekken, en een moeizame aansluiting tussen bedrijven en onderwijs.
In plaats van daarvan een rapport te maken, kozen de deelnemers voor actie: ontwerpen, uitproberen en direct toetsen in de praktijk. Zo ontstond in Noord-West een waterstof-ecosysteem waarin onderwijs en bedrijfsleven samen de hele waterstofketen zichtbaar maken — en die keten ook de klas in brengen.
Uit deze reis kwamen vier heldere lessen:
- denk vanuit de volledige waterstofketen;
- begin klein maar doe echt;
- maak onderwijs flexibeler voor actuele projecten;
- leid studenten op door te maken, testen en ervaren.
De resultaten zijn nu gebundeld in een interactieve scrollytelling (opent in nieuw venster).
H2LEARN: human capital voor de waterstoftransitie
Nu krijgt deze aanpak een vervolg. H2LEARN (Hydrogen & Human Capital for Learning, Education, Advancement, Research and Networking) is een nationaal onderzoeksproject (2026–2030) dat voortbouwt op de lessen uit Expeditie Waterstof.
Het project erkent wat veel beleidsmakers missen: de waterstoftransitie vraagt om meer dan alleen nieuwe techniek. Het vraagt om vakmensen met de juiste kennis en vaardigheden. Noord-West-Nederland heeft daarvoor optimale uitgangspunten: een unieke concentratie van zware industrie (staalproductie), agribusiness, luchtvaart (Schiphol) en havens (Amsterdam, IJmuiden). Al deze sectoren hebben urgent behoefte aan goed opgeleide professionals die innovatieve waterstofoplossingen kunnen ontwikkelen.
H2LEARN bouwt daarom aan een duurzaam ecosysteem voor continue scholing en permanente educatie van technisch personeel op alle niveaus — mbo, hbo en academisch. Leren, werken en innoveren vinden in onderlinge samenhang plaats, zodat er snel kan worden ingespeeld op technologische ontwikkelingen.
Concrete resultaten
Het onderzoeksproject richt zich op vier concrete deliverables:
- Innovatieve leertrajecten. Het project ontwikkelt gepersonaliseerd onderwijsaanbod in digitale leermanagementsystemen op alle niveaus — voor zowel studenten als medewerkers die al in de techniek werkzaam zijn.
- Digital Twin. Een digitale kopie van een elektrolyzer (waterstoffabriek) voor training in data-gestuurd onderhoud van kapitaalintensieve waterstofassets.
- Getrainde docenten. Trainingen voor mbo-, hbo- en wo-docenten zodat zij effectiever actuele waterstofkennis kunnen overbrengen en leerprocessen kunnen begeleiden.
- Versterkt netwerk. Een duurzaam samenwerkingsnetwerk tussen kennisinstellingen (mbo, hbo, wo) en industriële partners, met intensieve samenwerking bij opleiding en bijscholing van medewerkers.
Partners en financiering
H2LEARN staat onder begeleiding van het nationale groeifonds voor de waterstoftransitie: GroenvermogenNL/NWO. Co-funders zijn Tata Steel Academy, Techport, en het Programmabureau Noordzeekanaalgebied (NZKG).
Onderzoekspartners zijn Universiteit van Amsterdam, Inholland, ROC Vonk, ROC van Amsterdam Flevoland, en Techport. Het project integreert actuele waterstof-casuïstiek direct in bestaande opleidingen — zoals keuzedelen in het mbo en minoren in het hbo — zodat studenten al tijdens hun studie vertrouwd raken met de praktijk van de waterstoftransitie.
De HvA speelt een centrale rol onder leiding van Lori DiVito, lector Collaborative Innovation & Entrepreneurship.
Waarom is dit nu belangrijk?
De beschikbaarheid van voldoende, goed geschoolde technische professionals is cruciaal voor het slagen van de energietransitie. Een groot deel van de Nederlandse CO2-emissies (een kwart) komt uit de zware industrie — een probleem dat niet alleen met zon en wind opgelost kan worden. Waterstof is daarom een cruciaal onderdeel van ons toekomstige energiesysteem.
Door in learning communities samen te werken, leren en innoveren, wordt de drempel voor bedrijven en medewerkers om zich te verdiepen in waterstofmogelijkheden verlaagd. Zij herkennen eerder nieuwe kansen in de markt. Dit versterkt de onafhankelijke energiepositie van Nederland, en versnelt de regionale economie van Noord-West-Nederland.