RECOVER helpt oncologiepatiënt met revalidatie op maat
Nieuws
Patiënten hebben na een oncologische operatie in de maag, lever, darmen of longen baat bij voldoende beweging en eiwitrijke voeding. Maar hoe verzorg je een voor- en/of natraject op maat? Ook voor kwetsbare patiëntgroepen. RECOVER biedt uitkomst.
Jaarlijks krijgen zo’n 40.000 Nederlanders kanker in de maag, lever, darmen of longen’, start Marike van der Schaaf. ‘Velen worden geopereerd. Soms in combinatie met chemotherapie of bestraling.’ ‘Door de behandeling zijn mensen vaak vermoeid’, vult Michel Terbraak aan, waardoor ze minder actief zijn. Ook hebben ze geregeld moeite met eten, waardoor ze spiermassa verliezen. Het is voor hun herstel heel belangrijk om voldoende eiwitten te eten én voldoende te bewegen. Deze combinatie zorgt namelijk voor de opbouw en/of het behoud van de spiermassa en daarmee het dagelijks functioneren.’
Vervolgonderzoek
Marike van der Schaaf is als bijzonder lector Revalidatie bij Complexe Zorg verbonden aan het lectoraat Fysiotherapie – Bewegen naar Preventieve Zorg bij de HvA en universitair hoofddocent in het Amsterdam UMC op de afdeling Revalidatiegeneeskunde. Ze is één van de projectleiders bij RECOVER.
Michel Terbraak is docent-onderzoeker aan de HvA-opleiding Fysiotherapie en postdoc onderzoeker bij RECOVER. Van der Schaaf: ‘Dit onderzoeksproject is een vervolg op de eerdere projecten Samen Beter met AI en OPRAH (opent in nieuw venster). Tijdens deze onderzoeken ontwikkelden we een app waarin patiënten - met behulp van beweegsensoren – feedback kregen over hun hoeveelheid dagelijkse activiteit. Daarnaast hielden zij in de app eiwitinname bij. Patiënten werden begeleid door een fysiotherapeut en een diëtist. Beide professionals hadden inzage in en konden inspelen op elkaars aanpak.
In een grote ‘trial’ ontdekten we dat de patiënten die op deze nieuwe wijze werden ondersteund sneller terugkeerden naar hun oude activiteitenniveau en minder vermoeidheidsklachten ervoeren. Toch rezen er ook vragen. Professionals vroegen zich bijvoorbeeld af hoe ze het traject konden afstemmen op de persoonlijke begeleidingsbehoefte van de patiënt. Ook leek het bij een aantal patiëntengroepen zinvol om de begeleiding al te starten voorafgaand aan de operatie. Daarnaast willen we onze informatie beter laten aansluiten bij patiënten met minder gezondheidsvaardigheden, een niet-Westerse of een migratieachtergrond.’
Krachten bundelen
Om antwoord te geven op bovenstaande vragen ontving het bijzonder lectoraat Revalidatie bij Complexe Zorg van de HvA een subsidie van € 745.000 van Regieorgaan SIA voor het 4-jarige onderzoeksproject RECOVER. Van der Schaaf: ‘Tegelijkertijd werd vanuit Health Holland (programma Rehab AI@Home) een subsidie toegekend aan het Amsterdam UMC voor onderzoeksproject OPRAH 2.0. In RECOVER bundelen we onze krachten, kennis en expertise.’
Terbraak: ‘RECOVER bestaat uit 4 werkpakketten. In de eerste fase starten we met het personaliseren van begeleidings- en behandelopties. Dit doen we aan de hand van eerdere onderzoeksinformatie en gesprekken met zorgverleners en patiënten. We onderzoeken bijvoorbeeld welke factoren het herstel vertragen of bevorderen, welke gedragsfactoren we kunnen beïnvloeden, hoe sterk het steunsysteem is, welke gezondheidsvaardigheden een patiënt bezit en op welke momenten in het ziekteproces patiënten meer of minder ondersteuning nodig hebben. Dit doen we per zorgpad, dus voor de verschillende vormen van kanker: maag, lever, darmen en longen.’
Gebruiksvriendelijke app
De uitgewerkte begeleidings- en behandelopties worden verwerkt in een gebruiksvriendelijke app voor zorgverleners en patiënten. Van der Schaaf: ‘In voorgaande onderzoeksprojecten konden professionals al gebruik maken van de voedings- en beweegdata van mensen. We gaan hier nu persoonlijke informatie aan toevoegen door patiënten dagelijks vragen te stellen als: ‘Heeft u pijn?’ of ‘Bent u moe?’. Daardoor krijgen professionals inzicht in waarom doelen op sommige dagen wel gehaald worden en op andere niet. Zo kunnen zij hun adviezen hierop aanpassen.
Ook willen we een chatbotfunctie inpassen, waarmee we de meest voorkomende vragen van patiënten kunnen beantwoorden. Professionals houden hierdoor meer tijd over en patiënten krijgen de juiste informatie. In dit werkpakket werken we samen met onze collega’s vanuit onderzoeksproject OPRAH 2.0. Ook worden we ondersteund door specialisten vanuit de Faculteit Sociale en Geesteswetenschappen van de Vrije Universiteit (VU) Amsterdam. Zij weten veel over de ondersteuning van professionals en mensen met mindere gezondheidsvaardigheden bij het werken met nieuwe technologie.’
Implementatie en onderwijs
Vervolgens wordt onderzocht hoe de nieuwe manier van werken per zorgpad geïmplementeerd kan worden binnen het Amsterdam UMC en het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis. Van der Schaaf: ‘Uiteraard zorgen we er hierbij voor dat zorgprofessionals getraind zijn in de nieuwe manier van werken.’ Ook wordt aandacht besteed aan de doorwerking van alle nieuwe informatie in het onderwijs.
Terbraak: ‘We doen tijdens ons onderzoek veel kennis op over de competenties die (toekomstige) zorgprofessionals nodig hebben om te kunnen werken met een dergelijke app. Deze informatie kunnen we in onze opleidingen meegeven aan onze professionals in wording. Tevens kunnen studenten aanhaken bij ons onderzoek. Zij kunnen bijvoorbeeld stukjes data analyseren of helpen bij het organiseren van gespreksgroepen.’
Waar de onderzoekers uiteindelijk op hopen? Terbraak: ‘Dat zorgverleners en patiënten blij zijn met het gebruik van de app binnen de verschillende zorgpaden. En dat de nieuwe werkwijze bijdraagt aan het herstel na een operatie vanwege kanker.’ Van der Schaaf: ‘Én dat we studenten van meet af aan opleiden tot professionals die goed uit de voeten kunnen met moderne technologie.’
Samenwerkingspartners RECOVER
Binnen het RECOVER-project werken onderzoekers vanuit het bijzonder lectoraat Revalidatie bij Complexe Zorg samen met de HvA-lectoraten Fysiotherapie - Bewegen naar Preventieve Zorg en Voeding en Beweging. Andere samenwerkingspartners zijn: het Amsterdam UMC, de Faculteit Sociale en Geesteswetenschappen van de VU, het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis, Dawn Technology – Peercode BV, Viduet Health, Malnucare, Cancer Care Center, Onconet en Stichting Voeding & Beweging NU (VBNU).