Beweeg de Toekomst biedt jongeren Nieuw-West kansen
Nieuws
Meer kansen voor jongeren creëren in Amsterdam Nieuw-West. Bijdragen aan hun fysieke en mentale welzijn. En partijen in de wijk met elkaar verbinden. Dat zijn de doelen van living lab Beweeg de Toekomst.
‘Hoe het staat met de Amsterdamse jongeren in Nieuw-West?’, Nicky Nibbeling denkt even na. ‘We zien dat de wijken Nieuw-West, Zuidoost en Noord een achterstand hebben ten opzichte van de rest van de stad. Waar ‘m dat in zit? Er zijn voor jongeren minder mogelijkheden en (financiële) middelen voor bijvoorbeeld sport, vrijetijdsbesteding, mentaal welzijn en/of gezonde voeding.’
Gezonde leefstijl onder druk
Nibbeling werkt als docent-onderzoeker bij de opleiding Toegepaste Psychologie van de Hogeschool van Amsterdam (HvA). Daarnaast is ze senior onderzoeker bij het lectoraat Bewegen in en om de School en coördinator van living lab Beweeg de Toekomst vanuit het Centre of Expertise Urban Vitality (CoE UV). In het living lab werkt ze onder meer samen met Dorien Dijk - implementatie medewerker en labregisseur voor het lectoraat Bewegen in en om School - en Ineke Deelen, senior onderzoeker bij het lectoraat Sport Management en Sport Business en docent bij de opleiding Sportkunde.
‘Het cijfer voor obesitas onder jongeren in Nieuw-West ligt hoger dan het landelijke gemiddelde’, vervolgt Nibbeling. ‘Respectievelijk 23% tegenover 14%. In Nieuw-West zijn minder sportfaciliteiten, er is minder groen en er zijn minder veilige speel- en sportgebieden. Doordat er relatief veel gezinnen rond de armoedegrens leven, zijn de kansen om een gezonde leefstijl te realiseren kleiner. Ook hebben veel ouders een taalachterstand, waardoor ze de routes naar het bestaande beweegaanbod vaker niet vinden. Dit kan resulteren in ongezondere eetgewoonten en minder beweging en slaap. Wat er weer toe kan leiden dat jongeren zich bijvoorbeeld slechter kunnen concentreren op school. Ze zijn minder gemotiveerd om zichzelf te ontwikkelen en hebben uiteindelijk minder zicht op een mooie baan met leuke doorgroeimogelijkheden. Daar bovenop hebben leerlingen in Nieuw-West te maken met stigmatisering. Met eenzelfde CITO-score krijgen ze een lager schooladvies dan jongeren in andere Amsterdamse wijken.’
Netwerk bouwen
Living lab Beweeg de Toekomst ontving een jaar geleden een subsidie vanuit het CoE UV van de HvA. Nibbeling: ‘Het grotere doel vanuit het CoE is het verkleinen van gezondheidsverschillen tussen mensen in de verschillende stadsdelen door systeemveranderingen op dit gebied. In dit geval dus een duurzame verandering waarbij alle partijen van belang rondom de leefwereld van jongeren betrokken zijn. Ons living lab richt zich specifiek op jongeren in Nieuw-West. We willen hen ondersteunen om vanuit ons netwerk – diverse sport-, welzijns- en gemeentelijke organisaties - hun wensen te realiseren.’
Living lab Beweeg de Toekomst volgt op living lab MUST. Nibbeling: ‘Bij MUST stond de sportvereniging van de toekomst centraal. Bij ons zijn dit de jongeren. Toch nemen we belangrijke lessen mee: het belang van community-vorming, eigenaarschap en integratie in de wijk. Met andere woorden, je moet in de wijk aanwezig zijn om jongeren te bereiken. Daarom hebben we allereerst de wijk in kaart gebracht. Welke organisaties zijn er? Hoe ziet de leefwereld van deze jongeren eruit? En wie doet wat?
We hebben het eerste jaar heel veel gepraat: op scholen, met jongeren, met docenten, met schoolleiders, met de gemeente, met sportmakelaars, met jongerenwerk en welzijnsorganisaties. Een heel belangrijke samenwerkingspartner was en ís Samen Nieuw-West (een gemeentelijk programma om kansengelijkheid te bevorderen, red.). Ook zagen we mooie initiatieven bij wijkorganisaties als Onside, Triple Threat en 3x3 Unites. De voetbalavonden van Onside zijn bijvoorbeeld een daverend succes in de wijk. Maar hun bereik is nog beperkt.’
Enthousiaste leerlingenraden
De onderzoekers troffen actieve en enthousiaste leerlingenraden bij het Calandlyceum en het Comenius Lyceum. Deelen (foto links): ‘Vanuit het living lab gaan we inmiddels 2-wekelijks met hen in gesprek over hun doelen en wensen. Jongeren willen in eerste instantie niet per se bewegen. Ze zijn vooral bezig met zaken zoals bijbaantjes. Toch voelen ze wel dat het belangrijk is om gezond te leven. Dus als we vervolgens met ze in gesprek gaan over de mogelijkheden in hun eigen omgeving, zie je ze enthousiast worden.
Op het Calandlyceum maakten de jongeren uit de leerlingenraad onlangs een enquête voor hun medescholieren over wat zij missen op gebied van naschools aanbod. De belangrijkste activiteiten voor de komende tijd zijn het opzetten van een voetbaltoernooi en bak/kookworkshops. De jongeren regelen alles hiervoor. Wij zetten enkel ons netwerk in en faciliteren het proces.’
Nibbeling: ‘De scholieren ontwikkelen zo kennis over gezondheid en lifeskills, waarmee ze hun ‘toolbox’ vullen. Ook groeit hun netwerk. Dat is gunstig wanneer ze in de toekomst bijvoorbeeld een baan zoeken.’ Deelen: ‘Studenten van de HvA komen de leerlingen binnenkort waarschijnlijk workshops geven. Bijvoorbeeld over gezonde voeding of over het promoten van je event. Ook zijn we bezig met het betrekken van Sportkundestudenten voor het organiseren van het voetbaltoernooi. Naast de middelbare scholen hebben we overigens ook een mooie samenwerking opgezet met de Foundation van vrouwenvoetbalclub HERA United. Eén van onze studenten gaat hen ondersteunen bij de opzet van een leiderschapsprogramma voor jongeren.’
Duurzame samenwerking
Uiteindelijk hopen de onderzoekers natuurlijk op blijvende veranderingen op gebied van gezondheid door verbinding en passend beleid. Nibbeling: ‘Op het Museumplein werd onlangs een nabijgelegen middelbare school betrokken bij de herindeling en urban sports faciliteiten van het plein. We hopen dergelijke samenwerkingen ook hier op gang te brengen.’ Deelen: ‘We onderzoeken nu al hoe we de jongerenraden bijvoorbeeld kunnen verbinden aan buurtinitiatieven. Zodat zij duurzaam gaan samenwerken en wij straks niet meer nodig zijn.’ Nibbeling: ‘Uiteindelijk gaat het natuurlijk om het fysiek en mentaal welzijn van de jongeren in deze wijk. Hopelijk helpt onze inzet om de bestaande gezondheidsverschillen te verkleinen.’