HvA-student Sandro ontwerpt een minder verslavende telefoon voor kinderen

Kinderen zitten vastgeplakt aan hun telefoon, ook al zouden zij - en hun ouders- dat anders willen. Wat als er een smartphone komt die alles kan, maar niet zo verslavend is ontworpen? Student Sandro van de opleiding Communication and Multimedia Design (CMD) werkt hieraan in samenwerking met het Amsterdamse bedrijf Fairphone.
Het idee ontstond dicht bij huis. Docent Martijn Bosman van de opleiding Communication and Multimedia Design (CMD)(opent in nieuw venster) zat met een dilemma voor zijn 11-jarige dochter. Hij wilde haar een telefoon geven, zodat ze contact kon houden met vrienden. Maar minder leuk aan smartphones is dat ze je aandacht urenlang vasthouden met slimme trucjes. Met een dumbphone kun je weer geen gebruikmaken van alle technische mogelijkheden. Bestond er maar een minder verslavende smartphone, bedacht hij. Hij maakte hier een afstudeeropdracht van, waarvoor hij de samenwerking zocht met Fairphone, ook wel de ‘Tony Chocolonely onder de smartphones’ genoemd.

Nieuwe start na lastige periode
Sandro Nendissa zag de oproep voorbij komen en wist meteen: dit past bij mij. “Ik was op zoek naar een afstudeeropdracht en wilde graag iets maatschappelijks doen. Fairphone sluit goed aan bij mijn profiel en overtuigingen.”
Voor Sandro betekent dit afstudeerproject ook het opnieuw oppakken van zijn studie. Hij doet er langer over, omdat hij een moeilijke periode achter de rug heeft. Enkele jaren geleden kreeg hij gezondheidsklachten en moest hij zijn studie tijdelijk stopzetten. Uiteindelijk bleek hij een goedaardige tumor op zijn hypofyse te hebben. Inmiddels krijgt Sandro medicatie en gaat het beter. “Nu ik weer vooruit kan kijken, wil ik heel graag hierop afstuderen.”
Kinder-proof smartphone
Fairphone streeft ernaar om een smartphone te maken, die je met een gerust hart aan je kind kunt geven, vertelt Sandro. “Dat klinkt simpel, maar het hele besturingssysteem van een telefoon moet dan anders worden ingericht, zodat verslavende elementen worden beperkt. Dit kan alleen de fabrikant zelf doen, en Fairphone is daar actief mee bezig.”
Sandro’s rol is het ontwerpen van een kindvriendelijke ‘laag’ over dat besturingssysteem. Denk aan tijdslimieten voor apps of een schakelaar waarmee je meldingen kunt aan- of uitzetten. “Het moet intuïtief zijn,” benadrukt hij. “Zodat een ouder niet op zoek hoeft naar een verborgen schuifje.”
Balans tussen tieners en ouders
Zijn eerste opzet ligt er. De komende periode spreekt hij met experts, tieners van verschillende leeftijden en hun ouders. Wat hebben zij nodig? “Naast het oogpunt van veiligheid vanuit de ouders moet ook wel een stuk autonomie terugkomen voor tieners” denkt Sandro. “Uiteindelijk moet daar een goede balans tussen komen.”
Ook literatuuronderzoek en inzichten uit neuromarketing horen bij zijn afstudeeronderzoek. Op basis daarvan werkt hij toe naar een definitief ontwerp.
Van print naar digitaal
Voor hij aan CMD begon, studeerde Sandro aan het Grafisch Lyceum Utrecht. “Daar leerde ik alles over printmedia: magazines, kranten, kleurgebruik en vormgeving. Maar ik wilde meer met digitale media doen, en dat vond ik bij CMD.”
De opleiding biedt volgens hem veel vrijheid. Studenten kunnen zich richten op de technische kant, de creatieve kant of op gebruiksvriendelijkheid. “Ook de mensen zijn heel verschillend- de een is heel technisch, terwijl een ander creatief is. Die mix maakt het leuk.” Ook in het werkveld heb je veel variatie en vrijheid: van de voorkant van websites vormgeven, tot interactieve schermen op stations of zelfs op plekken als musea.
Sandro heeft al gewerkt bij een reclamebureau in Amsterdam en deed ook weleens opdrachten als freelancer. “Maar nu ligt de focus op mijn studie afronden.”
Fairphone Moments
Fairphone is enthousiast dat hij hiermee aan de slag gaat, vertelt Sandro. “Het is in lijn met hun ambities.” Dat is ook terug te zien in bestaande functies, zoals Fairphone Moments. Daarmee kan een gebruiker met één druk op de knop overschakelen naar een minimalistische stand: grijs scherm, witte tekst, geen meldingen. Een smartphone die tijdelijk verandert in een ‘dumbphone’.
“Die functies bestonden deels al,” zegt Sandro, “maar het sterke is dat alles samenkomt in één simpele handeling. Dat is intuïtief ontwerp.”
Hij staat dan ook volledig achter dit idee. “Het voordeel: je zoekt deze telefoon zelf op, in plaats van dat de smartphone zich aan jou opdringt.”
Zonder telefoon opgroeien
Sandro volgt de maatschappelijke discussie over smartphonevrij opvoeden met interesse en ook over de schaduwkanten van altijd bereikbaar zijn. Maar hij weet uit eigen ervaring ook dat een telefoon ook belangrijk is om contact te houden met vrienden of klasgenoten. “Ik weet hoe het is om zonder smartphone op te groeien in een wereld waarin iedereen er een heeft. Toen ik op de middelbare school zat, kreeg iedereen in de klas een smartphone, behalve ik. Op een foto van een schoolreisje zie je dat goed terug: iedereen zit op zijn mobiel, alleen ik kijk voor me uit.”
Die ervaring maakt dat hij gelooft in bewuster gebruik van smartphones, in plaats van tieners er helemaal geen geven. “Kinderen moeten ook leren omgaan met de digitale wereld; tegelijk willen ouders dat dit op een veilige manier kan.”