Hogeschool van Amsterdam

Lectoraat Kansrijke Schoolloopbanen in een Diverse Stad

Projecten

Het Lectoraat Kansrijke Schoolloopbanen in een Diverse Stad onderzoekt schoolloopbanen in en op weg naar het hbo. De volgende onderzoeksprojecten richten zich op de aanloop naar de overstap naar het hbo, het proces van de overstap zelf en de verdere studievoortgang in het hbo.

Om de transitie naar en in het hbo te versoepelen helpt het een startende hbo-student als hij een beeld heeft van wat er nodig is om te slagen in het hbo. Wat zijn bijvoorbeeld de rolverwachtingen die het hbo aan studenten stelt?

HvA Tune In is een interventie die inspeelt op de struikelblokken die eerstegeneratiestudenten tegenkomen bij de overgang naar het hbo.  Eerstegeneratiestudenten zijn studenten waarvan de ouders niet hebben gestudeerd in het Hoger Onderwijs. Bekend is dat zij minder beschikking hebben over sociale en culturele hulpbronnen en dat dit een rol speelt in het socialisatieproces van leerling naar student. Met HvA Tune In wordt gezocht naar manieren waarop eerstegeneratiestudenten geholpen kunnen worden om hun weg sneller en gemakkelijker te vinden in het hbo. Met dit programma, in de zomer, voorafgaand aan de start van het eerste studiejaar, wordt studenten een breed repertoire aan know-how en strategieën geboden waarmee ze hun eigen kracht en zelfredzaamheid kunnen benutten en versterken, en een steunend netwerk op kunnen bouwen.

Met HvA Tune In worden studenten beter op weg geholpen in het hbo, zodat hun kansen op studiesucces toenemen. 

De opbrengst van het onderzoeksproject is een evidence-informed en gevalideerde interventie om eerstegeneratiestudenten grip te laten krijgen op hun nieuwe rol als hbo-student.

Onderzoeker Fiona Veraa licht in dit filmpje toe vanuit welke visie wordt gewerkt.

In diverse media is aandacht besteed aan HvA Tune In:

RTL-nieuws

AOB Onderwijsblad

Parool

Trouw

HvA-nieuws

HvanA

Speerpunt Urban Education

Onderzoeksposter 'HvA Tune In'

Het waarborgen van de toegankelijkheid van het hbo is een breed gedragen doel in het hbo. Maar op de vraag hoe dit in de praktijk moet gebeuren, bestaat geen eenduidig antwoord. Want wanneer vinden we het terecht om bepaalde eisen te stellen of drempels op te werpen, en wanneer vinden we zulke obstakels een onterechte inperking van de toegankelijkheid van het hbo? In het onderzoeksrapport Toegankelijkheid van het hbo – van complex vraagstuk naar handreiking voor de praktijk wordt het complexe vraagstuk van toegankelijkheid stap voor stap ontleed. We brachten in kaart welke obstakels de toegankelijkheid van het hbo voor bepaalde groepen belemmeren, en ontwikkelden een beslismodel waarmee inzichtelijk wordt gemaakt welke afwegingen nuttig of noodzakelijk zijn om de toegankelijkheid van  het hbo te verbeteren. Het onderzoek kwam tot stand in het kader van het NRO onderzoeksprogramma Overzichtsstudies Hoger Onderwijs 2018. Klik hieronder voor het volledige rapport.

Op basis van het rapport is een online tool ontwikkeld die docenten en beleidsmakers helpt om te bepalen hoe zij de toegankelijkheid van het hbo kunnen verbeteren.

Download het Onderzoeksrapport 'Toegankelijkheid in het hbo' (PDF)

Naar de online tool

Het Lectoraat doet samen met het Taalteam van de HvA onderzoek naar het mondelinge taalaanbod tijdens colleges als mogelijk obstakel voor studiesucces. Colleges van verschillende faculteiten zijn getranscribeerd en geanalyseerd. De bevindingen worden verwerkt in een praktische handreiking met voorbeelden, tips en werkvormen voor docenten in het hoger onderwijs. Als docenten meer inzicht hebben in de invloed van hun eigen academische taalaanbod op het succesvol studeren van studenten, kunnen zij hier rekening mee houden tijdens het lesgeven en begeleiden van studenten. Dit wil niet zeggen dat zij academische taaluitingen moeten mijden, integendeel, studenten moeten wel degelijk leren deze taal te begrijpen. Het is de taak van de docent de brug te slaan tussen de taalvaardigheid van de student en de gevraagde academische taalvaardigheid van de hbo’er. 

Dit project wordt gesubsidieerd door Urban Education

Onderzoeksposter 'Succes met je Taal'

Om mbo-studenten die willen doorstromen naar het hbo beter voor te bereiden op het hbo, bieden veel roc’s in samenwerking met hogescholen het Keuzedeel Voorbereiding hbo aan. In dit onderzoek zijn de eerste ervaringen en opbrengsten van het Keuzedeel onderzocht. Hiervoor zijn betrokken ontwikkelaars en uitvoerders geïnterviewd en zijn de ervaringen en leerontwikkeling van deelnemers gemeten aan de hand van een survey. Het onderzoek is tot stand gekomen in samenwerking met de onderwijsinstellingen die zijn vertegenwoordigd in het Regionaal Netwerk mbo-hbo Noord-Holland – Flevoland.

Onderzoeksrapport 'We staan aan de wieg van iets moois'

De Faculteit Onderwijs en Opvoeding (FOO) is bezig de deeltijdopleidingen te flexibiliseren. De Faculteit streeft naar onderwijs dat aansluit bij de diversiteit aan instroom in de deeltijd. Hierbij wordt getracht rekening te houden met de wensen van de studenten: wat, wanneer en waar zij wilden leren. Het Lectoraat heeft in samenwerking met het Kenniscentrum onderzocht in hoeverre de studenten de opleiding voldoende flexibel vonden, en of ze behoefte hadden aan meer flexibiliteit. Ook riep de roep om flexibilisering de vraag op of studenten wel voldoende betrokken blijven als ze steeds meer individueel en thuis kunnen studeren.

Onderzoeksrapport 'Maatwerk met mate'

Voor dit onderzoek hebben we 164 havo-leerlingen van 3 havo-scholen en 226 mbo-studenten van 3 roc’s bevraagd over de overstap naar het hbo: wat zijn hun overwegingen, verwachtingen en ondersteuningsbehoeften voorafgaand aan de overstap naar het hbo? Het onderzoek is tot stand gekomen in samenwerking met de onderwijsinstellingen die zijn vertegenwoordigd in de programmaraad van het lectoraat.

Onderzoeksrapport 'Op weg naar het hbo'

Om de transitie naar en in het hbo te versoepelen helpt het een startende hbo-student als hij een duidelijk beeld heeft van wat er nodig is om te slagen in het hbo. Wat zijn de rolverwachtingen en -vereisten die het hbo aan studenten stelt? Wat zijn de aanwezige kansen en knelpunten die studenten kunnen helpen of belemmeren om hun rol als hbo-student succesvol in te vullen?

Met het project Studiesuccesmaatregelen HvA doet het lectoraat in nauwe samenwerking met docenten, onderzoek naar specifieke studiesuccesmaatregelen. Deze maatregelen hebben gemeen dat zij beogen het studiesucces te vergroten door wijzigingen in het onderwijsprogramma, studentbegeleiding, of toetsing. Het lectoraat ontwikkelt een toolset die docenten kan helpen om het doorvoeren van dit soort maatregelen op een meer onderzoeksmatige wijze aan te pakken. Het gaat om instrumenten die binnen de contexten van de HvA laagdrempelig, realistisch en doelgericht zijn in verschillende fasen van methodisch werken. Doel is het verduurzamen van studiesuccesmaatregelen enerzijds en het verduurzamen van onderzoeksmatig werken op de HvA anderzijds.

Vertel mij wel/ niet hoe het moet!

Om succesvol te kunnen studeren in het hbo is het van belang dat studenten zich betrokken voelen bij hun onderwijsomgeving  (identificatie) en zich ook betrokken gedragen (participatie). Veel interventies in het hbo hebben direct of indirect tot doel de binding tussen student en onderwijsomgeving te versterken. We ontwierpen een meetinstrument aan de hand waarvan opleidingen de betrokkenheid van hun studenten in beeld kunnen brengen. In de periode februari - juni 2019 vindt dataverzameling plaats voor de validering van de laatste versie van het instrument. Daarna wordt het gepubliceerd. Meer informatie over de validering vindt u hieronder.

Brochure 'Validering meetinstrument'

Sinds de invoering van toelatingstoetsen voor de pabo (2015-2016) is de doorstroom van mbo-4 studenten naar de pabo gestagneerd. Om deze reden zijn in Den Haag, Rotterdam en Amsterdam doorstroomprogramma’s ontwikkeld om de doorstroom van mbo-4 studenten naar de pabo te verbeteren. In opdracht van de drie projectgroepen onderzoekt het Lectoraat Kansrijke Schoolloopbanen in een Diverse Stad (voorheen bekend als het Lectoraat Beroepsonderwijs), in samenwerking met het HvA-Lectoraat Leren en Innoveren, in hoeverre met deze doorstroomprogramma’s de beoogde doelen worden behaald en welke factoren hierin bepalend zijn.

Onderzoeksrapport 'Doorstroom mbo-pabp'

Studenten die uit het mbo instromen hebben vaak moeite om hun weg te vinden in het hbo. Om hen beter voor te bereiden op wat er in het hbo van de studenten wordt gevraagd, wordt vaak geoefend met kennis en vaardigheden op het gebied van onderzoek doen en toepassen. De KNAP-trainingen zijn echter niet gericht op onderzoeksvaardigheden, maar op de  onderzoekende houding van studenten. Docenten kunnen studenten helpen om zich een Kritische Nieuwsgierige Analytische en Planmatig houding eigen te maken. Een student met een onderzoekende houding, is  KNAP voorbereid. Niet alleen op het doen en toepassen van onderzoek in het hbo, maar in het algemeen op succesvol studeren in het hbo.

Tijdens de KNAP-training oefenen docenten om deze houding bij studenten te stimuleren en expliciteren in het hier en nu. De training wordt aangeboden door het Lectoraat Teamprofessionalisering in veranderende organisaties (Daniel van Middelkoop). Vanuit het Lectoraat Kansrijke Schoolloopbanen in een Diverse Stad levert Mieke van Diepen een bijdrage aan de training. Zij introduceerde de term 'KNAP' op de HvA tijdens een presentatie ('Kenniscafé onderzoek doen').

Folder KNAP-training

Na 2 ½ jaar maakte het Lectoraat Kansrijke Schoolloopbanen in een Diverse Stad (voorheen bekend als het Lectoraat Beroepsonderwijs) de balans op. Welke oogst hebben we tot nu toe binnengehaald en wat willen we zaaien voor de toekomst? We presenteerden de oogst tot nu toe en gingen daarover met elkaar in gesprek. Waar staan we nu en waar willen we heen? In interactieve deelsessies is flink gezaaid voor de komende jaren!

 

Lees meer: Studiemiddag 2,5 jaar Lectoraat Beroepsonderwijs: Oogsten en Zaaien

In het hbo stromen veel zogeheten ‘stapelaars’ in: studenten die het hoger onderwijs bereiken door verschillende opleidingen te stapelen. Waar lopen zij tegenaan? Wat heeft ze geholpen in hun schoolloopbaan en welke tips geven ze andere stapelaars mee? Lees het op onze ‘eregalerij stapelaars’!

 

Lees meer: Eregalerij Stapelaars (2016)

Gepubliceerd door  Lecoraat Kansrijke schoolloopbanen 17 oktober 2019