Hogeschool van Amsterdam

Centre for Economic Transformation

Projecten

Waar onderzoek, onderwijs en de praktijk samenkomen

Binnen de HvA gebeurt al veel op het gebied van economische transformatie. Het Centre for Economic Transformation bestaat uit verscheidene vakgroepen, waar onderzoek wordt verricht binnen een van de vier kerntransformaties; De Duurzame & Circulaire transformatie, De Energie transformatie, De Transformatie van Arbeid en de Digitale Transformatie.

In het kader van Europese Urban Innovative Actions ontwikkelt Resilio slimme blauwgroene daken. Deze daken vangen regenwater op en houden dit vast, wat goed is voor het groen en zorgt voor verkoeling van de buurt. De daken zijn voorzien van regeltechnologie en sensoren die anticiperen op weersveranderingen. Het Urban Economic Innovation Team van Resilio wil een eindproduct realiseren dat voldoet aan de wensen van alle projectpartners. Daarnaast onderzoekt Resilio de noodzakelijke organisatorische vereisten en randvoorwaarden om de blauwgroene daken succesvol te kunnen realiseren en opschalen. Het dakenproject komt erg overeen met de doelen van het CET, omdat het een innovatief antwoord biedt op een van de grootste uitdagingen van deze tijd: klimaatverandering. We zoeken nieuwe bedrijfsmodellen waarin partijen niet langer een traditionele rol spelen, maar een ware transformatie moeten ondergaan.

We zien steeds meer Collaborative Networks for Sustainability (CONESU), samenwerkingsnetwerken voor duurzaamheid die zich richten op dringende maatschappelijke uitdagingen. Deze netwerken werken anders dan traditionele organisatievormen: het zijn samenwerkingsverbanden met een losse structuur, bestaande uit verschillende organisaties die vaak elkaars concurrenten zijn. De netwerken zijn flexibel en er is meestal geen sprake van een wettelijke status. Ze ontstaan echter niet vanzelf. Voor het aansturen van activiteiten en deelnemers is een ‘network orchestrator’ nodig. Dit is een nieuw beroep en er zijn geen richtlijnen, handboeken of goede praktijken voor, noch is er een beroepsopleiding of een beroepsvereniging die network orchestrators vertegenwoordigt. Dit project probeert de professionalisering van de rol van network orchestrator te bevorderen door kennis te verzamelen en tools te ontwikkelen en te testen, waarmee samenwerkingsnetwerken meer collectieve waarde (op netwerkniveau) en persoonlijke waarde (op het niveau van de netwerkdeelnemer) kunnen creëren.

Nieuwe digitale technieken, zoals big data en kunstmatige intelligentie, hebben een verstorende impact op verschillende sectoren van de economie, bijvoorbeeld de financiële sector. Omdat nieuwkomers als FinTech-bedrijven een fundamenteel ander verdienmodel en andere bedrijfsvoering gebruiken, vormt deze impact ook een uitdaging voor regelgevers en klanten. Samen met acht FinTech-bedrijven en de brancheorganisatie worden normen voor 'corporate governance' ontwikkeld voor niet-bancaire MKB-financiers, zodat ze een legitieme marktpositie kunnen verwerven. Het is belangrijk dat potentiële klanten, de overheid en regelgevers zich bewust zijn van deze ontwikkeling en vertrouwen hebben in de financiële producten van FinTech-bedrijven. Met deze nieuwe normen zullen (potentiële) MKB-klanten eerder de toegevoegde waarde inzien van deze nieuwe FinTech-branche in de financiële wereld.

Dit project richt zich op de kansen die menselijke robots bieden om de dienstverlening in fysieke winkels te innoveren. Vanwege felle online en offline concurrentie, veranderend consumentengedrag en de impact van de coronacrisis worden kleine en middelgrote detailhandelaren gedwongen hun bedrijf te innoveren en transformeren. Mede door de opmars van kunstmatige intelligentie in de digitale technologie bieden robots detailhandelaren steeds meer kansen om de dienstverlening in de winkel te innoveren. In dit project verkennen we de mogelijkheden van zo'n robot in een winkel en kijken we of we de dienstverlening persoonlijker en beter kunnen maken door de cognitieve capaciteit en het leervermogen van de robot te gebruiken. We kijken naar voorkeuren van klanten en medewerkers in de interactie met robots en verzamelen zo kennis uit de eerste hand over de manier waarop dienstverlening in de winkel kan worden getransformeerd in een 'high-tech, high-touch'-beleving. In dit project richten we ons met name op de implicaties van het gebruik van robots, zowel voor consumenten als voor medewerkers (rollen, competentieontwikkeling). Zo dragen we bij aan de discussie over de implicaties van robotica in het algemeen.

Sinds de uitbraak van het coronavirus in maart 2020 zien professionals zich geconfronteerd met een ongekende situatie die onze manier van werken op grote schaal beïnvloedt en transformeert. Veel docenten en onderzoekers werken vanuit huis. De pandemie heeft geleid tot een plotselinge transformatie naar digitaal onderwijs, die invloed heeft op de kwaliteit van het werk en de vaardigheden die nodig zijn om het werk te kunnen uitvoeren. Daarnaast heeft deze onverwachte noodzaak om virtueel en vanuit huis te werken geleid tot een maatschappelijke transformatie, die van invloed is op de samenwerking tussen professionals en de beleving ervan. In The Work Lab onderzoeken we de korte- en langetermijneffecten van digitale en maatschappelijke transformatie op professionals die werken bij de Hogeschool van Amsterdam en bij Nederlandse gemeenten. We vertalen onderzoeksresultaten naar praktische instrumenten waarmee de negatieve effecten van deze transformatie kunnen worden verminderd en de positieve effecten kunnen worden versterkt.

Het project Urban GoodCamp van Erasmus+ heeft tot doel instellingen voor hoger onderwijs in staat te stellen bij te dragen aan 'steden die inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam zijn' (VN-doel voor duurzame ontwikkeling 11). Hiervoor creëren we stedelijke praktijkgerichte gemeenschappen die we actief betrekken bij het project en ontwikkelen en implementeren we multidisciplinaire leerinterventies voor de stakeholders in het onderwijs en daarbuiten. Zo wil Urban GoodCamp een bijdrage leveren aan concrete oplossingen voor urgente stedelijke uitdagingen. Het project wordt uitgevoerd in zeven Europese steden (waaronder zes hoofdsteden) en is opgesplitst in drie aandachtsgebieden: circulaire economie - afvalmanagement, stedelijke biodiversiteit en duurzame gemeenschappen. Wij geloven dat een succesvolle stedelijke ontwikkeling alleen mogelijk is via een geïntegreerde aanpak, met hechte partnerschappen tussen lokale burgers, de burgermaatschappij, het bedrijfsleven en diverse bestuursniveaus. De instellingen voor hoger onderwijs spelen hierin een cruciale rol als anker en leider in het proces van transformationele verandering in de stedelijke omgeving.

In Afrika zien we een flinke toename in de online handel als gevolg van de COVID-19-beperkingen. Maar er is hier nog een enorm potentieel aan consumenten voor de online markten. Eén manier om dit potentieel aan te boren is om verkopers, kopers, bedrijven en beleidsmakers in heel Afrika te voorzien van betrouwbare informatie over e-markten. Het Centre for Market Insights (CMI) van de HvA heeft het landschap van de online business-to-consumer-markt (B2C) in Afrika in kaart gebracht, in een project voor het International Trade Centre. Hiervoor hebben we gegevens verzameld over 631 online markten en 2000 websites in het hele Afrikaanse continent. Het onderzoeksrapport was gebaseerd op gegevens en analyses via Africa Marketplace Explorer: een online analysetool die kan worden ingezet voor alles wat door het CMI is ontwikkeld. Onze projectgegevens zijn aangevuld met gegevens over het ecosysteem van de elektronische handel en met casestudy's van de grootste Afrikaanse markten. Zo kon ons project relevante, nieuwe inzichten bieden in de werkwijze van beleidsmakers en ondernemers.

Het onderzoeksprogramma van ons lectoraat Fashion Research & Technology wordt het beste geïllustreerd door het project Fieldlab 3D Knit, gefinancierd door ClickNL. Samen met MODINT, de Nederlandse organisatie voor mode, en het Centre of Excellence COECI, brengt het Fieldlab Nederlandse industriële partners en grensverleggende kunstenaars, designers en onderzoekers samen om innovatieve productservicesystemen te ontwerpen. In het Fieldlab houden vier projecten zich bezig met de ontwikkeling van nieuwe industriële interpretatieve kaders: systemen voor een nieuwe manier van industrieel breien, gepersonaliseerde productie via bodyscans, lokale productie en de integratie van elektronica en gloednieuwe technische garens waarmee mensen beter kunnen werken.

Spullen die worden weggegooid, zoals banken en matrassen, belanden meestal als grofvuil in de verbrandingsoven. Dat is jammer, want deze producten en de grondstoffen zijn vaak nog bruikbaar. Verandering van deze afvalcyclus vergt echter nog wel wat. Burgers moeten hun afval bijvoorbeeld op een andere wijze weggooien en de gemeente moet het op een andere manier inzamelen. Ook moet de wet worden aangepast, omdat juridisch gezien afval op dit moment alleen kan worden gebruikt als afval. Kortom: het hele systeem moet dan op de schop.

De gemeente Amsterdam is een aantal proefprojecten gestart, maar er ontbreekt een overkoepelende visie. Deskundigen van het onderzoeksprogramma Urban Technology (UT) ontwikkelen toekomstscenario's vanuit meerdere HvA-disciplines. Dit proces wordt gecoördineerd door het lectoraat Circular Design & Business. Daarnaast organiseert het onderzoeksteam workshops voor gemeenteambtenaren om te komen tot een gedetailleerd gezamenlijk toekomstscenario, hiaten in de kennis aan te wijzen en te kijken welke onderzoeksbijdrage de HvA kan leveren.

Willem van Winden - Programmamanager CET

Met die bedrijven die vooroplopen willen we graag projecten doen. Met bedrijven die daar nog mee worstelen, willen we kennis delen.

Lees verder
Gepubliceerd door  Faculteit Business en Economie 15 september 2021