Hybrid Experience Canvas: Een tool voor het ontwerpen van hybride cultuurbelevingen
Project
Culturele ervaringen spelen zich tegenwoordig niet meer alleen af op locatie. Bezoekers bewegen voortdurend tussen fysieke en digitale omgevingen: ze bezoeken een tentoonstelling, delen foto's op sociale media, volgen online programmaonderdelen en praten digitaal verder over wat ze hebben meegemaakt. Het Hybrid Experience Canvas helpt makers, organisatoren en culturele instellingen om deze hybride werkelijkheid bewust mee te nemen in het ontwerp van hun publieksbelevingen.
Aanleiding
Digitalisering heeft grote invloed op de culturele sector. Exposities, evenementen, mediaformats, performances en installaties bevatten steeds vaker zowel fysieke als digitale componenten. Ook wanneer een culturele organisatie zelf geen digitale elementen inzet, maken bezoekers hun ervaringen online zichtbaar en verbinden zij deze met wat er digitaal gebeurt.
Daardoor is hedendaagse cultuurbeleving vrijwel altijd hybride: een combinatie van fysieke en digitale ervaringen. Om publieken van nu te blijven bereiken en betrekken, is het belangrijk om cultuurbeleving niet langer uitsluitend fysiek of digitaal te benaderen, maar beide perspectieven vanaf het begin samen te ontwerpen.
Het Hybrid Experience Canvas is ontwikkeld om culturele professionals hierbij te ondersteunen.
Doel
Het Hybrid Experience Canvas helpt makers, organisatoren en instellingen bij het ontwerpen, analyseren en verbeteren van hybride publieksbelevingen. De tool kan worden ingezet bij het ontwikkelen van nieuwe activiteiten, maar ook bij het evalueren van bestaand aanbod of het vormgeven van een digitaliseringsstrategie.
Werkwijze
Het canvas is gebaseerd op het promotieonderzoek van Esther Hammelburg naar de impact van mediagebruik op livebelevingen. Voor dit onderzoek deed zij uitgebreid veldwerk rond drie uiteenlopende evenementen: Oerol, 3FM Serious Request en Pride Amsterdam. Ze interviewde 379 bezoekers, observeerde online en offline gedrag en analyseerde duizenden Instagramfoto's.
Het onderzoek liet zien dat het gevoel van ‘er live bij zijn’ draait om een ervaring van nu, hier en samen. Die beleving ontstaat niet los van media, maar juist met, via en in relatie tot media. Op basis van deze inzichten ontwikkelde Esther Hammelburg het Hybrid Experience Canvas als praktische ontwerptool voor de culturele sector. Voor haar promotieonderzoek ontving zij de Boekman Dissertatieprijs.
Vanaf 2023 werd het canvas in verschillende praktijksituaties getest en verder ontwikkeld. Dit gebeurde tijdens workshops bij culturele instellingen, in het mbo- en hbo-onderwijs en op bijeenkomsten zoals re Berlin en het Congres Podia Festivals Evenementen. Daarbij werd gewerkt met cases van onder andere het Stedelijk Museum Amsterdam, Melkweg Expo, ICK Dans Amsterdam, het Joods Museum, Paradiso en Dutch Media Week. De ervaringen uit deze sessies zijn gebruikt om het canvas verder aan te scherpen en breed toepasbaar te maken voor zowel de culturele praktijk als het onderwijs.
Resultaat
Het boekje Hybrid Experience Canvas biedt culturele makers, organisatoren en instellingen een praktische methode om fysieke en digitale ervaringen in samenhang te ontwerpen en evalueren. De tool helpt organisaties beter aan te sluiten bij de manier waarop publieken cultuur beleven en ondersteunt hen bij het ontwikkelen van toegankelijke, betekenisvolle en toekomstbestendige publieksbelevingen. Het canvas is beschikbaar in zowel een Nederlandse als Engelse versie en wordt vergezeld door het boekje Hybrid Experience Canvas: een tool om cultuurbeleving te ontwerpen voor de publieken van nu. Dit boekje bevat het canvas, een uitgebreide toelichting en praktische handvatten om er direct mee aan de slag te gaan. Daarnaast biedt het waardevolle inzichten voor culturele instellingen die werken aan digitalisering, publieksontwikkeling en hybride cultuurbeleving.
Team
Auteur, onderzoek en concept: Esther Hammelburg
Tekst: Esther Hammelburg en Sarah Stoffelsen
Ontwerp: Katja van Stiphout
Redactie: Lieke Biesma
Samenwerkingspartners
Bij het testen en aanscherpen van het canvas is samengewerkt met:
- CO+CB Innovatieve Mediaconcepten
- AD Smart Media Production
- Tanja Zuijderwijk (Cultuurloket DigitALL)
- Wina Smeenk (Lectoraat Societal Impact Design)
- Koos Zwaan (Lectoraat Innovation in the Music Industry)
- Stedelijk Museum Amsterdam
- ICK Dans Amsterdam
- Melkweg Expo
Met dank aan:
- re Berlin
- Congres Podia Festivals Evenementen
- Docentendag MBO Eventmanagement
voor het bieden van gelegenheid om workshops met het canvas te organiseren.
Financiering
Deze publicatie is tot stand gekomen met financiële ondersteuning van het Centre of Expertise Creative Innovation en de Boekman Dissertatieprijs van de Boekmanstichting en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
Het onderzoek waarop deze publicatie is gebaseerd, werd gefinancierd door de Faculteit Digitale Media en Creatieve Industrie van de Hogeschool van Amsterdam.