CIVIC-4CE
Project
Wat helpt mensen om vaker te kiezen voor reparatie, hergebruik of delen in plaats van iets nieuws te kopen? In CIVIC-4CE onderzoeken we samen met bedrijven, maatschappelijke organisaties en consumenten welke oplossingen écht werken.
Consumenten krijgen vaak de schuld van overconsumptie, terwijl het systeem lineaire keuzes - iets weggooien en vervangen - juist beloont. Ons project draait dat om: we onderzoeken hoe technologie, bedrijven en beleid samen circulair gedrag makkelijker en aantrekkelijker maken. Systeemverandering door samen te werken.

Erik Kostelijk
Projectleider
De aanleiding
De overgang naar een circulaire economie vraagt om meer dan gedragsverandering van consumenten alleen. De keuzes die je maakt, worden gestuurd door het aanbod van bedrijven, door wet- en regelgeving, door beschikbare diensten en door wat mensen om je heen normaal vinden. Reparatie of hergebruik is daardoor in de praktijk vaak lastiger dan gedacht.
CIVIC-4CE pakt dat probleem in samenhang aan. We onderzoeken hoe consumenten, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties samen bijdragen aan circulair gedrag. Door de hele keten mee te nemen, ontwikkelen en testen we oplossingen die reparatie, hergebruik en levensduurverlenging makkelijker, aantrekkelijker en beter toegankelijk maken.
Wat we willen bereiken
Circulaire keuzes makkelijker en aantrekkelijker maken. Dat doen we door samen met partners interventies, hulpmiddelen en kennis te ontwikkelen die bijdragen aan blijvende gedragsverandering.
Hoe we dat doen
In dit praktijkgericht onderzoek werken we stap voor stap:
- We brengen gedrag in kaart. Wat stimuleert of belemmert mensen om producten te repareren, te hergebruiken of langer te gebruiken?
- We bouwen een dashboard. Op basis van die gedragsdata ontwikkelen onze onderzoekers een dashboard dat motivaties en barrières zichtbaar maakt, en die verbindt met de vraagstukken van bedrijven en beleidsmakers.
- We ontwikkelen en testen interventies. Door inzichten uit verschillende delen van het systeem te koppelen, ontwerpen we gerichte oplossingen en proberen we ze in de praktijk uit.
- We verkennen opschaling. We onderzoeken hoe succesvolle oplossingen breder kunnen worden ingezet, zodat ze bijdragen aan verandering in de samenleving.
Wat het project oplevert
CIVIC-4CE levert nieuwe inzichten, praktische interventies en digitale hulpmiddelen op voor circulair consumentengedrag.
Kennis en interventies
- Een gevalideerd gedragsraamwerk voor circulaire consumptie.
- Ontwerpprincipes en interventies voor consumenten, bedrijven en beleidsmakers.
Digitale toepassingen
- Een dashboard om consumentengedrag te monitoren.
- XR- en AI-toepassingen die circulaire keuzes ondersteunen.
- Een agent-based model en een policy simulation toolkit om systeem- en beleidseffecten te verkennen.
Maatschappelijke impact
We willen de omstandigheden creëren waarin de circulaire keuze vanzelfsprekend wordt. Door inzichten, interventies en digitale hulpmiddelen aan elkaar te verbinden, draagt CIVIC-4CE bij aan een systeem waarin consumenten, bedrijven en overheden elkaar versterken.
Doorwerking in onderwijs en onderzoek
CIVIC-4CE versterkt het onderwijs én het praktijkgericht onderzoek van de HvA. Het project levert nieuwe kennis op over circulair consumentengedrag, gedragsverandering en digitale innovatie, die direct doorstroomt naar onderwijs en onderzoek. Ook de dashboards, XR-toepassingen en simulatiemodellen bieden daarvoor nieuwe mogelijkheden. Zo werken we mee aan de HvA-ambitie om maatschappelijke transities te ondersteunen — in het bijzonder de overgang naar een duurzamere samenleving.
Samen met onze partners
Het consortium bestaat uit kennisinstellingen, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties die samen circulaire oplossingen ontwikkelen en toepassen.
Kennisinstellingen
Haagse Hogeschool (penvoerder), Vrije Universiteit Amsterdam, TU Delft, Wageningen University & Research.
Gemeenten
Almere, Amsterdam, Den Haag en Zoetermeer; provincie Zuid-Holland.
Maatschappelijke organisaties
Het Groene Brein, Consumentenbond, Fietsersbond, Ronduit Circulair.
Organisaties
Growth Lantern, Jafix, Re-first, Rewin, Knoppert van Spijk, Van Raam Mobility, Decathlon, ATAG, Bax Innovation
Financier
Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) - programma KIC Consumentengedrag voor een Circulaire Economie.
Onderzoeksteam
Erik Kostelijk, Alexandra Benitez, Vincent van den Berg.