Methodieken voor de buurtgerichte bibliotheek
Project
Bibliotheken ontwikkelen zich steeds meer tot community libraries: plekken waar bewoners, partners en initiatieven samenkomen. Medewerkers die buurtgericht werken bewegen zich daarbij voortdurend in een complex krachtenveld tussen bewoners, partners, organisatie en programmering. Dat vraagt niet alleen om doen, maar ook om bewust reflecteren op je rol, positie en keuzes.
In het project Methodieken voor de Buurtgerichte Bibliotheek onderzochten we wat bibliotheekmedewerkers nodig hebben om in verbinding met de buurt te werken. Uitkomst van het project is een methode verbindend werken bij de bibliotheek, dat verwerkt is in een werkboek met oefeningen en een praktisch reflectiespel. Het werkboek is erop gericht medewerkers te helpen hun positie en handelen te begrijpen. Het spel nodigt uit tot gezamenlijke reflectie in teams.
Het speelveld van buurtgericht werken
Waar sta je als bibliotheekmedewerker in het speelveld van bibliotheek, buurt en jezelf? In het project Methodieken voor de buurtgerichte bibliotheek is een methode ontwikkeld om dit te bepalen. Met oefeningen en een kaartspel kun je (samen) reflecteren op je rol, je netwerk, dilemma’s en doelen.
Bij verbindend werken weeg je steeds verschillende behoeftes en belangen tegen elkaar af:
- die van de buurt waarvoor je programmeert of activiteiten ontwikkelt
- het doel of de missie van de bibliotheek waar je voor werkt
- jouw eigen behoeften zodat je het allemaal mogelijk kunt maken
Werkboek Verbindend Werken Bij de Bibliotheek
Het werkboek geeft het speelveld waarin je werkt weer als een driehoek. In de drie hoeken staan de buurt, de bibliotheek en jij als bibliotheekmedewerker. Met het werkboek kun je verkennen waar je staat en hoe je kunt bewegen binnen dit speelveld. Het bestaat uit 12 oefeningen en inspiratie uit de praktijk.
De oefeningen vragen tussen de 20-60 minuten om uit te voeren. Het idee is dat je dit werkboek een kwartaal lang bij je draagt en wekelijks een oefening doet. Je kunt het werkboek ook printen. Het is namelijk gemaakt om in te tekenen, plakken, kleuren.
Je kunt het werkboek en verdiepend materiaal vinden op https://www.bibliotheeknetwerk.nl/verbindendwerken (opent in nieuw venster)
Gesprekskaarten Bibliotheekpraat
De gesprekskaarten Bibliotheekpraat nodigen je uit om samen in gesprek te gaan. Om even te vertragen en elkaar op een andere manier te ontmoeten. De kaarten maken ruimte om ervaringen te delen en nieuwe perspectieven te ontdekken rond de thema’s durven delen, durven vragen en durven doen. Je kunt de kaarten gebruiken op een manier die bij jullie past: tijdens een check-in, een koffie- of theemoment, een teambijeenkomst, een overleg of een workshop. Je kunt ze met z’n tweeën of in een grotere groep gebruiken.
Download Bibliotheekpraat hier: Je kunt het werkboek en verdiepend materiaal vinden op https://www.bibliotheeknetwerk.nl/verbindendwerken (opent in nieuw venster) Of mail ons voor een gedrukte versie: [email protected]
Blikverruimer: gemeenschapsgericht werken
Projectleider Tamara Witschge heeft over het project verteld in verschillende uitzendingen van de Blikverruimers van Fers. Op 19 mei 2026 zijn daar het Werkboek en de Kaartset gepresenteerd ter afsluiting van het project. https://fers.nl/oogst/ (opent in nieuw venster)
Samenwerking
Het project Methodieken voor de buurtgerichte bibliotheek is gesubsidieerd door SIA (RAAK Publiek). Het lectoraat Creative Media for Social Change van de Hogeschool van Amsterdam werkte samen met (in alfabetische volgorde): Bibliotheek Dalfsen, Bibliotheek Gelderland Zuid, Bibliotheek Salland, Bibliotheek Utrecht, Bureau Ruimtekoers, Fers, Hogeschool Inholland, KB nationale bibliotheek, Openbare Bibliotheek Amsterdam, Probiblio en Rijnbrink.
Projectteam
Tamara Witschge (projectleider en contactpersoon, [email protected])
Pauline Hoogweg