De empathische hoorzitting

Dit onderzoeksproject was erop gericht het ‘probleemoplossend vermogen’ te vergroten van de bestuursrechtelijke procedure om klachten en bezwaarschriften te behandelen. De aanpak daarvoor was het experimenteren met een letterlijke verandering van de ruimte en rituelen van de hoorzitting.

Functionele vergaderzalen

Tijdens een hoorzitting worden burgers in de gelegenheid gesteld hun klacht of bezwaarschrift mondeling toe te lichten. Deze hoorzittingen vinden doorgaans plaats in functionele vergaderzalen op gemeentehuizen, waarbij de opstelling veelal afstandelijk is. Deze procedure kan vervreemdend werken waardoor (onderliggende) problemen onvoldoende worden opgelost.

Een andere inrichting, aankleding en opstelling kan goede aanknopingspunten bieden om deze formalistische werkwijze te doorbreken. Uitgangspunt is dat dit een gelijkwaardige communicatie stimuleert, waarbij de systeem- en leefwereld elkaar treffen. Het project draagt bij aan het versterken van de toegang tot het recht, waarbij het niet zozeer gaat om feitelijke toegang tot procedures, maar vooral om een rechtvaardige oplossing van het juridische conflict of probleem.

De aanpak

Het project had een ontwerpende aanpak. Er werden ruimtelijke prototypes gemaakt met systematische reflectie daarop. Daarbij werd gebruikgemaakt van de zogenoemde kunstenaars mindset om tot vernieuwende inzichten te komen. Het project werd binnen meerdere gemeenten uitgevoerd door een interdisciplinair team van onderzoekers en studenten.