Envision Change
Wat beweegt bewoners om duurzame keuzes te maken en zo bij te dragen aan de energietransitie? En hoe kunnen verbeelding en creativiteit helpen om deze energietransitie dichtbij bewoners te brengen? In het Europese project ‘Envision Change’ onderzochten we welke behoeften bewoners hebben op het gebied van duurzaamheid en hoe creatieve onderzoeksmethoden hen helpen actief mee te denken over veranderingen in hun leefomgeving.
Verbeelden van verandering
De Europese Unie streeft naar klimaatneutraliteit in 2050, waarbij steden een cruciale rol spelen in deze transitie. Energietransitiemaatregelen slagen alleen als ze aansluiten bij het dagelijks leven van bewoners. In het Europese project Envision Change werden daarom met creatieve methoden de behoeften van gemeenten en bewoners rondom de energietransitie in kaart gebracht. Het project startte in Amsterdam, waarna de methoden werden toegepast in Borlänge (Zweden) en Riga (Letland), met als doel verduurzaming op een toegankelijke en speelse manier te visualiseren.
In Amsterdam lag de focus op de Stadhouderskade, een straat die momenteel zwaar belast is door verkeer, vervuiling en geluidsoverlast. Ooit was dit een groene, open ruimte langs het kanaal, zoals te zien is op 18e-eeuwse schilderijen in het Rijksmuseum. Het Green Mile-initiatief wil de straat omvormen tot een veiligere, groenere en voetgangersvriendelijke zone, waar wandelen, sociale interactie en natuurbeleving weer centraal staan.
Ons project bracht de behoeften van bewoners op het gebied van duurzaamheid in kaart met creatieve en participatieve methoden, zoals workshops, interviews, foto opdrachten, deelname aan uiteenlopende buurtinitiatieven en begeleide wandelingen met bewoners. Zo konden we ideeën visueel en interactief verkennen, betrokkenheid vergroten en nieuwe methoden in participatief ontwerp ontwikkelen. Dit bevorderde niet alleen het begrip van de energietransitie en de bewonersbehoeften, maar ook de ontwikkeling van vaardigheden in co-creatie en participatief ontwerp.
Een kaart voor de toekomst
Het project ondersteunt gemeenten bij het bereiken en betrekken van bewoners rond energieopgaven. Op basis van het behoeftenonderzoek ontwikkelden we in Amsterdam een laagdrempelige gespreksstarter: de ‘Kaart voor de Toekomst’. Deze tastbare kaart helpt bewoners en andere betrokkenen om gesprekken over veranderingen in de buurt op gang te brengen. In Borlänge en Riga werden participatieve en visuele technieken ontwikkeld, zoals simulaties, serious games en VR, om bewoners actief te betrekken bij de energietransitie.
Bewoners van de Stadhouderskade gaven aan dat rapporten vaak afstandelijk zijn, terwijl een visueel object hun ervaringen en behoeften inzichtelijk en invoelbaar maakt. De kaart leidt langs thema’s uit het dagelijks leven, van wonen op de kade en duurzame maatregelen tot de leefbaarheid van de buurt. De kaart bevat foto’s, quotes en verhalen uit het onderzoek. Zo vertegenwoordigt de kaart de stem van bewoners en maakt het gesprekken met gemeente, experts en buurtorganisaties concreet en ervaringsgericht, waardoor duurzaamheid tastbaar en bespreekbaar wordt gemaakt.
Projectteam
- Nick Verouden (contactpersoon: n.w.verouden@hva.nl(opent in nieuw venster))
- Bodil Liesdek
Samenwerkingspartner(s)
- Amsterdam University of Applied Sciences, The Netherlands
- Riga Technical University, Latvia
- Art Academy of Latvia, Latvia
- Dalarna University, Sweden
- Borlänge Municipality, Sweden
- Umeå University, Sweden
- The Green Mile foundation, The Netherlands
- Saxion University of Applied Sciences, The Netherlands
- Alminica AB, Sweden
- International Association of Advanced Materials, Sweden
- Riga Energy Agency, Latvia
- Riga City Department of City Development, Latvia