Sameha Bouhalhoul

Van intuïtief begeleiden naar bewust coachen

Voordat ze aan de opleiding begon, begeleidde Sameha al collega’s, maar dat was vooral op intuïtie. Tijdens de opleiding werd ze zich scherper bewust van haar eigen stijl: “Ik heb een enorme verdieping gemaakt op wat coaching is, wat bij mij past en welke talenten ik in kan zetten. Het lastigste was misschien wel om uit het adviseren te blijven, en stiltes hun werk te laten doen. Ik merkte hoe snel ik geneigd was oplossingen aan te dragen. Nu durf ik meer te wachten en de ander te laten denken.”

Kilometers maken in de praktijk

Sameha begeleidde vorig jaar een groep van vier zzp’ers bij Social Work. Bij deze docenten speelde niet alleen vakinhoudelijke ontwikkeling, maar ook professionele identiteit en bestaanszekerheid. Daarnaast coachte ze een docent van de HKU bij het inwerken als projectleider/docent. In dat traject stond het combineren van twee rollen centraal: projectleiderschap van de studentcommunity #include én de rol als docent. Vragen over positionering, rolhelderheid en prioritering kwamen regelmatig terug. “Mijn praktijkervaring in het Sesi-netwerk kwam goed van pas. En de opleiding hielp me om de vraagstukken van de ander goed aan te pakken: wat is hier een coachvraag, wat is de organisatiecontext, en waar zit de persoonlijke leervraag?”

Coaching in tijden van accreditatie en bezuiniging

Bij Social Work ging in 2025 veel aandacht uit naar de accreditatie. Daardoor kwam er tijdelijk minder ruimte voor coachingsuren. Tegelijk hebben we in de HvA te maken met bezuinigingen, dat zet het faciliteren van coaching soms ook onder druk. Sameha heeft voor een van de opdrachten in de opleiding een adviesrapport geschreven waarin zij aanbeveelt om inductiebeleid op te zetten. Iets dat in andere soorten van onderwijs al veel langer bestaat. Ook stelt ze voor om expliciet aandacht te geven aan intervisie voor ervaren docenten. “Dat rapport is serieus ontvangen, tegelijk voel ik de spanning tussen inhoudelijke ambities en organisatorische prioritering.”

Leren in de opleiding: intervisie, rollen en onderwijscontext

Sameha benadrukt dat de opleiding veel meer was dan het aanleren van coachingstechnieken. “Ik heb heel veel geleerd van het om beurten begeleiden van intervisie tijdens de bijeenkomsten, dat was soms echt spannend. Iedereen rouleerde in de rollen van casusinbrenger, intervisiebegeleider of groepslid, het werd serieus voorbereid en het werd voelbaar dat begeleiden een vak is. Er komt zo veel bij kijken: experimenteren met werkvormen, elkaar feedback geven, timing bewaken, wel of niet interventies inzetten – er was heel veel oefenruimte. En dan ontdek je wat je valkuilen zijn: te veel praten, te snel sturen, of juist te voorzichtig zijn. De veilige oefensetting maakte dat ik dingen durfde uit te proberen die ik toendertijd in mijn eigen team misschien niet meteen zou doen.”

De plek van coaching in de context van het onderwijs

Een ander belangrijk element in de opleiding was de bijdrage van gastdocent Marco Snoek (lector Leren en Innoveren aan de HvA): “Hij heeft me veel geleerd over de plaats van coaching in allerlei onderwijssoorten. Je gaat anders kijken naar hoe coaching verweven kan zijn met professionalisering, inductie en kwaliteitszorg. En de invloed van goede, ingebedde begeleiding op het behoud van docenten. Die bredere blik helpt Sameha nu om coaching niet te zien als ‘losse gesprekken’, maar als onderdeel van begeleidings- en opleidingsbeleid.

Ambities: van inductiebeleid naar begeleidingsbeleid

Sameha ziet voor zichzelf een duidelijke ontwikkelrichting als docentcoach. “Ik houd van organiseren en ontwikkelen. Ik zou het heel leuk vinden om een rol te krijgen als er aandacht uit kan gaan naar inductiebeleid – of nog beter: naar begeleidingsbeleid. En ik wil bijdragen aan een lerende cultuur.”

Waarom zou een HvA-collega deze coachopleiding volgen?

Tot slot heeft Sameha een helder antwoord op de vraag waarom collega’s deze opleiding zouden moeten overwegen.

1. Startende docenten verdienen goede begeleiding
   “Nieuwe collega’s verdienen goede begeleiding. Het is best pittig om als zij-instromer aan de slag te gaan in het hbo.” Volgens haar is het essentieel dat er op de werkplek een duo beschikbaar is: 1. een werkplekbegeleider uit het team die je wegwijs maakt in de organisatie, opleiding en het vak; en 2. een docentcoach met meer afstand tot de werkplek die ruimte biedt voor de meer persoonlijke vraagstukken en het ontwikkelen van de professionele identiteit.
2. Begeleiden is een vak
   “Het is belangrijk om begeleiden en coachen niet alleen intuïtief te doen. Het is een vak waar deze opleiding veel basis voor meegeeft. Je leert niet alleen een coachende basishouding aan te nemen of goede vragen te stellen, maar ook hoe coaching past in het grotere plaatje van professionalisering en onderwijskwaliteit.”

Tot slot

Sameha’s verhaal laat zien hoe een opleiding tot docentcoach leidt tot persoonlijke verdieping én scherpere ideeën over wat een hogeschool nodig heeft aan begeleidingsstructuur. “Coaching is geen luxe. Zeker voor nieuwe en hybride collega’s is het een voorwaarde om duurzaam en met plezier in het hbo te kunnen werken.”

De uitdaging voor instellingen ligt volgens haar nu in het structureel organiseren van die begeleiding: van incidentele coaching naar stevig inductie- en begeleidingsbeleid waarin de docentcoach een duidelijke plek krijgt.

Bronnen

• Adviesrapport Sameha Bouhalhoul, eindverslag opleiding Coach in het Onderwijs (2024).
• Inductie in het hbo, website van Zestor (opent in nieuw venster)