Watt’s Right: KIEM dashboard voor eerlijke en duurzame AI
OnderzoeksresultaatInteractieve tool voor het verkennen van fairness- en duurzaamheidsafwegingen in AI | 2025
Steeds meer organisaties gebruiken AI in hun dagelijkse werk, maar de kwaliteit van AI-systemen wordt vaak vooral beoordeeld op prestaties en nauwkeurigheid. Daardoor blijven belangrijke aspecten zoals eerlijkheid (fairness) en duurzaamheid onderbelicht. Het project Watt’s Right ontwikkelde daarom een interactieve dashboardtool die ontwikkelaars helpt om deze factoren expliciet mee te nemen bij het ontwerpen en verbeteren van AI-modellen.
De Watt’s Right Unified Dashboard combineert twee perspectieven op verantwoord AI-gebruik: fairness en duurzaamheid. De tool visualiseert hoe keuzes in data, modelconfiguraties en optimalisaties invloed hebben op verschillende groepen gebruikers en op het energieverbruik van AI-systemen. Hierdoor krijgen data scientists, onderzoekers, studenten en beleidsmakers beter inzicht in de praktische afwegingen die ontstaan bij het ontwikkelen van AI.
Fairness Dashboard
Het Fairness Dashboard laat zien hoe drie veelgebruikte fairness-metrics — Equalized Odds, Predictive Parity en Demographic Parity — verschillende uitkomsten kunnen hebben voor demografische groepen in een dataset. In plaats van alleen cijfers te tonen, maakt de tool zichtbaar hoe modelkeuzes en datakenmerken de verdeling van voorspellingen beïnvloeden. Zo kunnen gebruikers experimenteren met data- en modelaanpassingen en direct zien welke gevolgen dat heeft voor eerlijkheid tussen groepen.
Sustainability Dashboard
Het Sustainability Dashboard richt zich op de energie-impact van AI-modellen, met name van Large Language Models. De tool laat zien hoe technieken zoals model pruning (het verwijderen van minder belangrijke modelparameters) de balans tussen prestaties en energiegebruik beïnvloeden. Door gebruik te maken van Surrogate-Based Optimization kan deze analyse plaatsvinden zonder de energie-intensieve optimalisatieprocessen die normaal nodig zijn.
De dashboards draaien lokaal als desktopapplicatie op Windows en macOS en openen automatisch in de browser. Gebruikers kunnen eigen datasets en modellen uploaden, experimenteren met verschillende configuraties en de resultaten direct visualiseren.
Met Watt’s Right krijgen ontwikkelaars en onderzoekers een praktisch hulpmiddel om AI-systemen niet alleen krachtig, maar ook eerlijker en duurzamer te maken.