AI voor transparantere juridische besluitvorming

In het project werden ongeveer 1.500 omgevingsrechtelijke dossiers uit de periode 2020–2023 geanalyseerd. Door bezwaargronden te identificeren en vergelijkbare zaken te detecteren, verkent het onderzoek hoe AI kan helpen patronen zichtbaar te maken in juridische procedures rond milieuvergunningen in de bouw. Het doel is om juristen beter te ondersteunen bij het beoordelen van dossiers en om besluitvorming inzichtelijker en consistenter te maken.

Een concreet resultaat van het project is Spraakzaak, een modulair systeem dat publieke organisaties helpt bij het verwerken en analyseren van vergader- en hoorzittingtranscripten. Het systeem maakt gebruik van automatische spraakherkenning, sprekerherkenning en samenvatting om vergaderingen toegankelijker te maken en verslaglegging te ondersteunen.

Spraakzaak bestaat uit drie onderdelen: een webapplicatie voor het uploaden of opnemen van vergaderingen en het bekijken van transcripties, een backend die transcriptie, diarisation (sprekerherkenning) en samenvatting verzorgt, en een evaluatiemodule die prestaties meet aan de hand van kwaliteitsindicatoren zoals woordfoutpercentage (WER) en diarisation-foutpercentage (DER). Het systeem kan lokaal (on-premise) draaien, waardoor privacy en databeheer binnen publieke organisaties gewaarborgd blijven.

Door AI in te zetten bij juridische procedures kan het beoordelingsproces niet alleen efficiënter worden, maar ook transparanter en consistenter — wat uiteindelijk bijdraagt aan meer vertrouwen van burgers in overheidsbeslissingen.