AI-aanbevelingen bij NEMO Kennislink: meer diversiteit, minder vanzelfsprekende tevredenheid
OnderzoeksresultaatExperiment met een hybride aanbevelingssysteem | 2025
Kun je met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) lezers beter en breder laten doorlezen? In samenwerking met het AI, Media & Democracy Lab (HvA, CWI en UvA) onderzocht NEMO Kennislink of een AI-gestuurd aanbevelingssysteem kan bijdragen aan meer diversiteit in leestips, zonder de relevantie uit het oog te verliezen.
Gedurende de zomer van 2025 namen 135 lezers deel aan een experiment via de onderzoeksapp Informfully. De controlegroep ontving de gebruikelijke, handmatig samengestelde aanbevelingen; de experimentele groep kreeg AI-gegenereerde leestips. Het doel was nadrukkelijk niet om redactioneel werk te automatiseren, maar om te verkennen of AI kan helpen om het rijke archief van ruim vijfduizend artikelen beter te ontsluiten en filterbubbels te doorbreken.
De resultaten laten een genuanceerd beeld zien. De AI-aanbevelingen zorgden voor meer diversiteit: deelnemers lazen artikelen van verschillende auteurs, thema’s en publicatiejaren, en klikten vaker op aanbevolen stukken. Tegelijkertijd gaven zij gemiddeld iets minder vaak een ‘duimpje omhoog’ dan de controlegroep. Relevantie bleek voor lezers belangrijker dan actualiteit, en een te grote nadruk op diversiteit kan ten koste gaan van tevredenheid.
De studie onderstreept het potentieel van een hybride systeem, waarin menselijke en AI-gebaseerde aanbevelingen elkaar aanvullen. Transparantie over het gebruik van AI en het actief blijven monitoren van lezerservaringen zijn daarbij essentieel.