Van engagement naar resonantie: studentbetrokkenheid in een versnellende samenleving

Wiersema verkent in haar essay wat studentbetrokkenheid in het hoger onderwijs in deze tijd zou moeten betekenen. Ze laat zien hoe het dominante engagement-denken vooral gaat over de kwantiteit van inzet (tijd, aanwezigheid, activiteit), en hoe dat versterkt wordt door een versnellende, prestatiegerichte samenleving. Geïnspireerd door John Dewey en Hartmut Rosa onderzoekt zij hoe deze context de relatie tussen studenten, docenten en kennis verandert, en introduceert zij resonantie als rijker, existentieel begrip: betrokkenheid als wederkerige relatie waarin de ontmoeting met kennis, anderen en de wereld je werkelijk raakt en een beetje verandert. In het slot verkent zij hoe we in het hoger onderwijs zulke resonante “tussenruimtes” – vormen van scholè – kunnen creëren. Onderwijs als plek waar iets je mag raken, schuren en uit koers brengen; waarin studenten niet alleen “meedoen”, maar gaandeweg ook hun eigen wijsheid en veerkracht ontwikkelen.

Haar belangrijkste boodschap is dat we misschien anders moeten kijken naar studentbetrokkenheid. “In plaats van vooral te vragen welke interventies werken om studenten actiever te maken, pleit ik ervoor te vragen: hoe zijn studenten betrokken, en wat betekent die betrokkenheid voor wie zij worden als mens en beginnend professional?”

Hoe wil zij de komende jaren met praktijkgericht onderzoek bijdragen aan het vraagstuk?

Inhoudelijk richt haar werk zich op studentbegeleiding, loopbaanbegeleiding en studentbetrokkenheid: hoe kunnen we studenten in een versnellende prestatiemaatschappij zo begeleiden dat zij niet alleen “op koers blijven”, maar ook ruimte ervaren om zich te positioneren, eigen keuzes te maken en hun eigen wijsheid en veerkracht te ontwikkelen?

Daarnaast onderzoekt Wiersema hoe andere manieren van onderzoek doen kunnen helpen om dit soort complexe vragen te verkennen. Zij gebruik daarbij vormen van ontmoeting zoals storytelling, toekomstverbeelding en co-creatiesessies (bijvoorbeeld in samenwerking met kunstenaars), waarin ervaringen, geraaktheid en verbeelding expliciet een plek krijgen. In het NRO-project Reframing old questions with new methodologies onderzoeken we hoe zulke methodologieën kunnen bijdragen aan praktijkverbetering in het onderwijs. In het CoE-project Van eenzaam ondergaan naar samen navigeren verkennen we met jongeren via storytelling hun ervaringen van onrecht en wat dit vraagt van jeugdprofessionals. Als docent experimenteert zij ondertussen met manieren om resonante onderwijsruimtes te creëren. “Niet altijd eenvoudig, maar als het lukt, blijkt hoe betekenisvol zulke tussenruimtes kunnen zijn – iets waar ik graag met andere HvA-collega’s verder over in gesprek ga.”