Hoe masterstudenten alarmmoeheid op de Spoedeisende hulp van OLVG willen terugdringen
Nieuws
Hoe verminder je de constante stroom aan piepjes en meldingen op een van de drukste afdelingen van een ziekenhuis? Met deze opgave gingen studenten van de master Digital Design van de Hogeschool van Amsterdam aan de slag, in samenwerking met de Spoedeisende hulp van het OLVG Oost. Zij hebben oplossingen ontworpen om ‘alarmmoeheid’ onder verpleegkundigen en artsen tegen te gaan.
Verpleegkundigen, artsen en patiënten worden op drukke afdelingen van het ziekenhuis, zoals de Spoedeisende Hulp (SEH) en de Intensive Care, blootgesteld aan een kakofonie van piepjes, signalen en waarschuwingen van medische apparatuur. Veel meldingen zijn onnodig. Dat komt doordat de alarmgrenzen van apparatuur, van saturatiemeter tot bewakingsmonitor, niet altijd worden afgestemd op de patiënt, aangezien zorgverleners al erg druk zijn. Maar het overmatige geluid leidt intussen wel tot ‘alarmmoeheid’: zorgverleners raken er overbelast van, met het risico dat belangrijke signalen worden gemist.
Overload verminderen
“Het doel was om de cognitieve overload op de SEH te verminderen”, vertelt Danique van der Arend, SEH-verpleegkundige en kwaliteitsfunctionaris bij het OLVG. “Alarmmoeheid is een bekend probleem bij ziekenhuizen, waar gelukkig steeds meer aandacht voor komt. Het Jeroen Bosch-ziekenhuis heeft bijvoorbeeld een succesvol project uitgevoerd om de onnodige alarmen terug te dringen.
Wij willen hier ook iets aan doen. Daarom hebben twee, inmiddels afgestudeerde, Verpleegkunde-studenten voor onze SEH een protocol geschreven om de alarmen terug te dringen. Maar de uitdaging ligt in de uitvoering. Een eerste stap zou daarom zijn om de bewustwording van zorgmedewerkers op dit vlak te vergroten."
Rondleiding
De masterstudenten Digital Design gingen met deze uitdaging aan de slag. Zij kwamen drie keer langs op de SEH, waarbij zij een rondleiding kregen en de afdeling nauwlettend observeerden, inclusief alle monitoring. Vervolgens hebben studenten in teams een aantal prototypes gecreëerd, waarop de betrokken artsen, aio’s, verpleegkundigen en een kwaliteitsmedewerker hun feedback hebben gegeven. Dit heeft geleid tot vier definitieve ideeën:
Het team van masterstudent Damian Westerborg presenteert de toolkit binnenkort aan het management
- een serious game (opent in nieuw venster) waarin zorgverleners leren prioriteren onder tijdsdruk. In deze game moet je patiënten in juiste volgorde behandelen, ondanks afgaande alarmen. “Heel knap gemaakt”, vindt Danique van OLVG.
- een toolkit, die in principe in de personeelskamer van iedere SEH kan liggen. Deze bevat met posters, reminderkaartjes voor op de monitors, en een spel dat zorgverleners stimuleert om alarmgrenzen actief aan te passen.
- een centraal overzichtsscherm waarop zorgverleners in één oogopslag kunnen terugzien welke monitoren al zijn afgestemd op de patiënt, en hoe dit het aantal alarmen terugdringt. Studenten verkennen momenteel de mogelijkheden voor verdere uitwerking met monitorfabrikant Philips.
- een fysiek ontwerp met houten pinnen. Een pin komt omhoog als de bijbehorende patiënt langere tijd niet is bezocht. Zodra een zorgverlener langsgaat, drukt deze de pin weer in. Het ontwerp maakt zichtbaar welke patiënten aandacht kunnen gebruiken. Danique: “Een stuk bewustwording, op een grappige manier: heb je de patiënt en collega’s goed in beeld?"
Poster met heldere stappen
Danique en haar collega’s waren verrast met de oplossingen. De toolkit is direct in gebruik genomen. Masterstudent Damian Westerborg werkte hieraan mee. “Voor nieuwe verpleegkundigen is het protocol erg omvangrijk, daarom hebben we het versimpeld tot een vier stappen-model. Daarop hebben we de hele toolkit gebaseerd.”
De toolkit bevat kleine interventies, die het voor zorgverleners vooral makkelijker maken. Zoals reminderkaarten voor op de monitors, waarop je initialen vermeldt en hoe laat je de alarmgrens hebt aangepast. Ook zit er een poster bij, waarop de stappen van het protocol helder staan uitgelegd.
De posters hangen nu op de SEH. Die werken heel goed, zegt SEH-verpleegkundige Danique.
Gedeelde verantwoordelijkheid
Daarnaast bevat de toolkit een spel met 32 scenariokaarten, bedoeld om samenwerking en teamcommunicatie te stimuleren. Danique: "We hebben op doordeweekse dagen altijd een klinische les van een half uur, waarbij we deze scenariokaarten kunnen inzetten om op een speelse manier het gesprek aan te gaan. Want het monitoren van de alarmen is een gedeelde verantwoordelijkheid.”
Niet alleen digitaal
Opvallend genoeg kozen deze studenten niet voor een nieuwe app of digitale toepassing. “In ons onderzoek zagen we dat zorgverleners voor één handeling soms al in vier programma's moeten inloggen”, vertelt Damian. “Als we daar nog een systeem aan toevoegen, vergroten we de cognitieve belasting alleen maar, bedachten we. Daarom hebben we gefocust op iets dat niet te veel energie kost, maar draait om samenwerking.”
Toch laat dit project goed de rol van ontwerpers zien, zegt Damian. “Het belangrijkste is dat je leert denken vanuit je doelgroep, dat je goed luistert.”. Dat viel ook Danique van OLVG op: “Het was verrassend wat de masterstudenten allemaal zagen tijdens hun bezoeken aan de SEH. Ze hebben heel scherp geobserveerd.”