Gemeenschapseconomie als alternatief voor de markteconomie
Nieuws
Toon Maassen deed praktijkervaring op bij De Ceuvel, De Warren en MeentCoop en werkt als onderzoeker bij de HvA. Dit is zijn visie op de gemeenschapseconomie.
In mijn onderzoek naar regeneratie en de gemeenschapseconomie - en vanuit mijn praktijkervaring bij initiatieven als broedplaats De Ceuvel, wooncoöperatie De Warren en MeentCoop - zie ik het steeds duidelijker: in maatschappelijke coöperaties en ondernemende burgerverenigingen schuilen oplossingen voor veel vraagstukken van onze tijd. Of het nu gaat om een onafhankelijkere tech- en energiesector, om eerlijker werk of om een duurzamere economie.
De voorbeelden stapelen zich op. Energiecoöperaties werken aan de energietransitie en aan oplossingen voor netcongestie - weerbaar, betaalbaar en lokaal. Zelfontwikkelde wooncoöperaties realiseren permanent betaalbare huurwoningen met een sociale buurtfunctie. Werkerscoöperaties zorgen voor waardig en autonoom werk. En opensource-software-initiatieven maken ons minder afhankelijk van big tech.
Voor deze coöperatieve gemeenschapseconomie ontstaat steeds meer erkenning en steun, ook op systeemniveau. Het nieuwe coalitieakkoord van de gemeente Amsterdam noemt het woord gemeenschap 21 keer en coöperatie 23 keer. Deze week behandelt de Tweede Kamer een wetsvoorstel over de bevordering van wooncoöperaties. En de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken sprak tijdens het 'Wij doen het samen'-festival zelfs over een 'coöperatieve revolutie'.
Tegelijk staan deze initiatieven voor grote uitdagingen. Hoe kom je tot effectieve besluitvormingsmodellen? Hoe regel je voldoende financiering? Welke strategieën werken om samen te werken met overheid en markt? Hoe bouw je coalities met vergelijkbare projecten? En welke rechtsvormen en statuten passen het best? Dit zijn bedrijfskundige vragen waarover nog veel te ontdekken en te leren valt.
In de praktijk vinden coöperaties intussen steeds meer pragmatische antwoorden op precies dit soort uitdagingen. Die lessen verdienen het om gedeeld te worden - met de praktijk, het onderzoek én het onderwijs. Zo hoeft niemand het wiel opnieuw uit te vinden en kunnen volgende generaties voortbouwen op wat anderen al hebben opgedaan.
Wil je meer leren over de praktijklessen van de coöperatieve gemeenschapseconomie? Dan ben je van harte welkom bij een van de volgende evenementen, waar ik een lezing geef:
- 18 juni: Rotterdamse Dag van de Wooncoöperaties (opent in nieuw venster). Met de openingslezing: 'Op weg naar een coöperatieve stad'.
- 20 juni: De Ceuvel 12e verjaardag (opent in nieuw venster). Broedplaats De Ceuvel viert haar 12e verjaardag, met een inhoudelijk programma over coöperatief ontwikkelen en een uitgebreid cultureel festival
- 23 juni: Dagconferentie: De Kracht van de Gemeenschap (opent in nieuw venster) (onderdeel van de Rotterdamse Maand van de Architectuur). Met de openingslezing: ‘Op weg naar een coöperatieve stad’
- 26 juni: Dan doen we het zelf wel! (opent in nieuw venster) Met een lezing van Kees Klomp en Toon Maassen over hoe de gemeenschapskracht een alternatief biedt voor de vrije markt.
- 28 juni: De Dag van de Gemeenschapseconomie (opent in nieuw venster), door MeentCoop met vele workshops, lezingen en tevens een groot cultureel festival van het Amsterdam Roots Festival