Wie bepaalt de toekomst van de Wallen? Op zoek naar rechtvaardige stedelijke keuzes
Nieuws
Hoe maak je beleid over de toekomst van de Wallen dat recht doet aan íedereen in de buurt – van sekswerkers tot bewoners en andere ondernemers? Die vraag stond centraal in het onderzoeksproject Urban Justice in Amsterdam’s Red Light District van de Hogeschool van Amsterdam. Recent presenteerden onderzoekers Marthe Singelenberg en Anna Torres de resultaten van een jaar onderzoek in het Paleis van de Weemoed. En ook daar bleek dat het nog niet zo eenvoudig is om elkaar te begrijpen als de belangen uiteenlopen.
De rosse buurt van Amsterdam is een plek waar veel bezoekers komen voor een avond vertier en vermaak. Tegelijkertijd kent de buurt een hechte gemeenschap van bewoners, sekswerkers, eigenaren van shows, (coffee)shops en cafés, sociaal werkers en culturele instellingen. Al deze groepen hebben verschillende belangen als het gaat om de toekomst van het gebied en de aanpak van de toenemende drukte, afval- en geluidsoverlast of het gedrag van bepaalde bezoekers. In de afgelopen jaren liepen de spanningen over de toekomst van sekswerk in het gebied hoog op. Het Urban Justice-project onderzocht hoe je in zo’n complex speelveld toch tot rechtvaardige besluitvorming kunt komen.
Met behulp van de Just Design Toolbox (opent in nieuw venster), mede ontwikkeld door HvA-er Marthe Singelenberg, brachten de onderzoekers de belangrijkste waarden voor de toekomst van sekswerk op de Wallen in kaart. Ook keken zij hoe beleidsmakers en ontwerpers beter kunnen omgaan met conflicterende belangen én hoe gemarginaliseerde stemmen een stevigere plek kunnen krijgen in stedelijke ontwikkelingsprocessen. De toolbox helpt ontwerpers, maar ook beleidsmakers, bewoners en belanghebbenden helderheid te krijgen over de rechtsvaardigheidsvraagstukken die spelen en daarin keuzes te maken.
Waarden als startpunt
Het onderzoek startte vanuit de waarden die voor de verschillende betrokkenen belangrijk zijn. Zo werd duidelijk waar en hoe die waarden met elkaar interacteren: omdat ze door verschillende groepen anders gedefinieerd worden, met elkaar concurreren, of juist van elkaar afhankelijk zijn. Een belangrijke waarde is bijvoorbeeld veiligheid, maar wat daarvoor nodig is, is niet eenduidig. Over de waarde veiligheid zei bijvoorbeeld een van de sekswerkers:
You want someone on the street with eyes on you. [...] It feels less scary to walk around a place where there are 18 women who’ve seen you, you know.
Sekswerker
anoniem
Terwijl zij zich veilig voelt als er veel mensen op straat zijn, gaven anderen in het onderzoek aan de drukte juist als vervelend of onveilig te ervaren. Door op waarden te focussen in plaats van op concrete maatregelen is het makkelijker om dit soort spanningen, prioriteiten en conflicten op tafel te krijgen. Ook helpt het de verschillende groepen om elkaar beter te begrijpen en aan gezamenlijke oplossingen te werken.
Rechtvaardige gebiedsontwikkeling: Wat is er nodig?
Concluderend kwamen de onderzoekers, met inzet van de Just Design Toolbox, tot de volgende aanbevelingen:
- Zorg ervoor dat je bestaande machtsstructuren onderkent en doe extra moeite om groepen te bereiken wier stem niet automatisch wordt gehoord in de besluitvorming;
- Ontwerp je participatieproces zorgvuldig om alle relevante belanghebbenden te bereiken – afgestemd op hun behoeften. Ben je iemand vergeten? Ga dan een stap terug en betrek hen erbij;
- Richt je bij het praten over het verdelen van rechten, ruimtes en andere zaken op waarden om te ontdekken wat er echt toe doet, en breng de spanningen en afhankelijkheden in kaart;
- Stimuleer gesprekken met relevante belanghebbenden om wrijvingen aan het licht te brengen en samen prioriteiten te stellen voor waarden.
Meer weten?
Om dit proces te ondersteunen ontwikkelden de onderzoekers twee aanvullende tools:
- Een methodiek voor het organiseren van focusgroepen voor moeilijk te bereiken groepen;
- Een waardenanalyse-kaart die helpt om conflicterende waarden te identificeren en keuzes te maken.
De aankomende tijd worden deze nog verder uitgewerkt. Wil je meer weten over het onderzoek of direct aan de slag met de tools? Neem dan contact op met Marthe Singelenberg: [email protected]
Partners en financiers
Het onderzoek is uitgevoerd door Marthe Singelenberg en Eelco van Wijk van het HvA-lectoraat Coördinatie Grootstedelijke Vraagstukken en Anna Torres van Studio Anna Torres (opent in nieuw venster), in samenwerking met het Prostitutie Informatie Centrum (opent in nieuw venster), de gemeente Amsterdam en Universiteit Utrecht. Het project is mogelijk gemaakt door een SIA KIEM-subsidie en het HvA Centre of Expertise Rechtvaardige Stad.