Kennis beweegpatronen helpt kruisbandblessures vrouwenvoetbal beperken
Nieuws
Kruisbandblessures vormen een steeds groter probleem in vrouwenvoetbal. PlaySafe bracht (risicovolle) beweegpatronen in kaart met moderne technologie. Tijdens vervolgonderzoek wordt deze kennis verwerkt in een praktische dienst voor voetbalclubs.
‘Vrouwenvoetbal is enorm populair’, start Nils Jongerius. ‘Maar met het aantal voetballende vrouwen steeg de laatste jaren ook het aantal knieblessures, specifiek het aantal gescheurde kruisbanden. 15% van de vrouwen scheurt tijdens haar voetbalcarrière een keer haar kruisband, aldus de literatuur. In werkelijkheid liggen de getallen soms hoger, want niet alle blessures worden gerapporteerd.’
Nieuwe technologie
Nils Jongerius is bewegingswetenschapper en gepromoveerd in de biomechanica. Hij werkt bij de Hogeschool van Amsterdam (HvA) als hoofddocent binnen de opleiding Fysiotherapie. Daarnaast is hij programmacoördinator voor de master Performance, Sport and Health en projectleider van onderzoeksproject PlaySafe. De komende jaren richt hij zich vanuit het lectoraat Fysiotherapie – Bewegen naar Preventieve Zorg op de inzet en de doorontwikkeling van de bewegingstechnologie uit het PlaySafe-onderzoek.
Jongerius: ‘Met dit onderzoek toonden we aan dat we beweegpatronen van voetbalsters kunnen meten met de inzet van nieuwe technologie. Met camera’s rond het veld, gewoon tijdens een training en zonder sensoren. Gedurende één seizoen volgden we 279 speelsters bij 8 voetbalclubs. Met onze technologie konden we hun beweeggedrag analyseren.
Voor voetbalclubs is het interessant om te weten wanneer er iets verandert in het beweeggedrag van een speelster. Dit kan namelijk een verhoogd risico op blessures betekenen. Belangrijke informatie dus die een technische staf en een medisch team kan ondersteunen bij beslissingen gedurende revalidatie én bij de beslissing om een speelster wel of niet op te stellen bij een voetbalwedstrijd.’
Ingrijpende blessure
Sparta Rotterdam nam deel aan het PlaySafe-onderzoek. Jonneke Schuurbiers is er manager vrouwenvoetbal. Ze was zelf jarenlang voetbalster, maar stopte rond haar veertigste mede vanwege een enkelblessure. ‘Ik weet uit eigen ervaring én uit ervaring op de club hoe ingrijpend een blessure is voor een speelster. Zeker een gescheurde kruisband.
Vooraf weet je niet wat er in het seizoen staat te gebeuren qua blessures. Er zijn over de afgelopen jaren bij Sparta Vrouwenvoetbal seizoenen geweest met één knieblessure, maar ook seizoenen met meerdere. Er zijn in ieder geval meerdere factoren die hier invloed op lijken te hebben: de status van een voetbalveld, de menstruatiecyclus, de gesteldheid van speelsters en/of nieuw schoeisel.
Er zijn mensen die bij een blessure zeggen: 'Ze zal wel ongesteld geweest zijn'. Alleen al om dergelijke onwetendheid weg te nemen, werken we graag mee aan het onderzoek van de HvA. Daarnaast willen we gewoonweg een bijdrage leveren aan wetenschappelijk onderzoek. Een knieblessure heeft ontzettend veel impact op speelsters. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Er is namelijk een relatief lange revalidatieperiode aan verbonden. Wij geven met onze deelname aan dit onderzoek dan ook indirect een signaal af aan onze speelsters dat wij er alles aan doen, ook preventief, om blessures bij hen te voorkomen.’
Besluitvorming ondersteunen
Het medisch/performance-team van Sparta Vrouwenvoetbal probeert, binnen de middelen die het heeft, haar speelster zo goed mogelijk te begeleiden op gebied van gezondheid en performance. Schuurbiers: ‘Onze stafleden screenen onze speelsters, al dan niet in combinatie met een medisch dossier. In preventie, bij revalidatie, maar ook tijdens de reguliere trainingen. Data vanuit PlaySafe zal op termijn ondersteunend en misschien zelfs leidend zijn qua waarnemingen. Zo kan ons medische team straks nog specifieker onderbouwen waarom bepaalde keuzes worden gemaakt binnen een individueel traject van een speelster.’
Jongerius: ‘En dat is precies wat we willen. De praktijk verder helpen met inzichten vanuit wetenschappelijk onderzoek. Binnen dit vervolgonderzoek – PlaySafe: FieldLab - gaan we dan ook onderzoeken hoe we voetbalclubs zo goed mogelijk kunnen ondersteunen met onze informatie over de beweegpatronen van hun speelsters. We doen dat tijdens dit onderzoek met Sparta Rotterdam. Samen gaan we uitzoeken welke personen (denk aan een trainer of medische staf) op welk moment welke informatie nodig hebben van een bepaalde speelster om beslissingen te onderbouwen. Zodat we onze dienstverlening hierop kunnen aanpassen. Wanneer komen we bijvoorbeeld bij de club met onze camera’s? En wanneer moeten onze waarnemingen weer bij de club zijn?
Daarnaast werken we aan een businesscase en een verdienmodel, waarmee we onze diensten in de toekomst bij verschillende clubs kunnen aanbieden. Dit doen we samen met kennisinstituut Innovation Exchange Amsterdam (IXA) en het lectoraat Sport Management & Sport Business van de HvA. We worden in het gehele proces ondersteund door studenten Fysiotherapie en studenten Sportkunde.’
Voetbaldromen
Gedurende het onderzoek hopen de onderzoekers scherper te krijgen hoe hun metingen van meerwaarde kunnen zijn voor een voelbalclub. Jongerius: ‘Zodat we duidelijk krijgen hoe we nog beter kunnen aansluiten bij de praktijk en onze maatschappelijk impact kunnen vergroten. Voor professionele voetbalsters, maar uiteindelijk ook voor andere sporters en amateurverenigingen.
Natuurlijk duiken we ook dieper in de wetenschappelijke materie rondom kruisbandblessures bij vrouwen. We hebben bij ons lectoraat 2 docent-onderzoekers die hier de komende jaren op willen promoveren. Momenteel schrijven zij hier de subsidieaanvragen voor.’
Schuurbiers: ‘Ik hoop dat er zo steeds meer bewustwording en kennis ontstaat rondom deze blessure. Wij willen er als club alles aan doen dat binnen onze mogelijkheden ligt om blessures bij onze speelsters te voorkomen. Speelsters moeten zo 'veilig' mogelijk, vol vertrouwen, het veld in kunnen gaan om bezig te zijn met hun favoriete sport en voetbaldromen.’
PlaySafe: FieldLab
PlaySafe: FieldLab is een 9 maanden durend vervolg op het eerdere PlaySafe-onderzoek. Het onderzoek is een samenwerking tussen de HvA en Sparta Rotterdam. Beide partners ontvingen voor dit onderzoek gezamenlijk een subsidie van € 40.000 van Regieorgaan SIA.
Het onderzoek valt onder het lectoraat Fysiotherapie – Bewegen naar Preventieve Zorg van de HvA. Er wordt nauw samen gewerkt met het lectoraat Sport Management & Sport Business van de HvA.