Onderzoek met impact: AI helpt monteurs storingen sneller oplossen
Nieuws
De Nederlandse industrie kampt al jaren met een groeiend personeelstekort. Dit heeft grote gevolgen: een hogere werkdruk, langere wachttijden voor klanten en een dalende omzet voor de industrie. Om bedrijven te helpen, ontwikkelde de Hogeschool van Amsterdam (HvA) samen met partners de Virtuele Servicemonteur. Deze AI-tool ondersteunt monteurs tijdens onderhoudsklussen en helpt ze om storingen sneller en efficiënter op te lossen. AI-expert Fausto Albers van de HvA en José Komin, directeur van IJskoud, vertellen hoe deze tool de praktijk vooruithelpt.
Hoe helpt de Virtuele Servicemonteur de industrie bij de huidige uitdagingen?
Fausto: ‘Binnen het mkb en de technische maakindustrie zit veel kennis bij de mensen die er werken. Bijvoorbeeld over het onderhoud en de reparatie van complexe machines. Dat biedt enorme kansen. Met nieuwe vormen van AI kunnen we die kennis vastleggen en toegankelijk maken voor anderen. Denk aan een jonge servicemonteur die nog niet de ervaring heeft om een complexe machine te onderhouden. Met de tool krijgt hij toegang tot de kennis van alle collega’s die hem voorgingen. Zo kunnen ook minder ervaren monteurs sneller zelfstandig aan de slag.’
José: ‘Bij IJskoud zien we dat koelinstallaties steeds complexer worden, terwijl vakmensen steeds schaarser zijn. Wij werkten zelf al veel met data en monitoring om storingen te voorkomen. De Virtuele Servicemonteur sluit daar goed op aan: de tool kijkt 24 uur per dag mee met onze installaties en gebruikt data om problemen te voorspellen en monteurs gerichter te ondersteunen. Wanneer een monteur ter plaatse is, krijgt hij direct informatie die helpt om een complexe storing op te lossen.’
Onderzoek met impact - De Virtuele servicemonteur
Hoe werkt de Virtuele Servicemonteur in de praktijk?
Fausto: ‘De tool heeft een interactieve chatfunctie, waardoor operators, servicemedewerkers en monteurs met een machine in gesprek kunnen gaan. Staat een monteur bij een installatie met een storing, dan kan hij zijn vraag voorleggen aan de Virtuele Servicemonteur. Die vormt een schakel tussen de machine, alle bijbehorende data en de monteur als gebruiker. De tool helpt hem vervolgens snel de juiste informatie te vinden.
‘De Virtuele Servicemonteur haalt zijn kennis uit real-time data van sensoren op de installatie, maar ook uit bedrijfsdocumenten zoals handleidingen, storingsrapporten en onderhoudslogs. Daarnaast werken we eraan om ook de kennis van ervaren monteurs in de tool op te nemen. Bijvoorbeeld via videoblogs van monteurs of technische tekeningen.’

Waarom wilde IJskoud meedoen met dit onderzoek?
José: ‘Innovatie is een belangrijke pijler binnen ons bedrijf. Daarom werken we graag samen met de HvA. We herkennen daar dezelfde innovatiekracht en het enthousiasme. En door samen aan de Virtuele Servicemonteur te werken, zijn er naast onze eigen mensen ook tientallen studenten mee bezig. Bovendien worden de data die wij verzamelen binnen het onderzoek gevalideerd. Dat maakt ze betrouwbaarder. Zo versterken onderzoek en praktijk elkaar.’
Fausto: ‘Bij de HvA hebben we kennis over nieuwe vormen van AI die we kunnen inzetten om het mkb te ondersteunen. Tegelijk hebben we bedrijven zoals IJskoud nodig om die technologie in de praktijk te testen. Want alleen als monteurs in de praktijk werken met de tool kunnen ze beoordelen of de uitkomsten kloppen. Die feedback is nodig om het systeem zelflerend te laten worden.’
José: ‘De samenwerking helpt ons ook om nieuwe tools te ontwikkelen waar de hele branche baat bij heeft. Want als installaties beter worden ingeregeld, werken ze efficiënter en gaan ze langer mee. Dat is goed voor bedrijven, maar ook voor mens en milieu. Zo bouwen we mee aan de toekomst van datagedreven onderhoud.’

Hoe gebruiken jullie de Virtuele Servicemonteur nu in de praktijk?
José: ‘De Virtuele Servicemonteur heeft ons vooral geholpen om slimmer en voorspellender met data te werken. Dankzij de inzichten kunnen we afwijkingen aan machines eerder signaleren en storingen beter voorspellen. Daardoor kunnen we monteurs gerichter inzetten en klanten sneller en nauwkeuriger helpen.
‘Daarnaast gebruiken we de kennis uit het project om ons verder te ontwikkelen richting AI-gestuurde diagnoses. De Virtuele Servicemonteur ondersteunt onze monteurs nu al bij het beoordelen van meldingen en dit wordt op termijn een vast onderdeel van onze dienstverlening. Kortom: de tool zorgt voor minder uitval, efficiënter onderhoud en een betere dienstverlening naar onze klanten.’
Impact van de Virtuele Servicemonteur
- Een AI-tool ontwikkeld die monteurs ondersteunt bij het diagnosticeren en oplossen van storingen aan machines
- Kennis van ervaren monteurs beter benut, doordat expertise uit data, documenten en praktijkervaring toegankelijk wordt voor minder ervaren technici
- Slimmer en voorspellender onderhoud mogelijk, doordat data van installaties wordt gebruikt om afwijkingen en storingen eerder te signaleren (opent in nieuw venster)
Lectoraat Industriële Digital Twins
Een industrie die CO2-neutraal opereert: dat is de ambitie van de Nederlandse overheid voor 2050. Hoe kan Digital Twin-technologie de Nederlandse maakindustrie helpen om hieraan te voldoen? Met praktijkgericht onderzoek helpt het lectoraat Industriële Digital Twins de industrie om efficiënt, energiezuinig en circulair te werken. Het lectoraat opereert vanuit het Maintenance Lab.