Kwaliteit in het mbo vraagt meer dan onderwijskundig leiderschap
Nieuws
In de Staat van het Onderwijs 2026 benoemt de inspectie waar het in het mbo schuurt. Iets minder dan de helft van de onderzochte opleidingen krijgt een onvoldoende. Opvallend is dat vooral de kwaliteitszorg onder druk staat. Na de onderwijsresultaten is dit het domein dat het vaakst als onvoldoende wordt beoordeeld, stelt associate lector Fadie Hanna.
De inspectie wijst tegelijk op het belang van onderwijskundig leiderschap. Daarmee doelt zij op het vermogen van teamleiders en managers om samen met onderwijsteams werk te maken van evaluatie, verantwoording en het gesprek over verbetering. Dat is logisch: waar dit goed gebeurt, verbetert de kwaliteit van onderwijs aantoonbaar.
Daarnaast speelt, volgens mij, een bredere opgave die verder reikt dan de instellingen zelf. De vraag hoe de onderwijskwaliteit op alle mbo-opleidingen op orde kan worden gebracht, lijkt op papier makkelijker te beantwoorden dan in de praktijk. Onderwijskundig leiderschap is belangrijk, maar niet voldoende.
Wat vragen we van het mbo en wat stellen we daar tegenover? Zolang die twee niet met elkaar in evenwicht zijn, blijft kwaliteitszorg kwetsbaar
Fadie Hanna
Associate lector Samen naar een Inclusieve Positieve Pedagogiek in het Beroepsonderwijs
Mbo-instellingen hebben te maken met een grote diversiteit aan studenten en relatief vaak met complexe ondersteuningsvragen. Dat hangt samen met hoe het onderwijsstelsel is ingericht en hoe studenten hun weg vinden naar het mbo. Die context maakt dat het realiseren van onderwijskwaliteit niet alleen een instellingsopdracht is, maar ook vraagt om realistische verwachtingen.
Onderwijsteams doen namelijk wat zij kunnen met de tijd en middelen die beschikbaar zijn, maar lopen daarbij tegen grenzen aan. De ondersteuning die nodig is, staat niet altijd in verhouding tot de beschikbare capaciteit en de manier waarop het mbo wordt bekostigd.
De vraag naar onderwijskwaliteit is daarmee dus niet alleen een vraag aan instellingen en hun onderwijskundig leiderschap, maar ook aan het systeem als geheel. Wat vragen we van het mbo en wat stellen we daar tegenover? Zolang die twee niet met elkaar in evenwicht zijn, blijft kwaliteitszorg kwetsbaar en zullen dezelfde knelpunten zich blijven herhalen in de Staat van het Onderwijs 2027.
De boodschap van de inspectie is daarmee relevant, maar onvolledig: onderwijskundig leiderschap is een belangrijk deel van het antwoord, maar maakt pas echt verschil als ook de randvoorwaarden op orde zijn.