Minder verkeer, minder drukte: kunnen hubs de stad vooruithelpen?

Drukte door aparte leveringen

Bestelbusjes die op de stoep staan geparkeerd, vrachtwagens die de weg blokkeren, ongeduldig toeterende auto’s en fietsers die overal behendig tussendoor rijden: wie zich op een doordeweekse ochtend rond de Dam in Amsterdam waagt, belandt in een chaotische drukte. Veel van deze voertuigen rijden de binnenstad in om voorraden af te leveren bij de vele souvenirshops, restaurants en hotels die er zitten.

De bedrijven tussen het Centraal Station en het Damrak worden nu veelal afzonderlijk bevoorraad. ‘Veel leveranciers rijden met eigen voertuigen de binnenstad in’, zegt onderzoeker Susanne Balm. ‘Dat leidt tot onnodig veel ritten, uitstoot en onveiligheid.’ Daarom bekijken de Hogeschool van Amsterdam, de gemeente, City Hub en TNO in het project CILOLAB2 of het bundelen van leveringen kan helpen dit probleem aan te pakken.

Proef: leveringen bundelen via City Hub

Recent startte een proef met ondernemers en leveranciers voor gebundelde leveringen. Leveranciers brengen hun goederen eerst naar City Hub in het Westelijk Havengebied. Daar worden ze gebundeld en vervolgens in één keer met een elektrisch voertuig naar het centrum gebracht. ‘Minder ritten betekent minder uitstoot en minder overlast’, vertelt Balm. ‘En het scheelt leveranciers tijd en stress in het drukke centrum.’

Model voor effect gebundelde levering

Naast Balm werkt ook student-assistent Sem intensief mee aan het onderzoek. Hij ontwikkelt een model dat laat zien wat er gebeurt als leveranciers die tussen het Centraal Station en het Rokin leveradressen hebben hun goederen via City Hub zouden laten bezorgen. Wat betekent dat voor de totale kosten? ‘Met het model kunnen we het onderscheid in kosten laten zien tussen wel of niet bundelen en berekenen wat dat op kan leveren’, legt Sem uit. ‘Ook kunnen we zo een eerlijke kostenverdeling bepalen voor de leveranciers.’

Inzicht krijgen in die verandering in kosten is best complex en tijdrovend, vertelt Sem. ‘Dat komt omdat elke leverancier andere logistieke kenmerken heeft. Denk aan de herkomst van de goederen, hoe vaak ze leveren, hoe groot de lading is en welk voertuig ze gebruiken.’ Het kostenplaatje is belangrijk voor de beslissing om na de proef door te gaan met gebundelde bevoorrading.

Software voor slimme routes

Voor het model werkt Sem samen met PTV, een bedrijf dat software maakt voor de mobiliteitsbranche. ‘Met onze software kunnen we verkeer simuleren en voorspellingen doen, bijvoorbeeld over hoeveel mensen er op een bepaald moment in de trein zitten’, vertelt Mats Verschuren van PTV. ‘Wij richten ons vooral op het vervoer van personen, maar Sem past onze software nu toe op het vervoer van goederen via hubs. Hij berekent ermee hoe een vrachtwagen vanaf City Hub de meest efficiënte route kan rijden om de winkels en horeca rond de Dam te bevoorraden.’

Hoewel PTV zich vooral bezighoudt met mobiliteit van mensen, ziet het bedrijf kansen in logistieke hubs. ‘Hubs zijn voor ons een interessant nieuw fenomeen’, zegt Verschuren. ‘Want hubs hebben ook gevolgen voor de rest van het verkeer: minder vrachtwagens betekent meer ruimte voor fietsen en auto’s. Door mee te doen in dit project ontdekken we of we onze software verder willen aanpassen om klanten in de toekomst te helpen met vragen rond hubconcepten.’

Hubs als kans voor toekomstig stedelijk verkeer

Ook voor Sem is het interessant dat hubs nog in opkomst zijn. ‘Daardoor moet je dieper graven om tot goede oplossingen te komen. Dat vind ik juist leuk. Maar het mooiste is natuurlijk dat wat je maakt ook echt effect heeft op de praktijk. Dat ik PTV kan helpen om hun model te verfijnen. En dat dit onderzoek misschien wel invloed heeft op hoe de stad straks wordt bevoorraad.’

Studenten in onderzoek en praktijk

Naast Sem heeft ook een studententeam rond het thema Stadslogistiek de laatste maanden gewerkt aan het vraagstuk. ‘We laten studenten graag meewerken aan dit soort projecten, zodat ze ervaren hoe het is om onderzoek te doen en hoe je daarbij samenwerkt met partijen uit het werkveld, zoals PTV en City Hub’, zegt Balm. ‘Zo werken we door een bundeling van krachten – tussen onderzoekers, studenten en bedrijven – stap voor stap aan een schonere, veiligere en beter georganiseerde binnenstad.’