Oriëntatie en toelating

Ik heb nog geen zicht op een baan in het onderwijs, kan ik dan het geschiktheidsonderzoek Zij-instroom in Beroep doen?

Nee, om het geschiktheidsonderzoek te doen heb je een werkgever (bevoegd gezag van een school) nodig die voornemens is je in dienst te nemen als onbevoegd docent.

Ik stond het afgelopen jaar ingeschreven bij een lerarenopleiding. Is dit een bezwaar?

Dat ligt eraan of je wel of geen diploma hebt behaald. Stond je in de afgelopen 2 jaar wel ingeschreven voor een lerarenopleiding én heb je een diploma behaald, dan kun je het ZiB-traject mét subsidie volgen. Heb je geen diploma behaald, dan kun je het Zib-traject wel volgen, maar dan krijgt je werkgever geen subsidie.

Ik behaal binnenkort mijn bachelordiploma, mag ik alvast starten met het geschiktheidsonderzoek voor zij-instroom?

Helaas, je moet nog even geduld hebben. Je hbo-diploma is één van de wettelijke toelatingseisen voor het geschiktheidsonderzoek. Daar kunnen we geen uitzonderingen op maken. Je kunt je wél alvast voorbereiden; bijvoorbeeld door een voorlichtingsbijeenkomst te bezoeken en het samenstellen van je dossier.

Ik ben werkzaam in het mbo en in het bezit van een hbo en/of wo diploma en een Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG). Kan ik mijn tweede lesbevoegdheid halen via het Zij-instroom in Beroeptraject tweede lesbevoegdheid?

Nee, helaas is dit niet mogelijk. Dit komt doordat deelname aan dit traject alleen openstaat voor kandidaten die al in het bezit zijn van een formele lesbevoegdheid. Een PDG geldt hierbij niet als bevoegdheid. Een alternatief kan zijn om een regulier Zij-instroom in Beroeptraject in een specifiek vak te volgen.

Werkplek en aanstelling

Hoeveel dagen per week sta ik als zij-instromer voor de klas?

Er geldt een minimum van 0,2 fte in het vak waarvoor jij je bevoegdheid wilt halen. Het advies is een aanstelling van 0,4 tot 0,6 fte om voldoende leermogelijkheden te waarborgen. Wel adviseren we je om niet meer dan 0,6 fte voor de klas te gaan staan. Zo houd je voldoende tijd over voor je studie. Je maakt hierover zelf afspraken met de werkgever, de HvA is daarbij niet betrokken.

Aan welke klassen kun je lesgeven tijdens het Zij-instroom in Beroeptraject tweedegraads?

Je behaalt een tweedegraads lesbevoegdheid en daarmee kun je lesgeven in de eerste 3 jaar van het havo en vwo (de onderbouw) of in het gehele vmbo en mbo.

Kan de HvA mij helpen om een school of schoolbestuur te vinden waar ik als zij-instromer kan werken?

Je bent zelf verantwoordelijk voor het vinden van een werkplek. Maar we helpen je graag! Hier vind je een overzicht van samenwerkingsverbanden van enkele schoolbesturen waar de HvA mee samenwerkt. De gemeente Amsterdam heeft een speciale website (opent in nieuw venster) voor wie een baan in het onderwijs zoekt.

Mag ik ook buiten Amsterdam op een school werken als ik het scholingstraject volg bij de tweedegraadslerarenopleiding HvA?

Ja, dat mag. Het onderwijs en de individuele begeleiding vindt plaats bij de HvA. Afhankelijk van de locatie van je werkplek buiten Amsterdam maken we wel nadere afspraken over de omvang van de uren voor de begeleiding en beoordeling op de werkplek. Het is mogelijk dat de HvA uren in rekening brengt voor de reistijd van de betrokken opleidingsdocent.

Wat ga ik als Zij-instromer verdienen?

Je maakt zelf afspraken met je werkgever over je aanstelling en inschaling. De HvA staat daarbuiten. Onze ervaring leert dat de hoogte van de inschaling is gebaseerd op voor het onderwijs relevant werkervaring, in combinatie met je laatstverdiende loon. Meer informatie hierover vind je op de website van de Rijksoverheid (opent in nieuw venster).  

Ik geef les op een particuliere vo school. Kan ik via deze werkgever het Zij-instroom in Beroeptraject volgen?

Ja, je kunt het Zij-instroom in Beroeptraject volgen via deze werkgever. Houd er wel rekening mee dat je werkgever geen subsidie kan aanvragen. Alleen het bevoegd gezag van bekostigde onderwijsinstellingen kan subsidie aanvragen.

Geschiktheidsonderzoek

Wat houdt het geschiktheidsonderzoek voor zij-instromers tweede lesbevoegdheid in?

Het geschiktheidsonderzoek richt zich in dit geval niet op de algemene geschiktheid voor het leraarschap, deze heb je namelijk al aangetoond bij het behalen van je eerste bevoegdheid. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen welke eerder verworven competenties relevant zijn voor de tweede bevoegdheid. Deze competenties worden beoordeeld aan de hand van een vastgestelde standaard, die is gebaseerd op de wettelijke bekwaamheidseisen voor leraren.

Omdat je al beschikt over een onderwijsbevoegdheid, beperkt het onderzoek zich in jouw geval tot het aantonen van de vakinhoudelijke bekwaamheid en de vakdidactische bekwaamheid.

Het geschiktheidsonderzoek bestaat uit het opstellen van een dossier en een criteriumgericht interview (CGI). In sommige gevallen is een praktijkopdracht (lesbezoek) ook onderdeel van het geschiktheidsonderzoek.  

Wanneer is een praktijkopdracht (lesbezoek) onderdeel van het geschiktheidsonderzoek?

Het handelen in de praktijk is al beoordeeld tijdens het behalen van je eerste bevoegdheid. Jouw eerder behaalde onderwijsbevoegdheid is mede gebaseerd op het handelen in het onderwijsleerproces. Dit betekent dat er voor een tweede lesbevoegdheid geen nieuwe praktijkopdracht (lesobservatie) in het geschiktheidsonderzoek hoeft te worden meegenomen.  

Uitzonderingen hierop zijn:

• Als je wel beschikt over een lesbevoegdheid maar niet beschikt over recente onderwijservaring in het basisonderwijs of voorgezet onderwijs. Of de onderwijservaring voldoende recent is wordt mede beoordeeld in het intakegesprek. Als richtlijn kun je denken aan onderwijservaring langer dan 5 jaar geleden.
• Als je beschikt over een beperkte lesbevoegdheid en/of tijdens je opleiding niet bent beoordeeld in de praktijk.
• Als je de overstap maakt van regulier onderwijs naar voortgezet speciaal onderwijs. Een specifiek criteria voor het voortgezet speciaal onderwijs is de beoordeling van de beroepshouding. Als je de overstap maakt van regulier onderwijs naar voorgezet speciaal onderwijs dan zal de geschiktheid voor het speciaal onderwijs tijdens een praktijkopdracht vastgesteld worden.

Worden er nadere eisen gesteld aan de groep(en) waar de praktijkopdracht wordt uitgevoerd?  

De enige voorwaarde die we stellen is dat groep waar je de praktijkopdracht uitvoert voldoende groot is. Twijfel je of de groep voldoende groot is, neem dan contact met ons op. We gaan uit van de authentieke beroepssituatie.

Wie zijn er aanwezig in het lokaal als ik de praktijkopdracht uitvoer?  

In principe zijn alleen de twee assessoren die jouw les observeren in het lokaal aanwezig. Zij beoordelen of je zelfstandig voor de klas kunt staan. Dit kan natuurlijk alleen goed beoordeeld worden wanneer je zonder begeleiding de praktijkopdracht uitvoert. In het speciaal onderwijs volgen we de reglementen van de school, dit kan betekenen dat er naast jou een ondersteuner aanwezig is in het lokaal. Maak voorafgaand aan het praktijkbezoek afspraken over de rol van de ondersteuner in de klas.

Hoeveel tijd kost het assessment van het geschiktheidsonderzoek?

De tijdsinvestering voor het samenstellen van het dossier is beperkt. De ervaring leert dat kandidaten gemiddeld één dagdeel nodig hebben om het dossier samen te stellen. Het geschiktheidsonderzoek zelf (het CGI, overleg van de assessoren en terugkoppeling) duurt ongeveer 1,5 tot 2 uur.

Voor kandidaten waarbij een praktijkopdracht deel uitmaakt van het geschiktheidsonderzoek is bij de voorbereiding de tijdsinvestering hoger, omdat er een lesvoorbereiding en lesopname gemaakt moet worden (circa 2 dagdelen).  

Hoe lang is mijn geschiktheidsverklaring geldig?

Je geschiktheidsverklaring is 2 jaar geldig. Na deze termijn wordt er in overleg met de hogeschool gekeken in hoeverre de geschiktheidsrapportage nog voldoende bruikbaar is voor het opstellen van een scholingsplan.

Uitslag geschikt-/bekwaamheidsonderzoek en bezwaar

Ik ben het niet eens met het verloop van het geschiktheids- of het bekwaamheidsonderzoek. Wat kan ik doen?

We doen natuurlijk onze uiterste best om de geschiktheids- en bekwaamheidsonderzoeken zo zorgvuldig mogelijk te laten verlopen. Daarom werken we met getrainde en/of gecertificeerde assessoren en is de assessmentprocedure helder beschreven. Toch kan het voorkomen dat je het niet eens bent met het verloop van de procedure en/of de eindrapportage. Kom je er niet uit in een gesprek met de assessoren? Dan kun je gebruik maken van de klachtenprocedure.

Instroom vanuit andere hogescholen

Ik heb bij een andere instelling voor hoger onderwijs een geschiktheidsonderzoek afgelegd. Kan ik het scholingstraject bij de tweedegraadslerarenopleiding aan de HvA volgen?

Ja, dat kan. De HvA accepteert een geldige geschiktheidsverklaring van een andere hogeschool, zolang het onderzoek is uitgevoerd volgens de landelijke afspraken. Heb je elders een geschiktheidsonderzoek afgelegd en wil je deelnemen aan het Zij-instroom in Beroeptraject neem dan contact op met [email protected]. Zij kunnen vervolgens rekening houden met je gewenste deelname. Helaas kan het voorkomen dat de groep vol zit, maar we doen er alles aan om dit te voorkomen, zodat iedereen deel kan nemen aan het Zij-instroom in Beroeptraject

Scholingstraject

De opleiding biedt onderwijs aan, maar is het verplicht om daaraan deel te nemen?

Nee, dat is niet verplicht. Voordat het scholingstraject begint maak je met de opleiding afspraken over de wijze waarop je van plan bent te gaan studeren. In de kosten voor het scholingstraject nemen we het volgen van onderwijs in een groep als uitgangspunt. Als je liever gebruikmaakt van individuele begeleiding door een docent dan is het mogelijk om hierover nadere afspraken te maken. Wel worden hiervoor aanvullende kosten in rekening gebracht.

Op welke dag volg je onderwijs?  

Voor het zij-instroomtraject gelden niet standaard dezelfde lesdagen als de reguliere opleiding, dit hangt af van jouw scholingstraject en bijbehorend maatwerk. De intaker van de opleiding kan je hier meer over vertellen.  

Hoe wordt er omgegaan met studievertraging door onvoorziene persoonlijke situaties?

Bij onvoorziene situaties die je studie kunnen belemmeren wordt er altijd in gesprek met jou, je werkgever, de studievoortgangbegeleider en de coördinator van het zij-instroomtraject gekeken naar een passende oplossing of werkwijze.  

Kennisbasis

Wat wordt er verstaan onder de landelijke kennisbases en landelijke kennisbasistoets?

Leraren die hun vak en hun vakkennis beheersen, daar mag geen twijfel over bestaan. Een aantal jaren geleden is daarom het initiatief genomen om de kenniscomponent in de lerarenopleiding te versterken. In 2008 is in overleg met de lerarenopleidingen en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap besloten tot het ontwikkelen van kennisbases, landelijke kennistoetsen en peer-review. Alle activiteiten zijn ondergebracht in het programma 10voordeleraar (opent in nieuw venster). Voor de tweedegraadslerarenopleidingen zijn er landelijke kennistoetsen voor aardrijkskunde, biologie, Duits, economie, Engels, Frans, geschiedenis, gezondheidszorg en welzijn, maatschappijleer, natuurkunde, Nederlands, omgangskunde, scheikunde en wiskunde.

Bevoegdheid en erkenning  

Waarom wordt het zij-instroomtraject afgesloten met een getuigschrift bekwaamheidsonderzoek en niet met een bachelorsdiploma?

Het zij-instroomtraject is een verkort scholingstraject voor mensen die als onbevoegd docent in het voortgezet onderwijs of het beroepsonderwijs werken en in maximaal 2 jaar een bevoegdheid verwerven. Zowel de aard als de omvang van het traject zijn niet vergelijkbaar met een vierjarige bacheloropleiding. Als zij-instromer ontvang je een getuigschrift bekwaamheidsonderzoek. Met dit getuigschrift bekwaamheidsonderzoek voldoe je aan de bekwaamheidseisen voor leraar voortgezet onderwijs en ben je bevoegd tot het geven van onderwijs in het vak waar je wordt opgeleid.  

Je bent gerechtigd tot het voeren van de titel baccalaureus, afgekort bc.

Kan ik na afronding van het zij-instroomtraject ook lesgeven in het buitenland?

Het getuigschrift bekwaamheidsonderzoek, dat met afronding van het scholingstraject voor zij-instroom wordt verworven, is geen bachelordiploma en valt daardoor niet onder de BAMA-erkenning zoals die in de akkoorden van Lissabon zijn vastgelegd. Of iemand met het getuigschrift bekwaamheidsonderzoek als bevoegd voor het lesgeven in het voortgezet onderwijs of beroepsonderwijs erkend wordt hangt af van de weging van het getuigschrift door de Nuffic van het betreffende land. Landen bepalen dus zelf of ze de bevoegdheid erkennen.