Hogeschool van Amsterdam

Reisproef: kan de Amsterdammer zonder auto?

28 nov 2019 15:19 | AKMI

In een reisproef van de gemeente Amsterdam lieten 50 inwoners hun auto 2 maanden aan de kant staan om te experimenteren met alternatieve vormen van vervoer. De Hogeschool van Amsterdam onderzocht de bevindingen van de deelnemers. Hoe noodzakelijk is de auto nu eigenlijk echt?

Weinig mensen zullen spontaan ‘ja’ zeggen als ze voorgesteld worden om hun auto weg te doen. Toch was dit precies wat de gemeente Amsterdam aan inwoners vroeg voor het experiment ‘de Reisproef.’

In dit experiment leverden 50 Amsterdammers voor twee maanden hun auto en parkeervergunning in. In ruil daarvoor kregen ze 500 euro reistegoed. Dit tegoed konden de deelnemers besteden bij verschillende vervoersaanbieders, zoals het ov, deel- en huurvervoer (auto’s, fietsen, scooters) en taxi-diensten. Na afloop van het experiment konden deelnemers kiezen of ze hun parkeervergunning terug wilden, of dat ze deze voor minimaal twee jaar wilden afstaan. In het laatste geval kregen ze nog eens 500 euro extra reistegoed.

Inzicht in reisgedrag

In opdracht van de gemeente Amsterdam heeft het lectoraat Psychologie voor een Duurzame Stad van de HvA onderzoek gedaan rondom deze Reisproef. Doel van dit onderzoek was inzicht te krijgen in de ervaringen van mensen die op zoek gaan naar alternatieven voor de auto. Welke keuzes maken ze? Hoe bevalt dit? Waar lopen ze tegenaan? En hoe noodzakelijk is de auto nu eigenlijk echt?

Na afloop van de Reisproef heeft een derde van de deelnemers hun parkeervergunning ingeleverd. Ook de deelnemers die dit niet hebben gedaan, zijn hun auto na afloop minder gaan gebruiken. Verder zijn alle deelnemers meer multimodaal gaan reizen, wat inhoudt dat zij meer gebruik maken van verschillende vervoersmiddelen en diensten. Waar voor de proef vooral de fiets, de auto en het ov werden gebruikt, weet men na afloop ook het deelvervoer te vinden. De fiets blijft voor en na het experiment het meest gebruikte vervoersmiddel in de stad.

Alternatieven nog ontoereikend

Ondanks de veelal positieve ervaringen van de deelnemers, heeft het grootste gedeelte van de groep er toch voor gekozen hun parkeervergunning weer terug te nemen. 'Voor veel deelnemers bleek het inleveren van de parkeervergunning voor minimaal twee jaar een te groot risico, omdat ze hier voor onvoorziene omstandigheden toch over wilden kunnen beschikken,' zegt Joyce van Brecht, onderzoeker aan de HvA.

Cruciaal is dat de toegankelijkheid en betrouwbaarheid van met name de commerciële vervoersdiensten nog te veel te wensen over laat. De afstand naar vervoersmiddelen is vaak groot en het is onzeker of de diensten beschikbaar zijn wanneer de gebruiker die nodig heeft. Bovendien moet voor elke aanbieder een apart abonnement worden afgesloten en dit kost vaak veel tijd en moeite. 

Accepteer de marketingcookies om deze video te zien

Aanbevelingen

Op basis van de inzichten uit de Reisproef doen de onderzoekers een aantal aanbevelingen waarmee  de gemeente Amsterdam in samenwerking met de vervoersaanbieders de alternatieve vervoerswijzen kan verbeteren, waaronder:

  • Meer voorlichting bieden over alternatieve vormen van vervoer, en de positieve effecten hiervan op de leefbaarheid van de stad;
  • Verbeteren van de kwantiteit en kwaliteit van vervoersdiensten: meer aanbod betekent meer keuzemogelijkheden voor de gebruiker. Eenvoud van gebruik is een belangrijke factor;
  • De fysieke omgeving van de stad aanpassen om lopen en fietsen te stimuleren en gemotoriseerd verkeer te beperken, met name in de binnenstad;
  • Initiatieven van buurtbewoners faciliteren, bijvoorbeeld voor gedeelde parkeerplaatsen voor gedeelde auto’s.

Meer weten?

Lees ook het artikel in Het Parool of luister naar het interview met onderzoeker Joyce van Brecht in Spraakmakers op NPO Radio 1.

Lectoraat Psychologie voor een Duurzame Stad

Dat we het milieu minder zouden moeten belasten, is voor veel mensen duidelijk. Toch gedragen we ons daar niet altijd naar. Het lectoraat Psychologie voor een Duurzame Stad onderzoekt wat mensen tegenhoudt zich duurzamer te gedragen, wat er moet gebeuren om dit gedrag te veranderen en hoe je dat duurzame gedrag vervolgens behoudt.

Neem voor vragen over het onderzoek of het onderzoeksrapport contact op met Joyce van Brecht, j.van.brecht@hva.nl, 06 4995 4742.

Het lectoraat is ook met een onderzoek gestart naar aanleiding van een pilot met elektrisch deelvervoer in de steden Amsterdam, Nijmegen en Leuven.