Ondersteuningsroute Bewegen en Motoriek voor Speciaal Onderwijs

Motorische ontwikkeling is belangrijk voor het welbevinden, meedoen en leren van kinderen. In het reguliere onderwijs screenen scholen kinderen in groep 3 op motorische vaardigheden. Zo signaleren zij motorische achterstanden op tijd en bieden zij passend bewegingsonderwijs en extra ondersteuning waar nodig. Scholen gebruiken hiervoor de Ondersteuningsroute Bewegen en Motoriek (OBM).

In het speciaal onderwijs hebben relatief veel kinderen een motorische achterstand of uitdaging. De bestaande Ondersteuningsroute Bewegen en Motoriek sluit hier niet goed op aan. Onderzoekers ontwikkelen daarom een praktijkgerichte en structurele aanpak voor cluster 3 en 4 van het speciaal onderwijs.

Dit project laat zien dat goede ondersteuning in bewegen niet stopt bij regulier onderwijs.

Mirka Janssen

Lector Bewegen in en om School

Doel

Het ontwikkelen van een werkbare Ondersteuningsroute Bewegen en Motoriek voor cluster 3 en 4 in het speciaal onderwijs.

Werkwijze

Onderzoekers werken met een participatieve onderzoeksaanpak. Zij betrekken beweeg- en zorgprofessionals, ouders en scholen actief bij het onderzoek. Het onderzoek start met het ophalen van behoeften bij de betrokken professionals. Daarna ontwikkelen zij samen met het werkveld een prototype aanpak. Zij testen en evalueren deze aanpak op 7 scholen. De aanpak biedt ruimte voor maatwerk, samenwerking en versterking van bestaande structuren.  

Maatschappelijke impact

De ontwikkelde aanpak zorgt voor betere en samenhangende ondersteuning van motorische ontwikkeling in het speciaal onderwijs. Dit helpt leerlingen bij bewegen, leren en sociaal-emotionele welzijn.

Meerdere cognitieve ontwikkelingsstoornissen tonen een sterke associatie met afwijkende motorische ontwikkeling, zoals ADHD, autisme en taal- ontwikkelingsstoornissen. Passende beweegondersteuning blijft vaak uit door gedragsproblemen, een complexe thuissituatie of beperkte toegang tot bijvoorbeeld een sportvereniging. Dit project helpt scholen om die ondersteuning structureel te organiseren.

Verbinding met onderwijs

De samenwerking met de scholen van stichtingen Orion en Kolom vormt de basis voor de duurzame inbedding van de ontwikkelde aanpak. Via het netwerk van (V)SO-scholen in Amsterdam breidt het projectteam deze samenwerking verder uit. Zo kunnen ook andere scholen binnen cluster 3 en 4 aansluiten. Studenten van onder andere de minor Special Needs, de minor Bewegen in en om School, de ALO en PABO-ALO werken actief mee aan dit onderzoeksproject.

Verwachte resultaten/producten

• Een behoefteprofiel per school en een visuele stakeholdersmap die de relevante actoren en hun rol in kaart brengt.
• Een eerste prototype van de Ondersteuningsroute Bewegen en Motoriek voor het speciaal onderwijs.
• Een verfijnd en geoptimaliseerd prototype met implementatieverslagen per school.  
• Een praktische handleiding voor cluster 3 en 4 scholen.
• Publicaties in vakbladen, workshops op relevante vakcongressen en een wetenschappelijk artikel in een peer-reviewed tijdschrift.

Betrokken lectoraten

• Bewegen in en om School, Hogeschool van Amsterdam
• Kracht van Sport, Hogeschool Inholland
• Bewegen en opgroeien doe je samen, Hogeschool Utrecht

Projectteam HvA

• Inge de Wolf, senior onderzoeker
• Kirsten Moll, junior onderzoeker
• Dayenne L’abée, projectleider
• Dorien Dijk, implementatiespecialist
• Ilse Kat, projectcontroller
• Mirka Janssen, lector

Externe partners

• Scholen en schoolbestuur Orion
• Scholen en schoolbestuur Kolom
• Samenwerkingsverband Primair Onderwijs Amsterdam Diemen (SWV PO)
• Gemeente Amsterdam
• Kind & Motoriek
• Team Sportservice Amsterdam
• Sports & Behavior
• NVFK (Nederlandse Vereniging voor Kinderfysiotherapie)
• KVLO (Koninklijke Vereniging voor Lichamelijk Opvoeding)
• Kenniscentrum Sport en Bewegen (KCSB)

Lectoraat Bewegen in en om School

Dit project valt onder het lectoraat Bewegen in en om School. Meer weten?