Hogeschool van Amsterdam

Echtscheiding en alimentatie

Hier vind je antwoord op een aantal veelgestelde vragen over echtscheiding en alimentatie. Wil je advies over een van deze onderwerpen of heb je een andere vraag, neem dan contact op met Het Juridisch Spreekuur.

Wanneer kan ik scheiden?

Ben je getrouwd en wil je het huwelijk beëindigen? In sommige gevallen zijn er voorwaarden om te mogen scheiden, bijvoorbeeld wanneer je geen Nederlander bent. Bent je Nederlander dan kun je te allen tijde scheiden. Er zijn verschillende manieren om te scheiden. Je kunt een verzoek tot echtscheiding doen, je kunt scheiden van tafel en bed of je kunt het huwelijk laten ontbinden na de scheiding van tafel en bed. Bij een echtscheiding wordt het huwelijk beëindigd en daarmee alle rechten en plichten uit het huwelijk ontbonden. Bij scheiden van tafel en bed blijf je in principe getrouwd maar woon je niet langer in hetzelfde huis. De rechten en plichten uit het huwelijk blijven gewoon bestaan. Bij de ontbinding na tafel en bed worden de rechten en plichten die nog bestonden beëindigd en het huwelijk ontbonden.

Hoe moet ik scheiden?

Je kunt de scheiding regelen via een mediator of  een procedure bij de rechtbank. In beide gevallen heb je een advocaat nodig. De echtscheidingsprocedure begint met een verzoek tot echtscheiding bij de rechter. Dit verzoek kun je samen of alleen indienen. Je advocaat zorgt dat het verzoekschrift bij de rechtbank komt en wanneer je het verzoek alleen indient, dat een kopie bij jeex-partner komt. Wanneer je het samen eens bent, kan de procedure worden afgewikkeld binnen een termijn van ongeveer drie maanden. Wanneer je het samen oneens bent en alleen het verzoek tot echtscheiding heeft ingediend, dan duurt de procedure langer. Je ex-partner krijgt namelijk de gelegenheid om te reageren op je verzoek tot echtscheiding door verweer te voeren. Wanneer de rechtbank alle stukken heeft ontvangen, wordt er een zitting ingepland. Je bent niet verplicht aanwezig te zijn. Op de zitting kan de rechter vragen stellen. Het is daarom handig om aanwezig te zijn zodat je antwoord kunt geven. Na de zitting wordt er door de rechter een beslissing genomen. Deze beslissing kan voordelig of nadelig voor je uitpakken. Wanneer je het niet eens bent met de beslissing, kun je in hoger beroep gaan. Bent je het eens met de beslissing, dan wordt de scheiding pas definitief wanneer je deze inschrijft in de registers van de burgerlijke stand.

Wat zijn de kosten van een echtscheidingsprocedure?

Tijdens de procedure worden er kosten gemaakt door de advocaat en de rechter. Wanneer je deze kosten niet kunt betalen, is het mogelijk dat je in aanraking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand, ofwel een toevoeging. Dit betekent dat de overheid het grootste gedeelte van de kosten dekt. Wil je een toevoeging en wil je weten of je in aanmerking komt voor de toevoeging, dan kun je dit met je advocaat overleggen of  informatie vinden op www.rvr.org.

Wat is een echtscheidingsconvenant en wat moet er in staan?

In een echtscheidingsconvenant regelen je ex-partner en jij afspraken omtrent de inboedel, het huis en de zorgen en kosten voor de kinderen. Het echtscheidingsconvenant wordt samen met het verzoek tot echtscheiding ingediend bij de rechter. Het is verplicht voor alle gescheiden partners om een echtscheidingsconvenant op te stellen.

Kan mijn ex-partner de woning overkopen na de scheiding?

Je ex-partner kan de woning overkopen wanneer de overwaarde van het huis en de alimentatie is bepaald. Het definitieve besluit ligt bij de bank. Je kunt in ieder geval het huis laten taxeren om zo de verkoopwaarde vast te stellen.

Wat is een ouderschapsplan en wat moet er in staan?

Een ouderschapsplan moet je samen met je ex-partner opstellen wanneer je minderjarige kinderen hebt (jonger dan 18 jaar) en uit elkaar gaat. Dit geldt ook wanneer je het geregistreerde partnerschap beëindigd. Het ouderschapsplan is een overeenkomst tussen beide ouders en wordt tegelijk met het verzoek tot echtscheiding ingediend. In dit ouderschapsplan moeten in ieder geval drie onderwerpen staan: de verdeling van de opvoedingstaken en zorg voor minderjarige kinderen, de kinderalimentatie en alle andere informatie die betrekking heeft op de kinderen.

Wat is alimentatie?

Alimentatie is de bijdrage in de kosten die iemand ontvangt om te kunnen leven. Dit wordt ook wel een bijdrage in het levensonderhoud genoemd. Alimentatie is het bedrag dat ontvangen wordt of betaald moet worden.

Als je niet genoeg inkomsten hebtom van te leven, kun je alimentatie krijgen. Wanneer je recht hebtop alimentatie wordt je ook wel de onderhoudsgerechtigde genoemd. Je komt alleen in aanmerking voor alimentatie wanneer je niet genoeg geld hebtom van te leven.

Je moet alimentatie betalen als je een onderhoudsplicht hebt voor een ex- partner of kind. Degenen die een onderhoudsplicht en alimentatieplicht hebben zijn getrouwde en geregistreerde partners, ex-partners en de ouders voor hun kinderen.

Wanneer bestaat het recht op kinderalimentatie en wanneer op partneralimentatie?

Het recht op kinderalimentatie bestaat voor beide ouders altijd. De ouders zijn verplicht om bij te dragen in het levenshouderhoud van de kinderen. Het bedrag dat ouders bij moeten dragen aan de kinderalimentatie wordt bepaald door het netto gezinsinkomen, de leeftijd van de kinderen en de hoeveelheid kinderen. Hier zijn tabellen voor gemaakt die via Themarapport 2016 kunnen worden geraadpleegd. Het recht op partneralimentatie bestaat wanneer je niet in de kosten voor het eigen levensonderhoud kan voorzien.

Heeft kinderalimentatie voorrang op partneralimentatie?

Ja. Sinds 1 maart 2009 bestaat er een wettelijke voorrangsregeling betreffende de kinderalimentatie. In die regeling staat dat eerst aan de behoefte aan kinderalimentatie wordt voldaan. Pas daarna wordt bekeken of er nog ruimte bestaat voor het opleggen van partneralimentatie.

Wat moet ik doen als mijn ex-partner geen alimentatie wil betalen?

Als je ex-partner geen partneralimentatie betaalt, kun je het beste kijken naar hetgeen jullie zijn overeengekomen. Er kunnen namelijk afwijkende afspraken zijn gemaakt betreffende de partneralimentatie. Daarnaast is partneralimentatie niet verplicht. Betaalt je ex-partner geen kinderalimentatie, dan kun je dit middels een procedure van hem of haar afdwingen. Het betalen van kinderalimentatie is verplicht wanneer de kinderen de leeftijd van 18 jaar nog niet bereikt hebben.

Hoe lang moet er alimentatie betaald worden?

De partneralimentatie moet in principe betaald worden zo lang de ex-partner redelijkerwijs niet in zijn of haar eigen levensonderhoud kan voorzien. Hierbij geldt een maximum van 12 jaar. De alimentatieverplichting kan korter zijn bij huwelijken die korter dan vijf jaar duurden en waaruit geen kinderen zijn geboren.
De kinderalimentatie moet tot het 18e levensjaar aan de verzorgende ouder worden betaald. Wanneer het kind 18 is wordt de alimentatie rechtstreeks aan het kind betaald, tot het 21ste levensjaar. 

Kan eenmaal vastgestelde alimentatie gewijzigd worden?

De alimentatieverplichting wordt gebaseerd op de draagkracht ten tijde van de scheiding. Mocht je draagkracht minder worden door bijvoorbeeld het verliezen van je baan of arbeidsongeschiktheid, dan kun je de rechter vragen om een herziening van de alimentatieverplichting. Via deze wijze kan de vastgestelde alimentatie gewijzigd worden.

Gepubliceerd door  Faculteit Maatschappij en Recht 21 februari 2018