Kenniscentrum faculteit Digitale Media & Creatieve Industrie

Responsible AI

Associate lectoraat

Het lectoraat richt zich erop om AI niet alleen vanuit de technologie, maar ook in context te ontwerpen. Praktijkgericht onderzoek kan dan een belangrijke rol spelen bij het ontwikkelen van methoden en technieken.

Menselijke waarden van AI

De snelle opkomst van Artificiële Intelligentie heeft een nieuwe fase in de digitale transitie ingeluid, die de samenleving fundamenteel zal veranderen. Tijdens zijn promotieonderzoek aan de Technische Universiteit Delft hield Wiggers zich al bezig met de menselijke kant van AI. ‘Toen ging het nog over hoe je met een computer spraak kunt herkennen en hoe je informatie uit beelden haalt. Wat nu in de praktijk kan, was toen universitair onderzoek. Maar ook toen hield de menselijk kant van AI mij al bezig. Waarom doen we dit, voor wie en wat zijn de gevolgen? Ik vind het heel spannend om AI technologie te ontwikkelen, maar vooral de vraag welke gevolgen die technologie heeft en hoe we deze op ethisch en sociaal verantwoorde manier vormgeven is wat mij drijft. AI verbruikt bijvoorbeeld enorm veel energie. Hoe gaan we daarmee om en hoe past dit in het duurzaamheidsvraagstuk? Dit soort vragen houden mij bezig en daar ga ik me met het team op richten.’

Inbedding AI binnen de HvA en de faculteit DMCI

Wiggers is trots dat hij als eerste de functie van Associate Lector binnen de HvA mag vervullen. ‘Als Associate Lector ben je inhoudelijk verantwoordelijk voor een complete onderzoekslijn binnen het lectoraat. In mijn geval is dat Responsible AI. Daarmee erkent de HvA de potentiële impact van AI op de praktijk en op de beroepen waar de HvA voor opleidt. ‘Er bestaat al een minor bij de HBO-ICT opleiding. Ook bij de opleiding CMD wordt gekeken naar wat AI betekent voor het onderwijs. En in mijn rol als Associate Lector zal ik nauw betrokken zijn bij de Master Applied Artificial Intelligence, die in september dit jaar van start gaat.’

Frank Kresin, decaan FDMCI: “AI is geen neutraal gereedschap en heeft een enorme impact op ons dagelijks leven – het is letterlijk overal. Daarom is het van groot belang om AI vanuit publieke waarden te ontwikkelen. Als Associate Lector kan Pascal Wiggers op eigen wijze invulling geven aan dit thema. Met zijn ervaring binnen en buiten de HvA, zijn uitgebreide netwerk en zijn tomeloze ambitie is hij bij uitstek geschikt om deze nieuwe positie vorm te geven. Ik wens hem veel succes en kijk uit naar een intensieve samenwerking.”

Verantwoorde AI

Ook de overheid en publieke organisaties erkennen het belang om tot verantwoorde AI te komen. ‘Het is noodzakelijk om AI niet alleen vanuit de technologie, maar ook in context te ontwerpen. Praktijkgericht onderzoek kan dan een belangrijke rol spelen bij het ontwikkelen van methoden en technieken’, zegt Wiggers. Daarom zijn er het afgelopen jaar vier projecten gehonoreerd die uitgevoerd gaan worden, waaronder het AI, Media & Democracy ELSA LAB. Binnen dit project werk ik samen met Nanda Piersma (lector Responsible IT), Tamara Witschge (lector Creative Media for Social Change), UvA en het Centrum voor Wiskunde en Informatica aan mensgerichte AI voor een inclusieve samenleving.’ Het project heeft een NWO-subsidie gekregen van 2,1 miljoen.

AI als filosofie

‘Uiteindelijk zou Responsible AI geen thema op zich meer moeten zijn, maar een vanzelfsprekend onderdeel van elke ontwikkeling, en elk gebruik van AI. Net zoals in de jaren negentig, waar een handjevol mensen zei: We moeten meer aandacht aan mensgerichte interfaces besteden. Nu hoort het standaard bij het ontwerpproces. Dat zou je ook willen met de sociale en ethische aspecten van technologie. Er is ook al veel aandacht voor verantwoorde AI, maar het blijft een beetje hangen in filosofie en ethische richtlijnen.

Waar ik mij op wil richten, is de stap naar het praktisch handelen. Dat is ook de unieke positie van de HvA. Hoe zorg je dat een ontwerp of computerprogramma niet botst met publieke waarden, zoals privacy, ethiek etc. Als dat vanzelfsprekend wordt, dan hebben we het goed gedaan. In de tussentijd ben ik blij als we steeds meer mensen van die noodzaak overtuigen.’

Gepubliceerd door  Kenniscentrum FDMCI 8 juli 2022